Από την Γριλανδία στο Ορμούζ

Ο Τραμπ στην Αγκυρα θυμήθηκε τη Γριλανδία, δηλαδή τη διασφάλιση ανεμπόδιστης και ελεύθερης πρόσβασης στην Αρκτική, μια απαίτηση αδιαπραγμάτευτη για τον ένοικο του Λευκού Οίκου.

Αδιαπραγμάτευτη προβάλλει και η απαίτηση του Ιράν να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ και έτσι φαίνεται να ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της διεθνούς ναυσιπλοΐας.

Μέχρι και πρόσφατα ο έλεγχος των Στενών, που δημιούργησε η Γεωγραφία, ήταν αδιανόητος σε αντίθεση με μεγάλα τεχνικά έργα όπως οι Διώρυγες του Παναμά και του Σουέζ.

Αν γίνουν αποδεκτές οι απαιτήσεις των ΗΠΑ για τη Γριλανδία και του Ιράν για το Ορμούζ, τότε ο επόμενος στόχος θα είναι τα στενά του Μπαμπ Ελ Μαντέκ στη νότια είσοδο της Ερυθράς Θαλάσσας όπου είναι ήδη παρούσες η Τουρκία και το Ισραήλ.

Τα παραπάνω, εάν υλοποιηθούν, θα αποτελέσουν γεωπολιτική ανατροπή μείζονος κλίμακας αρχής γενομένης από την Τουρκία.

Η Συνθήκη του Μοντρέ το 1936 αποκατέστησε την κυριαρχία της Τουρκίας στον Βόσπορο, δίνοντάς της το δικαίωμα σε περίπτωση πολέμου να ρυθμίζει τον διάπλου των Στενών.

Ο Ερντογάν, επικαλούμενος λόγους ασφάλειας και προστασίας του περιβάλλοντος, που προκύπτουν από τη συμφόρηση στον Βόσπορο για να διανοιχθεί δυτικά της Κωνσταντινούπολης διώρυγα που θα ενώνει την Προποντίδα με τον Εύξεινο Πόντο, επιχειρεί να θέσει υπό τουρκικό έλεγχο τις κινήσεις του ρωσικού Στόλου από και προς τη Μεσόγειο.

Το σκηνικό είναι από τώρα ορατό με την Τουρκία για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος και των ιστορικών μνημείων να δυσκολεύει τη χρήση του Βοσπόρου.

Το εργοτάξιο της διώρυγας της Κωνσταντινούπολης έχει ήδη εγκαινιαστεί, με το Κατάρ να έχει αναλάβει τη χρηματοδότηση του έργου.

Με το σημερινό στάτους κβο στο πεδίο της σύγκρουσης Ρωσίας-Ουκρανίας, η Μόσχα έχει αποκαταστήσει το προβάδισμα ισχύος στη Μαύρη Θάλασσα που είχε διασφαλίσει μετά το 1945.

Δίχως υπερβολή, το Ιράν ανακάλυψε ότι ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ έχει ανάλογη αν όχι ισχυρότερη αποτρεπτική βαρύτητα απ’ ό,τι η κατοχή πυρηνικών όπλων.

Η αμφισβήτηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ επιβαρύνει την περιφερειακή αβεβαιότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Ηδη επιχειρείται η παράκαμψη των Στενών μέσω του συστήματος αγωγών που ξεκινούν από τον Κόλπο και καταλήγουν στην Ερυθρά Θάλασσα.

Με άλλα λόγια είναι ξεκάθαρο ότι η κατάσταση είναι οριακή και δεν προσφέρεται για πόλεμο φθοράς αορίστου χρόνου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.