Σε αποδυνάμωση ή ακόμα και ακύρωση της σημαντικής κρίσης του Αρείου Πάγου για τον νόμο Κατσέλη ενδέχεται να οδηγήσει η Κοινή Υπουργική Απόφαση που σχεδιάζει το υπουργείο Οικονομικών για να δώσει τη δική του ερμηνεία.
Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων δεν αποδέχονται την ήττα για τον υπολογισμό των τόκων των δανείων επί της μηνιαίας δόσης αντί για το συνολικό, όπως έκαναν καταχρηστικά servicers και funds θησαυρίζοντας επί σειρά ετών. Υπέρ τους ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, ο οποίος την περασμένη βδομάδα άναψε «φωτιές» θεωρώντας ότι η σημαντική δικαστική απόφαση «επιδέχεται πολλών αναγνώσεων» και ότι «διαφορετικά το διαβάζουν οι μεν, διαφορετικά οι δε». Δικηγόροι, καταναλωτικές ενώσεις και όσοι πάλεψαν για την πιλοτική δίκη-ορόσημο τονίζουν πως πρόκειται για ξεκάθαρη απόφαση. Η ΕΚΠΟΙΖΩ αναγκάστηκε χθες να καλέσει την ΤτΕ και στελέχη της κυβέρνησης να μη μιλούν για δήθεν κενά ή ασάφειες έπειτα από σχετικές δηλώσεις με τις οποίες γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τον Αρειο Πάγο αλλά και σχεδόν 200.000 χιλιάδες δανειολήπτες, που κινδυνεύουν να χάσουν τη ρύθμιση αν δεν εφαρμοστεί κατά γράμμα η ετυμηγορία του.
«Ο σεβασμός στις αποφάσεις της Δικαιοσύνης είναι δεδομένος μόνο όταν ηττημένοι δεν είναι οι τράπεζες και τα funds», σχολιάζει η Ενωση και αποδομεί τους προβληματικούς ισχυρισμούς με τα παρακάτω τέσσερα σημεία.
֟ Η απόφαση της Ολομέλειας έκρινε με απόλυτη σαφήνεια ότι στο ερώτημα αν το επιτόκιο υπολογίζεται «από την έναρξη της ρύθμισης στο σύνολο του οριζόμενου κεφαλαίου οφειλής του δανειολήπτη και να υπολογίζονται οι τοκοχρεωλυτικές δόσεις απόσβεσης της συνολικής οφειλής εκ κεφαλαίου και τόκων για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης» ή «αυτοτελώς δι’ εκάστη των μηνιαίων δόσεων κατά τον μήνα εξόφλησής της» προσήκει η απάντηση ότι το επιτόκιο υπολογίζεται επί της δόσης. Καμία αμφιβολία δεν προκύπτει ως προς το χρονικό διάστημα του συγκεκριμένου υπολογισμού, ο οποίος περιορίζεται στον χρόνο εξόφλησης της κάθε δόσης.
֟ Βασική αιτιολογία αποτέλεσε η σκέψη ότι το δικαστήριο του Ν.3869/2010, στο πλαίσιο της ευχέρειάς του να διαπλάθει τις έννομες σχέσεις μεταξύ οφειλέτη και πιστωτών, απομακρύνεται από την τραπεζική πρακτική ως προς τον υπολογισμό των τόκων, προκειμένου να διασφαλιστούν τα συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την προστασία της κύριας κατοικίας. Για την Ολομέλεια, τυχόν υπολογισμός των τόκων στο κεφάλαιο θα είχε ως συνέπεια υπέρμετρη αύξηση της δόσης και συνακόλουθα τη διασάλευση της προστασίας των παραπάνω δικαιωμάτων. Ετσι, οποιαδήποτε «λογοτεχνική» απόδοση της απόφασης προς την κατεύθυνση του υπολογισμού μεν των τόκων στις δόσεις αλλά για το χρονικό διάστημα από την έναρξη της ρύθμισης δεν αντίκεται μόνο στο διατακτικό, αλλά ακυρώνει και τις παραπάνω κρίσιμες σκέψεις, οδηγώντας σε σενάρια επιστημονικής φαντασίας όπου πρωταγωνιστούν μηνιαίες δόσεις πολλών χιλιάδων ευρώ.
֟ Η απόφαση της Ολομέλειας πράγματι δεν παράγει δεδικασμένο για όσους δεν συμμετείχαν στη δίκη. Ωστόσο, ο Αρειος Πάγος ερμήνευσε το διατακτικό μίας απόφασης του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων και οι κρίσεις του δεσμεύουν τα δικαστήρια ουσίας που θα κληθούν να ερμηνεύσουν διατακτικά με αντίστοιχες διατυπώσεις, έπειτα από σχετικές αιτήσεων των δανειοληπτών. Παρόμοιοι προβληματισμοί δεν είχαν εκφραστεί από τους κυβερνητικούς αξιωματούχους όταν η Ολομέλεια έκρινε στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας υπέρ των εταιρειών διαχείρισης.
֟ Η Ολομέλεια ερμήνευσε το διατακτικό μίας απόφασης σχετικά με τον υπολογισμό των τόκων στη δικαστική ρύθμιση για την προστασία της κύριας κατοικίας. Ο υπολογισμός αυτός αφορά το σύνολο των δόσεων, δηλαδή τη ρύθμιση από τον πρώτο μήνα εφαρμογής της. Ως εκ τούτου, είναι προφανές ότι έχει και αναδρομική ισχύ και, επομένως, τίθεται ζήτημα επιστροφής ή συμψηφισμού αχρεωστήτως καταβληθέντων τόκων.
