Την καθοριστική επίδραση των χαμηλών εισοδημάτων στην στέγαση των πολιτών ανέδειξε έρευνα της RE/MAX για τα ποσοστά ιδιοκατοίκησης, η οποία δημοσιεύτηκε στο Euronews Business.
Για ένα φάσμα αποτελούμενο από 23 ευρωπαϊκές χώρες, η μέση ηλικία ενός αγοραστή που αγοράζει για πρώτη φορά σπίτι είναι 31,3 έτη. Κυμαίνεται από 28 έτη στη Μάλτα έως 34,7 έτη στην Ελλάδα και στην Ελβετία. Σύμφωνα με στοιχεία της RE/MAX, σε δική τους κατοικία μένουν μόλις οι 7 στους 10 πολίτες της ΕΕ. Η έρευνα εξετάζει την ηλικία στην οποία οι Ευρωπαίοι αγοράζουν το πρώτο τους σπίτι, η οποία παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις σε ολόκληρη την ήπειρο, ενώ οι Έλληνες είναι τελευταίοι στη λίστα.
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης την κατανομή των ηλικιακών ομάδων κατά τη στιγμή της πρώτης αγοράς κατοικίας. Στην ηλικιακή ομάδα 18-25 ετών, η Βρετανία έχει το υψηλότερο ποσοστό με 40,2%, πράγμα που σημαίνει ότι δύο στους πέντε αγοραστές αγοράζουν το πρώτο τους σπίτι μέχρι την ηλικία των 25 ετών. Η Ελλάδα έχει το χαμηλότερο ποσοστό, στο 12,1%, για αυτή τη νεότερη ηλικιακή ομάδα.
Αν συνυπολογιστούν οι ηλικιακές ομάδες 18-25 και 26-35 ετών, μόνο το 50,4% των ανθρώπων στην Ελλάδα αγοράζει την πρώτη του κατοικία μέχρι τα 35, πράγμα που σημαίνει ότι σχεδόν οι μισοί το κάνουν -αν το κάνουν- μετά τα 35. Η Ελβετία (53,2%) παρουσιάζει επίσης ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά ατόμων που αγοράζουν το πρώτο τους σπίτι μέχρι την ηλικία των 35 ετών.
Η έρευνα της RE/MAX περιελάμβανε πάνω από 21.000 ενήλικες σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο (και όχι μόνο στην ΕΕ), με δείγμα άνω των 13.000 ερωτηθέντων για την ερώτηση σχετικά με την ηλικία αγοράς της πρώτης κατοικίας.
Τα στοιχεία αναλυτικά
Στην Ευρώπη, το 68,5% των νοικοκυριών ζούσε σε ιδιόκτητες κατοικίες το 2025. Το ποσοστό αυτό είναι κατά 2,2 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από ό,τι το 2010. Τα ποσοστά ιδιοκτησίας κατοικιών ποικίλλουν σημαντικά, κυμαινόμενα από 47,2% στη Γερμανία έως 93,8% στη Σλοβακία.
«Ενώ η οικονομική δυνατότητα καθορίζει συχνά την ηλικία στην οποία οι άνθρωποι αγοράζουν, η οικογενειακή υποστήριξη και οι πολιτισμικές νόρμες γύρω από την ενοικίαση παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο», επισήμανε ο Michael Polzler, διευθύνων σύμβουλος της RE/MAX Europe, μιλώντας στο Euronews Business.
Νικητής μεταξύ των «δυνατών» η Βρετανία
Μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων οικονομιών όλης της ευρωπαϊκής ηπείρου, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει τη χαμηλότερη μέση ηλικία αγοράς πρώτης κατοικίας, στα 28,4 έτη. Είναι επίσης η δεύτερη χαμηλότερη μεταξύ όλων των 23 χωρών, μαζί με το Λουξεμβούργο (28,4 έτη). Η Βρετανία έχει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα οικογενειακής υποστήριξης μεταξύ των νέων ενηλίκων, σύμφωνα με την έρευνα της RE/MAX Europe. Περισσότεροι από τους μισούς (53%) των ατόμων ηλικίας 18-34 ετών λαμβάνουν οικονομική βοήθεια μέσω δωρεάς ή κληρονομίας. «Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί ορισμένοι στη Βρετανία μπορούν να γίνουν ιδιοκτήτες σπιτιού σε νεότερη ηλικία», δήλωσε ο Polzler.
Ο διευθύνων σύμβουλος της RE/MAX Europe επισήμανε ότι στην Ιταλία και την Ισπανία είναι συνηθισμένο οι νέοι ενήλικες να μένουν στο πατρικό τους σπίτι μέχρι την ηλικία των 26 ετών – τρία χρόνια αργότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο – κάτι που τους βοηθά να αποταμιεύσουν για την αγορά του πρώτου τους ακινήτου, αλλά αυτό συχνά καθυστερεί τη μετάβαση στην ιδιοκατοίκηση.
Η Ισπανία καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση με τη χαμηλότερη μέση ηλικία, στα 30,9 έτη. Τόσο στη Γαλλία (32,5 έτη) όσο και στην Ιταλία (32,8 έτη), η μέση ηλικία είναι υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Στη Γαλλία, οι νέοι ενήλικες φεύγουν από το πατρικό τους στην ηλικία των 23 ετών, που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος, αλλά η οικογενειακή υποστήριξη για την αγορά ακινήτου είναι λιγότερο διαδεδομένη σε σύγκριση με αλλού. Μόνο το ένα τρίτο (33%) λαμβάνει χρηματική δωρεά ή κληρονομιά για να τους βοηθήσει να αγοράσουν ακίνητο, σε σύγκριση με σχεδόν το ήμισυ (48%) σε ολόκληρη την Ευρώπη.
«Αυτό το χαμηλότερο επίπεδο οικογενειακής βοήθειας μπορεί να είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους πολλοί Γάλλοι αγοραστές χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να μπουν στην αγορά ακινήτων», εξήγησε ο Polzler.
Διαδεδομένη η ενοικίαση στη Γερμανία
Από την άλλη πλευρά, η Γερμανία έχει την υψηλότερη μέση ηλικία μεταξύ των πέντε ισχυρών ευρωπαϊκών οικονομιών, στα 33,6 έτη, πράγμα που σημαίνει ότι οι Γερμανοί αγοράζουν το πρώτο τους σπίτι 5,2 χρόνια αργότερα από ό,τι στη Βρετανία. «Στη Γερμανία, η ενοικίαση είναι πολύ πιο αποδεκτή ως μακροπρόθεσμη επιλογή στέγασης, χάρη στην ισχυρότερη προστασία των ενοικιαστών και τη μεγαλύτερη σταθερότητα στέγασης», εξήγησε ο Polzler. Ως αποτέλεσμα, πολλοί νέοι ενήλικες δεν θεωρούν την αγορά σπιτιού ως το φυσικό επόμενο βήμα μετά την αποχώρησή τους από το πατρικό τους σπίτι. Μεταξύ των Γερμανών ερωτηθέντων, ηλικίας 18–34 ετών, το 69% δήλωσε ότι σήμερα ενοικιάζει το σπίτι του, σε σύγκριση με το 38% των Ευρωπαίων ερωτηθέντων της ίδιας ηλικιακής ομάδας.
Η Τουρκία κατατάσσεται τρίτη, με μέση ηλικία 34,1 ετών. Η ηλικία αυτή είναι επίσης υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην Τσεχία (33,2), την Πολωνία (32,7), τη Βουλγαρία (32,5), τη Σλοβενία (32,2) και την Κροατία (32,1). Αντίθετα, η Ουγγαρία (28,5) και η Ολλανδία (28,8) συμπληρώνουν την πρώτη πεντάδα των χωρών με την πιο πρώιμη αγορά κατοικίας. Στην Αυστρία (29,1), την Πορτογαλία (29,8) και τη Φινλανδία (29,9), επίσης, παρατηρείται ότι οι πρώτοι αγοραστές αγοράζουν σπίτι πριν από την ηλικία των 30 ετών, ενώ η Ιρλανδία (30,8) βρίσκεται ακριβώς κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 69,5%, πράγμα που σημαίνει ότι περίπου επτά στους δέκα ανθρώπους σε αυτές τις 23 χώρες αγοράζουν το πρώτο τους σπίτι μέχρι την ηλικία των 35 ετών. Το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το 80% στο Λουξεμβούργο (87,8%), την Ολλανδία (85,2%), το Ηνωμένο Βασίλειο (84,6%) και την Ουγγαρία (82,8%).
