Οι αντιφάσεις του Μουντιάλ 2026

Αν κάποιοι ιδεολογικά δογματικοί εμμένουν στην αντίθεσή τους για το επαγγελματικό ποδόσφαιρο, τον επαγγελματικό αθλητισμό γενικότερα, είναι σαν να κηρύσσουν ότι η Γη δεν γυρίζει.

Και όμως γυρίζει κάθε τέσσερα χρόνια, που εκατομμύρια θεατές και δεκάδες εκατομμύρια τηλεθεατές παθιάζονται με τους «θεούς» της μπάλας, φέτος, σε γήπεδα των ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού. Ομως, γιατί να είναι επαγγελματίας ο μέγας Νουρέγιεφ του χορού και όχι ο αδικημένος «Νουρέγιεφ της μπάλας» Βασίλης Χατζηπαναγής.

Προσωπικά, ενθουσιάζομαι όταν διαβάζω ότι η εθνική ποδοσφαίρου της Γερμανίας έχει στις τάξεις της πολλά παιδιά μεταναστών ή μικτών γάμων. Θα τρίζουν από οργή τα κόκαλα του Χίτλερ για τη νόθευση της Αρίας Φυλής!

Το ποδόσφαιρο χαρακτηρίζεται βασιλιάς των σπορ, άρα και η μεγαλύτερη εμπορευματοποίηση του αθλητισμού συντελείται γύρω από αυτό. Είναι άθλημα, το πιο λαϊκό, αφού και στην Ελλάδα στις αλάνες εμφανίστηκε και αναπτύχθηκε. Είναι, όμως, και θέαμα που γοητεύει και κινητοποιεί.

Στενή η σχέση του με την Αριστερά, που όταν βρέθηκε υπό διωγμό, αναζήτησε πεδία δράσης σε ποδοσφαιρικά σωματεία, μέσω των οποίων η ελληνική Αριστερά του Μεσοπολέμου συμμετείχε στη σοβιετικής έμπνευσης «Σπαρτακιάδα», αντί για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του βαρόνου Πιερ ντε Κουμπερτέν.

Μεγάλοι αριστεροί διανοητές και συγγραφείς σαν τους Εντουάρντο Γκαλεάνο και Ιγνάσιο Ραμονέ έχουν αναφερθεί στη λαϊκότητα και οικουμενικότητα του ποδοσφαίρου. Επιπλέον, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν έγραφε το 2006 ότι «Στον ΟΗΕ ζηλεύουμε το Μουντιάλ», προσθέτοντας ότι «η FIFA έχει 207 χώρες-μέλη, εμείς μόνο 191» (International Herald Tribune, 10/6/2006).

Σε δικό του άρθρο («Αυγή», 15/6/2008), ο Ραμονέ έγραφε ότι «Το ποδόσφαιρο δεν αποτελεί πια απλώς ένα άθλημα […] Γοητεύει με την απλότητα των κανόνων του, γιατί καταφέρνει, όσο κανένα άλλο σπορ, να συνδυάζει το ατομικό ταλέντο με τη συλλογική προσπάθεια».

Δεν θα μπορούσε να μην υπάρχει και αντίλογος. Ο Βρετανός αριστερός διανοητής Τέρι Ιγκλετον σε άρθρο του έγραφε ότι «Κανείς, συμπεριλαμβανομένης της σοσιαλδημοκρατίας, δεν ονειρεύτηκε έναν καλύτερο τρόπο από το ποδόσφαιρο, για να λύσει τα προβλήματα του καπιταλισμού. Για τους περισσότερους οπαδούς –συνέχιζε– το ποδόσφαιρο είναι σήμερα το όπιο του λαού, όπως και το κρακ και η κοκαΐνη του» («Εποχή», 27.6.2010). Πάντως, στα γήπεδα των ΗΠΑ, όπου έπαιξε το Ιράν, δεν είδαμε μαστουρωμένους φιλάθλους, αλλά αλληλέγγυους με τη χώρα της Ασίας, που υπέστη την πολεμική επίθεση Τραμπ.

Τέλος, ο διάσημος σκηνοθέτης Κεν Λόουτς στην ταινία με τίτλο «Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι» είχε ως πρωταγωνιστή τον Ερίκ Καντονά, της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και της Εθνικής Γαλλίας. Δεν υπάρχει τίποτα, ιδιαίτερα στον σύγχρονο κόσμο, χωρίς μεγάλες αντιφάσεις.

*Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.