Σύνοδος ΝΑΤΟ: Πινγκ Πονγκ Μητσοτάκη, Ερντογάν και Τραμπ για casus belli και F-35

Αποστολή στην Αγκυρα – Τουρκία. Σε ένα απίστευτο πινγκ πονγκ δηλώσεων και… πόζας μεταξύ Ερντογάν–Τραμπκαι Μητσοτάκη εξελίχθηκε η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ. Στο επίκεντρο, η επιδίωξη του Τούρκου προέδρου για επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, η δηλωμένη καλή πρόθεση του Αμερικανού προέδρου, αλλά και οι αστερίσκοι του Ελληνα πρωθυπουργού.

Στη δήλωσή του προσερχόμενος στη σύνοδο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε το τουρκικό casus belli, τονίζοντας ότι «μια συμμαχία πρέπει να εδράζεται στη θεμελιώδη αρχή των σχέσεων καλής γειτονίας».

«Τη στιγμή που η χώρα μου αντιμετωπίζει casus belli από την Τουρκία σε περίπτωση που ασκήσουμε το έννομο δικαίωμά μας να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα, πιστεύω ότι πρέπει να είναι σαφές ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες όλων των μελών του NATO», πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.

Το ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για δεύτερη φορά σε τουρκικό έδαφος για το θέμα του casus belli δεν είναι τυχαίο. Το είχε κάνει και προ μηνών, ενώπιον του Τούρκου προέδρου τον Φεβρουάριο, στο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας, ξανά εδώ στην Αγκυρα, λέγοντας ότι ένα κράτος-μέλος δεν μπορεί να απειλεί ένα άλλο κράτος-σύμμαχο του ΝΑΤΟ.

Ομως τώρα, από τη σύνοδο του ΝΑΤΟ, το μήνυμα του Ελληνα πρωθυπουργού δεν φαίνεται να έχει αποδέκτη μόνο τον Τούρκο πρόεδρο, αλλά και τον ίδιο τον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος κατά την παραμονή του στην Αγκυρα δεν σταμάτησε να αποθεώνει τον Ερντογάν.

Το θέμα ανέδειξαν με πηχυαίους τίτλους τα τουρκικά ΜΜΕ, που στην πλειονότητά τους μιλούσαν για «σκανδαλώδεις» και «ασεβείς δηλώσεις».

«Σύμμαχος» της Ελλάδας ο Νετανιάχου

Στη συνέντευξη Τύπου μετά τη σύνοδο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέλησε να στείλει το μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν ετεροπροσδιορίζεται και ότι ανήκει στην πρωτοπορία των συμμάχων που ήδη έχουν πιάσει τον στόχο του 5% του ΑΕΠ σε αμυντικές δαπάνες.

«Οι Ελληνες πιλότοι θα αρχίσουν μέσα στο 2027 να εκπαιδεύονται στα ελληνικά F-35 τα οποία, όπως γνωρίζετε, ήδη κατασκευάζονται και η αγορά τους έχει πρακτικά δρομολογηθεί. Δεν είναι δική μου δουλειά να σχολιάζω τις επιλογές άλλων χωρών, ούτε προφανώς η Ελλάδα είναι αυτή η οποία θα υποδείξει στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ποιους θα πουλήσουν ή δεν θα πουλήσουν αμυντικά συστήματα», είπε απαντώντας στην «Εφ.Συν.».

Ο ίδιος αναφέρθηκε και στα «σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία προκειμένου η Τουρκία να προμηθευτεί τα F-35». Μεγάλος «σύμμαχος» της Ελλάδας σε αυτό είναι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου: Τραμπ και Νετανιάχου μίλησαν τηλεφωνικά μετά τη συνάντηση με τον Ερντογάν και ο Ισραηλινός επανέλαβε ότι η Τουρκία δεν πρέπει να λάβει αμερικανικά μαχητικά. Αποψη που απέρριψε ήδη χθες ο Αμερικανός πρόεδρος.

Μιλώντας πάντως μετά το τέλος της συνόδου ο κορυφής ο… λαλίστατος Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν έχει ακόμα αποφασίσει για τα F-35 στην Τουρκία. Ο ίδιος σημείωσε ωστόσο ότι ο Ερντογάν «έχει βοηθήσει τις ΗΠΑ με πολλούς τρόπους» – η καλή χημεία μεταξύ τους φαίνεται μνημειώδης.

«Θυσία» Ελλήνων

Το βασικό θέμα της συνόδου ήταν οι αμυντικές δαπάνες των Ευρωπαίων. Ο Ελληνας πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι «αναγκαζόμαστε να καταβάλλουμε ένα αυξημένο κόστος σε σχέση με άλλες χώρες, όχι μόνο γιατί θέλουμε να είμαστε συνεπείς στις δεσμεύσεις μας με το ΝΑΤΟ, αλλά γιατί η Ελλάδα πρέπει πάντα να διατηρεί μια ισχυρή αποτρεπτική δυνατότητα, και αυτό θα εξακολουθούμε να κάνουμε».

Μίλησε για «θυσία» που οι Ελληνες αναγνωρίζουν «διότι τα χρήματα αυτά προφανώς και λείπουν από άλλες κρατικές δαπάνες».

«Αυτό είναι το τίμημα της ελευθερίας, της ανεξαρτησίας και της προάσπισης της κυριαρχίας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Πιστεύω ότι όσο είμαι πρωθυπουργός -πιστεύω ότι εδώ διερμηνεύω και τα αισθήματα όλων των Ελλήνων- αυτό θα εξακολουθούμε να κάνουμε», είπε.

Σε ΝΑΤΟϊκό επίπεδο, οι στόχοι που είχαν θέσει οι επιτελείς στις Βρυξέλλες ικανοποιήθηκαν: η Συμμαχία δεν διαλύθηκε, ο Τραμπ έφυγε ικανοποιημένος και η Ουκρανία θα πάρει άδεια κατασκευής Patriots. Επίσης, οι σύμμαχοι δεσμεύτηκαν να διαθέσουν 70 δισεκατομμύρια ευρώ σε στρατιωτικό εξοπλισμό, βοήθεια και εκπαίδευση για την Ουκρανία και επιβεβαίωσαν αντίστοιχα ποσά το 2027. Η Ρωσία δε αναγνωρίζεται ως «μακροπρόθεσμη απειλή».

Στη διακήρυξη, οι 32 σύμμαχοι επιβεβαίωσαν «την ακλόνητη δέσμευσή τους στη συλλογική μας άμυνα βάσει του Αρθρου 5 της Συνθήκης της Ουάσινγκτον και στον διατλαντικό δεσμό», όπως και το ότι «παραμένουμε προσηλωμένοι στην 360 μοιρών προσέγγισή μας στην αποτροπή και την άμυνα».

Λαλίστατος έξω, «μούγκα» μέσα

Και τι δεν είπε ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ κατά τη δεύτερη μέρα της συνόδου στην Αγκυρα. Οτι είναι πολύ δυσαρεστημένος με το ΝΑΤΟ, ότι η Ισπανία είναι «χαμένη υπόθεση», ότι η Ιταλία ήταν πολύ κακή σε ό,τι έχει να κάνει με τις βάσεις της, ενώ δήλωσε και μεγάλος θαυμαστής του Κινέζου προέδρου Σι.

Ομως μέσα στη συνεδρίαση των 32 εταίρων της Συμμαχίας, ο Τραμπ εμφανίστηκε εντελώς σε άλλο κλίμα.

Μίλησε για «όμορφες ευρωπαϊκές χώρες, από τις οποίες πολλοί καταγόμαστε», έδωσε εύσημα στους Ευρωπαίους που αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες και είπε -ούτε λίγο ούτε πολύ- «αγοράστε αμερικανικά».

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν ήταν από αυτούς που αντέδρασαν, μιλώντας για «ευρωπαϊκή κυριαρχία» και τη σημασία τού «made in Europe». Ανησυχία προξένησε η αναφορά του Τραμπ στη Γριλανδία, η οποία προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Δανής πρωθυπουργού.