Πέθανε ο πρώην πρόεδρος της Fed Άλαν Γκρίνσπαν σε ηλικία 100 ετών

Ο Άλαν Γκρίνσπαν, ο επιδραστικός οικονομολόγος που βρέθηκε στο τιμόνι της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής στη διάρκεια των πέντε θητειών του ως προέδρου της αμερικανικής ομοσπονδιακής τράπεζας (Federal Reserve) υπό τέσσερις Αμερικανούς προέδρους, πέθανε σήμερα σε ηλικία 100 ετών, όπως ανακοίνωσε η σύζυγός του, σύμφωνα με το δίκτυο NBC News.

Ο Γκρίνσπαν πέθανε από επιπλοκές της νόσου Πάρκινσον, όπως ανακοίνωσε η σύζυγός του, η Αντρέα Μίτσελ, επικεφαλής ανταποκρίτρια της Ουάσινγκτον και επικεφαλής ανταποκρίτρια διεθνών ειδήσεων του δικτύου NBC News.

Ο άνθρωπος των κρίσεων

Ο Γκρίνσπαν ανέλαβε την προεδρία της Fed το 1987 και υπήρξε επιλογή του Ρόναλντ Ρίγκαν. Παρέμεινε στη θέση του μέχρι το 2006, υπηρετώντας υπό τέσσερις Αμερικανούς προέδρους.

Η θητεία του συνέπεσε με μερικές από τις σημαντικότερες οικονομικές και χρηματοπιστωτικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών: το κραχ της «Μαύρης Δευτέρας» του 1987, την ασιατική κρίση του 1997, τη ρωσική χρεοκοπία του 1998, τη φούσκα των dot-com και τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Για πολλούς αναλυτές υπήρξε ο άνθρωπος που διασφάλισε τη μακρύτερη περίοδο οικονομικής ανάπτυξης στη σύγχρονη αμερικανική ιστορία. Για τους επικριτές του, οι χαμηλές αποδόσεις και η χαλαρή νομισματική πολιτική που ακολούθησε συνέβαλαν στη δημιουργία της στεγαστικής φούσκας που οδήγησε αργότερα στη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση.

«Fedspeak»: Η σκόπιμη ασάφεια

Πέρα όμως από τις αποφάσεις του, ο Γκρίνσπαν έγινε θρύλος για τον τρόπο με τον οποίο μιλούσε.

Οι δημόσιες παρεμβάσεις του ήταν τόσο περίπλοκες και δυσνόητες ώστε γεννήθηκε ο όρος «Fedspeak» προκειμένου να περιγράψει τη γλώσσα των κεντρικών τραπεζιτών.

Βουλευτές, δημοσιογράφοι και επενδυτές προσπαθούσαν να αποκρυπτογραφήσουν κάθε φράση του, καθώς ακόμη και μια μικρή αλλαγή στη διατύπωση μπορούσε να προκαλέσει ισχυρές κινήσεις στις αγορές.

Ο ίδιος παραδέχθηκε αργότερα ότι η ασάφεια ήταν απολύτως σκόπιμη.

«Ήταν μια γλώσσα εσκεμμένης συσκότισης», είχε δηλώσει το 2007. «Έτσι απέφευγα να απαντώ σε ερωτήσεις χωρίς να λέω ευθέως “δεν απαντώ”.»

Η «παράλογη ευφορία»

Η πιο διάσημη στιγμή της μακράς διαδρομής του συνέβη το 1996, όταν χρησιμοποίησε τη φράση «παράλογη ευφορία» («irrational exuberance») για να περιγράψει τις υπερβολές στις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις.

Οι επενδυτές θεώρησαν ότι η φράση συνιστούσε προειδοποίηση για φούσκα στις αγορές. Οι μετοχές βούλιαξαν άμεσα σε όλο τον κόσμο.

Η έκφραση έμελλε να μείνει στην οικονομική ιστορία ως μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιγραφές των χρηματιστηριακών υπερβολών.

Τζαζ, σαξόφωνο και Fed

Γεννημένος στη Νέα Υόρκη το 1926, ο Γκρίνσπαν έδειχνε ότι προοριζόυαν για μία εντελώς διαφορετική πορεία.

Έπαιζε κλαρινέτο και σαξόφωνο, φοίτησε στη φημισμένη σχολή Juilliard και συμμετείχε ακόμη και στην ορχήστρα του θρυλικού μουσικού της τζαζ Γούντι Χέρμαν.

Στη συνέχεια όμως εστράφη στα οικονομικά, αποκτώντας πτυχίο, μεταπτυχιακό και τελικά διδακτορικό, πριν εξελιχθεί σε μία από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες στην ιστορία της αμερικανικής οικονομικής πολιτικής.

Για σχεδόν δύο δεκαετίες, οι αγορές παρακολουθούσαν κάθε λέξη και κάθε κίνησή του. Όπως έγραψε η Washington Post το 1997, «με λίγες μόνο λέξεις μπορούσε να στείλει το χρηματιστήριο στον παράδεισο ή στην κόλαση».

Με τον θάνατό του κλείνει ένα από τα πιο εμβληματικά κεφάλαια στην ιστορία της κεντρικής τραπεζικής.