Δήλωσε τι είσαι για να συνομιλήσουμε

Για να εκφράσεις μια άποψη στη χώρα αυτή πρέπει πρώτα να δηλώσεις τι είσαι, τι πιστεύεις, τι ψηφίζεις, πού ανήκεις. Αν δεν είσαι κάτι, και επειδή με αυτά που λες θίγεις κάποιον (ή μια ιδεολογία ή την ίδια την εξουσία ως κυρίαρχη λογική), τότε αμέσως κατατάσσεσαι στους «άλλους» (όποιοι και αν είναι αυτοί).

Προσωπικά θεωρώ ένδειξη ανελεύθερης σκέψης (για να μην πω κάτι χειρότερο) την ερώτηση «εσύ τώρα τι πιστεύεις» ή το ακόμη χειρότερο: «εσύ τώρα τι ψηφίζεις». Οσοι ρωτάνε τον άλλο «τι ρόλο βαράει» και «σε ποιον θεό πιστεύει» επειδή δεν μπορούν να τον κατατάξουν «κάπου», μπερδεύονται ειδικά αν ξέρουν ότι ο άλλος είναι κάπως σοβαρός. Αυτή η οπτική δυστυχώς είναι νοσηρή και είναι ζήτημα ψυχοπαθολογίας κυρίως (καλείται «σύνδρομο κατάταξης»).

Είναι μια φοβική αντίδραση στο ενδεχόμενο ο άλλος, που ξέρουμε ότι είναι συγκροτημένος, να έχει τελικά δίκιο – οπότε και τον κατατάσσουμε κάπου αλλού, κυρίως απέναντι από τον δικό μας κόσμο πεποιθήσεων και ιδεολογίας. Είναι μια μορφή σύγχυσης και εμπλοκής το να βλέπεις κάποιον που ξέρεις ότι είναι ελεύθερο πνεύμα και ανένταχτος, να διαφωνεί με τις πεποιθήσεις ή τις αρχές σου (ειδικά αν αυτές σου έχουν γίνει εμμονές).

Δεν έχουμε συνηθίσει στην «υγιή ελευθερία» του άλλου: στο να μην ταυτίζεται με εμάς δηλαδή. Κοιτάξτε: η κοινωνία αυτή έμαθε μεταπολιτευτικά να προσκυνάει μασκαρεμένα φλάμπουρα. Και συνεχίζει μάλιστα να το κάνει με εμμονή. Η δε παρένθεση του λαϊκιστικού νεοαριστερού κύματος της θύμισε την «ασφάλεια» να ταυτίζεται με τη γραβάτα και το συντηρητικό ύφος (χωρίς να την ενοχλεί ότι στο συντηρητικό κόμμα σήμερα υπάρχουν κανονικοί κλέφτες και τυχοδιώκτες).

Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα της κοινωνίας δυστυχώς: είναι στρατευμένη δήθεν στο εθνικό και το ωφέλιμο, αλλά παραμένει τεχνητά εγκλωβισμένη στο πανοπτικό του μικροαστικού ιδιωτικού συμφέροντος.

Αυτό είναι που γεννάει την ηδονική απόλαυση να συγκρουόμαστε με όποιον δεν «βλέπει το σωστό» (που δήθεν βλέπουμε εμείς). Και φυσικά ξεχνάει τη ρήση του Πολ Βαλερί που λέει ότι «ο φασισμός ξεκινάει όταν νομίζεις ότι ο άλλος είναι ηλίθιος». Οπότε και με τη διαδομένη απορία «και ποιος άλλος υπάρχει ως εναλλακτική» πολλοί ξεχνούν ουσιαστικά ότι ταυτίζεται με το «ποιος άλλος υπάρχει να μας κλέψει» (αλλά το ξεπερνούν λέγοντας το νοσηρό «όλοι ανέκαθεν έκλεβαν, σιγά το κακό: βρείτε κάτι άλλο να ασχολείστε»). Αποδεικνύεται δηλαδή στην εποχή μας ότι λειτουργεί ο «κυνισμός της αποδοχής» των πραγμάτων ως έχουν.

Το φυσιολογικό και το κανονικό είναι πλέον για πολλούς «αυτό που κυριαρχεί» (αυτό εννοούσε ο Χέγκελ -και όχι μόνο αυτός- στην άποψή του περί «δούλου και αφέντη»). Κάποιοι προσπαθούν να πείσουν μια ολόκληρη κοινωνία ότι δεν είναι «κίνδυνος» η συγκάλυψη στη συστηματική υπεξαίρεση χρήματος, στην κακοδιαχείριση δημόσιων υποδομών που σκόρπισαν θάνατο (τρένα), ότι δεν είναι κίνδυνος -αλλά «ατυχές συμβάν»- οι υποκλοπές προσωπικών στιγμών του βίου πολιτικών και αξιωματούχων σε σώματα ασφαλείας. Οτι δεν είναι κίνδυνος να μην παρεμποδίζεις την ακρίβεια και τα ολιγοπώλια γιατί είναι «διεθνές φαινόμενο» όπως και η διαφθορά.

Αλλά οι ανένταχτοι είναι περισσότεροι από τους στρατευμένους σε αυτή τη χώρα. Ακόμη και αν προτιμούν τον «κανέναν», μάλλον βλέπουν ότι είναι κίνδυνος να ταυτιστούν και να δώσουν νομιμοποίηση στην εξουσία. Η μεγάλη μερίδα της κοινωνίας ξέρει ποιοι είναι αυτοί που «η τσέπη κινεί τη γλώσσα τους». Και ξέρει ποιοι είναι πλέον αυτοί που «φοβούνται για την τσέπη τους» οπότε και κινούν τη γλώσσα τους ανάλογα.

ΥΓ.: Οταν ρώτησαν τους Βέλγους -σε μεγάλο γκάλοπ το 2017- ποια ήταν η ασφαλέστερη και καλύτερη περίοδος διακυβέρνησης μετά τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο στη χώρα τους, αυτοί απάντησαν: οι 545 ημέρες (2014-2015) που δεν προέκυπτε κυβέρνηση επειδή κανένα από τα κόμματα δεν είχε σχηματίσει πλειοψηφία γιατί έπρεπε να συνεννοηθούν σε σχέδιο μεταξύ τους – κάτι που κάνουν δεκαετίες οι Γερμανοί: αφιερώνουν 4 μήνες τα μεγάλα (αντίπαλα) κόμματά τους, μετά τις εκλογές, για να συνεννοηθούν και να δομήσουν σχέδιο διακυβέρνησης της χώρας τους για 4 χρόνια.