Αντί φόρου πλήρωσαν για τους… πολιτικούς και καθάρισαν. Ο λόγος για 88 από τις μεγαλύτερες εταιρείες των ΗΠΑ που «κατάφεραν» πέρυσι να μην πληρώσουν σεντ φόρου στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση, παρότι είχαν έσοδα μεγαλύτερα των 105 δισ. δολαρίων.
Το «θαύμα», όπως διαπιστώνεται σε σχετική έκθεση του Public Citizen, ήταν απόρροια των γενναίων συνεισφορών που οι εταιρείες αυτές έδωσαν στις τρεις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις των ΗΠΑ, για την εκλογή φίλιων πολιτικών, καθώς και των εκατοντάδων εκατομμυρίων που ξόδεψαν για λόμπινγκ. Η έκθεση με τίτλο «Η τρέχουσα τιμή του μηδενός» συντάχθηκε από την ερευνήτρια του παραπάνω αμερικανικού μη κερδοσκοπικού οργανισμού προστασίας των καταναλωτών και υπεράσπισης του δημόσιου συμφέροντος, Eileen O’Grady, και βασίστηκε σε ανάλυση του Ινστιτούτου Φορολογικής και Οικονομικής Πολιτικής (ITEP), καθώς και σε στοιχεία του OpenSecrets, το οποίο συγκεντρώνει και δημοσιεύει δεδομένα χρηματοδότησης και άσκησης πίεσης σε προεκλογικές εκστρατείες.
Στην έκθεση διαπιστώνεται ότι από τον κύκλο των εκλογών του 2020 έως τον κύκλο του 2024, αυτές οι 88 εταιρείες ξόδεψαν περί τα 852 εκατομμύρια δολάρια για τον έλεγχο του αμερικανικού πολιτικού συστήματος και την προώθηση των συμφερόντων τους. Από αυτά, τα 712 εκατ. δαπανήθηκαν για την άσκηση πίεσης και επιρροής, ενώ τα 140 εκατ. για συνεισφορές σε προεκλογικές εκστρατείες των τελευταίων τριών εκλογικών κύκλων. Η «επένδυσή» τους καρποφόρησε στο οικονομικό έτος 2025, όταν οι εταιρείες αυτές απόλαυσαν μηδενική φορολόγηση. Με δεδομένο ότι ο ομοσπονδιακός συντελεστής φόρου εισοδήματος εταιρειών στις ΗΠΑ είναι 21%, οι 88 εταιρείες κατάφεραν συγκεκριμένα να αποφύγουν συνολικούς φόρους 22,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Απόλαυσαν επίσης φορολογικές εκπτώσεις 4,7 δισ. δολαρίων, ανεβάζοντας τη συνολική φορολογική τους ελάφρυνση πέρυσι στα 26,7 δισ.
Συγκρίνοντας τους φόρους που εξοικονόμησαν με το κόστος των πολιτικών τους δαπανών, οι εταιρείες είχαν, σύμφωνα με την έκθεση, απόδοση επένδυσης που θα τη ζήλευε μέχρι και ο πλέον ριψοκίνδυνος «τζογαδόρος» της υφηλίου, καθώς ούτε λίγο ούτε πολύ έφτασε στο… 3.000%!
Κορυφαίος «επενδυτής» αναδείχτηκε η πλατφόρμα κρυπτονομισμάτων Coinbase, που ξόδεψε μεταξύ 2019 και 2024 σε λόμπινγκ και εκλογικές συνεισφορές 89 εκατ. δολάρια, για να αποφύγει, το 2025, ομοσπονδιακό εταιρικό φόρο 340 εκατ.. Ακολούθησε ο κολοσσός υγειονομικής περίθαλψης CVS Health, ο οποίος με ανάλογες δαπάνες 66 εκατ. δολαρίων γλίτωσε πέρυσι φόρο… 1,4 δισ. δολαρίων, η αμυντική Honeywell International (56 εκατ. δολάρια με όφελος φόρους 177 εκατ.) και οι εταιρείες ενέργειας American Electric Power και Duke Energy, που ξόδεψαν αντίστοιχα 47 και 35 εκατ. δολάρια, για να γλιτώσουν πέρυσι φόρους φόρους 771 εκατ. η πρώτη και 1,16 δισ. η δεύτερη.
Η φοροαποφυγή των εταιρειών διευκολύνθηκε εν μέρει από δύο σχετικά νομοθετήματα που πέρασαν οι κυβερνήσεις του Ντόναλντ Τραμπ: τον Νόμο Φορολογικών Περικοπών και Θέσεων Απασχόλησης του 2017 (TCJA) και το περιβόητο «Μεγάλο Ομορφο Νομοσχέδιο» του περσινού καλοκαιριού (OBBBA), με το οποίο ο Τραμπ τίναξε στον αέρα τα δημόσια ταμεία της υπερδύναμης. Αρκετές κοινές στρατηγικές που εφάρμοσαν οι εταιρείες για να λάβουν φορολογικές ελαφρύνσεις και εκπτώσεις, βασίστηκαν σε αυτούς τους δύο νόμους.
Η πιο συχνή, επιταχυνόμενη απόσβεση επέτρεψε σε περισσότερες από τις μισές εταιρείες να διαγράψουν άμεσα κεφαλαιουχικές επενδύσεις και να αποφύγουν συνολικούς φόρους 11,4 δισ. δολαρίων. Το «Μεγάλο Ομορφο Νομοσχέδιο» επέτρεψε επίσης σε περισσότερες από 30 εταιρείες να διαγράψουν άμεσα δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης και να εξοικονομήσουν φόρους τουλάχιστον 4,4 δισ. Στη σύνταξη των δύο νόμων οι εταιρείες είχαν καθοριστικό ρόλο.
Σύμφωνα με την έκθεση, έστειλαν κατά μέσο όρο, μεταξύ 2019 και 2024, 1.119 λομπίστες ετησίως στην Ουάσινγκτον, προκειμένου να επηρεάσουν τις πολιτικές της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για θέματα μεταξύ άλλων και φορολογικά. «Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες ξαναέγραψαν τον φορολογικό κώδικα για να κατοχυρώσουν μαζικές δωρεές σε πλούσιες εταιρείες, οι ίδιοι εταιρικοί φοροφυγάδες έριξαν εκατομμύρια σε λόμπινγκ και πολιτικές καμπάνιες που απέφεραν περαιτέρω φορολογικές ελαφρύνσεις, οι οποίες με τη σειρά τους έχουν χρηματοδοτήσει ακόμη μεγαλύτερη πολιτική επιρροή» αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση, όπως και ότι «το αποτέλεσμα είναι ένας αυτοενισχυόμενος βρόχος, όπου τα εταιρικά μετρητά αγοράζουν πολιτική και η πολιτική επιστρέφει μετρητά».
Στο μεταξύ, από τις αρχές του 2025 οι 88 εταιρείες έχουν απολύσει συνολικά πάνω από 21.200 εργαζόμενους και έχουν εξαγγείλει τον διωγμό χιλιάδων ακόμη.
