Ένας ντετέκτιβ στην Κορέα

Έξι βετεράνοι του Πολέμου της Κορέας, εβδομηντάρηδες το 2001 που διαδραματίζεται η ιστορία, λαμβάνουν πρόσκληση να παραστούν στη Σεούλ και να λάβουν μέρος στους εορτασμούς για τη συμπλήρωση 45 ετών από τον τερματισμό του πολέμου. Ο ένας από αυτούς είναι Ελληνας, ο μεγαλοβιομήχανος Γιάννης Αναγνώστου, ο οποίος αναθέτει στον ιδιωτικό ερευνητή Φοίβο Μαύρο να λύσει το μυστήριο και να δώσει απαντήσεις στα ερωτήματα που τον κατατρύχουν: Ποιοι τον προσκαλούν στην άλλη άκρη της Γης; Γιατί τώρα, τόσα χρόνια μετά; Γιατί διάλεξαν αυτόν από τους χιλιάδες Ελληνες και από τα εκατομμύρια των επιζώντων; Ποιοι άλλοι έχουν προσκληθεί και με ποια κριτήρια;

Ο Φοίβος Μαύρος, πρωταγωνιστής στο Οι Έξη Δράκοι της Ιντσόν (εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, 72 σελίδες – είχε κυκλοφορήσει παλαιότερα ως διήγημα στην ανθολογία Το Τελευταίο Ταξίδι από τις εκδόσεις Μεταίχμιο), γνωστός μυθιστορηματικός ήρωας του Φώντα Λάδη από προηγούμενα έργα του, αναλαμβάνει την έρευνα και αρχίζει να συγκεντρώνει υλικό. «Εκεί δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά αεριωθούμενα, βόμβες ναπάλμ, βόμβες μικροβίων […] Ηταν τρομακτικό. Βουλιαγμένα βαπόρια και αποβατικά. Θωρακισμένα καμιόνια σπαρμένα παντού. Κτίρια κατεστραμμένα από το σφυροκόπημα των αεροπλάνων. Απανθρακωμένα τανκς, δέντρα, σπίτια, οχήματα, αμαξοστοιχίες. Κόλαση!», αφηγείται στον Μαύρο ένας πολεμικός ανταποκριτής και αυτόπτης μάρτυρας της τραγωδίας που εκτυλίχτηκε στην Ανατολή λίγα χρόνια μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μιας τραγωδίας που σχεδιάζει σε όλη της τη φρίκη ο Στάθης και με την έντασή της εγκαινίασε ουσιαστικά τον μακρύ Ψυχρό Πόλεμο που θα ακολουθούσε. Ο Φοίβος Μαύρος, αδυνατώντας να καταλήξει σε συμπεράσματα, θα ακολουθήσει τον πελάτη του στην Κορέα. Κι εκεί οι εκπλήξεις θα αρχίσουν να διαδέχονται η μια την άλλη, οδηγώντας τον
έμπειρο αλλά αποσβολωμένο ντετέκτιβ σε μια εσωτερική υπαρξιακή αναζήτηση και τους αναγνώστες σε μια απολαυστική, αγωνιώδη πορεία προς την κορύφωση του δράματος.

Κατά την πρώτη παρουσίαση του Οι Εξη Δράκοι της Ιντσόν, σε έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα διάλογο, ο Γιάννης Ράγκος, συγγραφέας και δημοσιογράφος, στάθηκε στον βαθιά υπαρξιακό και πολιτικό χαρακτήρα του νουάρ που «κοιτάζει κατά μέτωπο τις κοινωνικές παθογένειες» και στην επαναφορά στον χάρτινο κόσμο του «αιώνιου μεσήλικα», όπως τον χαρακτήρισε, Φοίβου Μαύρου. Ενός χαρακτήρα που, όπως ανέφερε ο Στάθης, έχει «όλα τα στοιχεία της μπρεχτικής αποστασιοποίησης από τη μια μεριά αλλά και μιας συμπεριφοράς ενός μαγκάκου ήρωα στις λαϊκές συνοικίες» και ίσως γι’ αυτό να είναι τόσο αποτελεσματικός.

Στη σχεδιαστική δεξιοτεχνία του Στάθη και στη μοναδική ικανότητά του να αναπαριστά με τόση πιστότητα τα πραγματολογικά στοιχεία ενός μακρινού και σχετικά άγνωστου και σκοτεινού πολέμου («στολές, οχήματα, στρατιωτικά κτίρια») αναφέρθηκε ο «δικός μας», Πάνος Ζάχαρης, πολιτικός γελοιογράφος και δημιουργός κόμικς, ο οποίος χαρακτήρισε το βιβλίο «βαθιά αντιπολεμικό» και ταυτόχρονα «βαθιά ανθρώπινο, γειωμένο με σάρκα και με αίμα».

Ο συγγραφέας του βιβλίου, Φώντας Λάδης, αφού αναφέρθηκε στην πληθωρικότητα και στο ταλέντο του Στάθη, με τον οποίο έχουν
συνεργαστεί πολλές ακόμα φορές, και στην ιστορία των κόμικς από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα, επισήμανε ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των επιτυχημένων αστυνομικών ιστοριών που σχετίζεται με τα ερωτήματα που προκαλούν όταν (υποτίθεται πως) λύνεται το μυστήριο: «Τα μυστήρια ακόμα κι όταν λύνονται, δημιουργούν καινούργια ερωτήματα και προς πολλές μάλιστα κατευθύνσεις.

Μια κατεύθυνση, ένα βασικό ερώτημα είναι “γιατί δεν μπορέσαμε στο τέλος να αποτρέψουμε το έγκλημα;”», τόνισε ο έμπειρος συγγραφέας. Σε εγκλήματα, πολλά και διαφορετικά, αναφέρεται το Οι Εξη Δράκοι της Ιντσόν. Από το έγκλημα της αποστολής εκατομμυρίων νέων ανθρώπων που ντύθηκαν στρατιωτικά και πήγαν να πολεμήσουν, να τραυματιστούν, να ακρωτηριαστούν, να πεθάνουν για έναν αόριστο και ακατανόητο σε αυτούς σκοπό μέχρι τα εγκλήματα πολέμου, τα βασανιστήρια των αιχμαλώτων, τις βιαιότητες του στρατού προς τους πολίτες, τις δολοφονίες αμάχων, την ισοπέδωση χωριών και πόλεων, την καταστροφή της φύσης. Και επειδή το έγκλημα ως απάντηση και αντίδραση συνήθως φέρνει έγκλημα, ο Πόλεμος της Κορέας δεν τέλειωσε τη δεκαετία του 1950. Και δεν εξαντλήθηκε στην Κορέα. Στα απόνερα του πολέμου, κάθε πολέμου, και στις δραματικές του συνέπειες που εξακολουθούν να στοιχειώνουν όσους πήραν μέρος, τους συγγενείς τους και τους απογόνους τους βρίσκεται το επίκεντρο της ιστορίας των Λάδη και Στάθη.

Και όπως όλοι γνωρίζουμε από τον Ντοστογιέφσκι, το Εγκλημα συχνά συνοδεύεται από την Τιμωρία. Μια τιμωρία που κάποιες φορές μπορεί να είναι βάναυση, άδικη και δυσανάλογη, αλλά κάποιες άλλες μπορεί να αποτελεί απονομή δικαιοσύνης, κάθαρση, επαναφορά
της ισορροπίας.

Με αυτές τις έννοιες βασανίζεται ο Φοίβος Μαύρος και με αυτές καταπιάνονται οι δημιουργοί τού Οι Εξη Δράκοι της Ιντσόν χωρίς διδακτισμούς, χωρίς να καταφεύγουν σε εύκολες απαντήσεις, χωρίς να εκβιάζουν τη συγκίνηση του αναγνώστη. Η ιστορία, άλλωστε, τόσο η μικρή και προσωπική των πρωταγωνιστικών χαρακτήρων του βιβλίου όσο και η ιστορία των λαών, δεν μπορεί να περιγραφεί και να ερμηνευτεί με μανιχαϊστικές απλουστεύσεις ούτε με συνθήματα, αφορισμούς και γενικεύσεις. Σε αυτό συνηγορούν οι ανατροπές και οι εκπλήξεις στην αφήγηση των Λάδη και Στάθη που διαρκώς μας υπενθυμίζουν ότι η μνήμη, ατομική και συλλογική, όσο κι αν υποτιμάται
από τις κάθε λογής εξουσίες, δεν μπορεί να διαγραφεί. Και όσο κι αν θεωρείται ότι εξασθενεί δίνοντας τη θέση της σε μια βολική αφασία
συνθηκολόγησης, μπορεί να επιστρέψει. Και να τιμωρήσει σκληρά όσους την πρόσβαλλαν χωρίς ποτέ να μετανιώσουν.