Αποκάλυψη Reuters: Πώς οι ΗΠΑ διακινούν κρυφά πετρέλαιο χρησιμοποιώντας ιρανικές τακτικές λαθρεμπορίου

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει αποκλειστικό ρεπορτάζ του πρακτορείου Reuters, στο οποίο καταγράφεται ότι οι ΗΠΑ έχουν… ζηλέψει συγκεκριμένες τακτικές του Ιράν προκειμένου να ρέει το πετρέλαιο από τον Κόλπο, παρά τους αποκλεισμούς και τις εντάσεις των τελευταίων μηνών.

Ο αμερικανικός στρατός έχει επιβλέψει δεκάδες επιχειρήσεις μεταφοράς πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο, έτσι ώστε να διατηρηθεί η ροή ενεργειακών εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο, χρησιμοποιώντας τόσο εναέρια και θαλάσσια drones όσο και ελικόπτερα σε μία επιχείρηση να οδηγηθούν κομβόι σε πετρελαιοφόρα εν αναμονή.

Οι δύο τοποθεσίες και το ελικόπτερο Απάτσι που έπεσε

Για την επιχείρηση στην άκρη των Στενών του Ορμούζ αξιοποιείται μία τεχνική μεταφορών, που χρησιμοποιεί εδώ και καιρό το Ιράν για να παρακάμψει τους αποκλεισμούς.  Όπως, μάλιστα, δηλώνουν στο πρακτορείο 11 πηγές με γνώση των επιχειρήσεων, υπάρχουν δύο  συγκεκριμένες τοποθεσίες όπου λαμβάνουν χώρα οι μεταφορές: η μία τοποθεσία είναι η ακτή της πόλης Φουτζάιρα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και η άλλη είναι το λιμάνι Σοχάρ στο Ομάν. Η επιχείρηση ξεκίνησε στις αρχές Μαΐου και έχουν εμπλακεί τουλάχιστον 92 πλοία στις μεταφορές, σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες και δεδομένα αποστολών που εξέτασε το Reuters.

Στις 11 Ιουνίου εθεάθησαν 17 «ζευγάρια» πλοίων να παίρνουν μέρος σε μεταφορές πετρελαίου ταυτοχρόνως και στα δύο γνωστά σημεία, όπως φαίνεται σε δορυφορικές φωτογραφίες.

Στην επιχείρηση συμμετείχε και ένα ελικόπτερο Απάτσι, σύμφωνα με πηγές, ανάμεσά τους και ένας πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ, το οποίο καταρρίφθηκε από το Ιράν στις 9 Ιουνίου και πυροδότησε νέους βομβαρδισμούς από τις ΗΠΑ ως αντίποινα. Την ημέρα που καταρρίφθηκε το Απάτσι, υπήρχαν έξι «ζευγάρια» τάνκερ μαζεμένα σε μία μικρή περιοχή του λιμανιού του Σοχάρ.

Ο ρόλος του Απάτσι στην επιχείρηση δεν επιβεβαιώνεται. Σε απάντηση ερωτήσεων δημοσιογράφων, αξιωματούχος της άμυνας των ΗΠΑ υποστήριξε πως δεν υπάρχει συμμετοχή δυνάμεων της Κεντρικής Διοίκησης του στρατού σε επιχείρηση μεταφοράς πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο. Τα δύο μέλη του πληρώματος του αεροσκάφους διασώθηκαν από μη επανδρωμένο θαλάσσιο σκάφος, σύμφωνα με αξιωματούχους.

Η έκταση των μεταφορών, το πως λειτουργούν και ο ρόλος του Απάτσι στην επιχείρηση είναι πρωτοφανή. Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε τις ερωτήσεις στην Centcom, ενώ η Ιρανική κυβέρνηση απέφυγε να σχολιάσει τις επιχειρήσεις.

Τα δύο σημεία στα οποία εντοπίζονται οι μεταφορές, βρίσκονται κοντά στα σύνορα που έχει χαράξει η Περσική Αρχή των Στενών του Κόλπου, το νέο σώμα που ίδρυσε το Ιράν για την διαχείριση των Στενών του Ορμούζ. Όσα πλοία δεν συμμορφώνονται με τις εντολές του Ιράν, κινδυνεύουν με επίθεση από drone ή πύραυλο από τον στρατό του Ισλαμικού καθεστώτος.

Πώς χρησιμοποίησαν οι ΗΠΑ αυτές τις τακτικές για να μην διακοπεί η ροή

Ο στρατός των Ηνωμένων Πολιτειών επιβλέπει τις «ιρανικής τεχνογνωσίας» διαδικασίες μεταφοράς από πλοίο σε πλοίο από τις αρχές Μαΐου.

Το λιμάνι Φουτζάιρα είχε στοχοποιηθεί από το Ιράν σε επιθέσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στο διάστημα στο οποίο διεξάγεται η επιχείρηση από τις ΗΠΑ. Το περασμένο σαββατοκύριακο ένα «αγνώστου προέλευσης βλήμα» χτύπησε πετρελαιοφόρο στις όχθες του Ομάν, σύμφωνα με την ομάδα διαχείρισης θαλάσσιων κινδύνων Vanguard. Η Vanguard ανέφερε σε ανακοίνωση πως το πλήρωμα ήταν ασφαλές και πως το πλήγμα προκάλεσε κάποιες διαρροές του φορτίου, όχι όμως κάποια περιβαλλοντική καταστροφή. Δεν διευκρινίστηκε αν το τάνκερ είχε εμπλακεί σε μεταφορά από πλοίο σε πλοίο.

Το Ιράν απάντησε στις πολεμικές διαθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κλείνοντας αποτελεσματικά τα στενά του Ορμούζ, από τα οποία, υπό κανονικές συνθήκες, διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Το γεγονός αυτό προκάλεσε την μεγαλύτερη ενεργειακή αναστάτωση στην ιστορία και οδήγησε σε πληθωρισμό στις τιμές παγκοσμίως.

Οι μεταφορές από πλοίο σε πλοίο, αν και επικίνδυνες και αναποτελεσματικές, φαίνεται να είναι μέρος των προσπαθειών της διοίκησης Τραμπ για την αποκατάσταση των φυσιολογικών ροών διακίνησης πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε πως τα στενά θα ανοίξουν την ερχόμενη Παρασκευή 19 Ιουνίου, στο πλαίσιο της ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ιράν, με τις λεπτομέρειες να παραμένουν ασαφείς.

Μία έρευνα του Reuters που δημοσιεύτηκε στις 20 Μαΐου, αποκάλυψε πως το Ιράν έχει εγκαθιδρύσει το δικό του σύστημα ελέγχου για τα πλοία που εισέρχονται από την απέναντι πλευρά των στενών, με σημεία ελέγχου, διπλωματικές συμφωνίες και σε κάποιες περιπτώσεις φόρους.

Σταδιακές αναχωρήσεις και σημεία ενδιαφέροντος

Σύμφωνα με πηγές, η αμερικανική επιχείρηση ελέγχεται πλήρως από τον αμερικανικό στρατό και έναν ιδιώτη εργολάβο security, ο οποίος εμπλέκεται στις μεταφορές.

Τα τάνκερ πλέουν προς ένα σημείο συνάντησης πριν φτάσουν στα στενά και αναχωρούν ξεχωριστά από εκεί, έτσι ώστε να διατηρούν  απόσταση περίπου τεσσάρων χιλιομέτρων. Τα πλοία προχωρούν με κλειστούς αναμεταδότες και χαμηλωμένα φώτα.

Μία σειρά σημείων ενδιαφέροντος επιτρέπει στον αμερικανικό στρατό να παρακολουθεί την πορεία των τάνκερ, αλλά οι Αμερικάνοι «προφανώς και σε παρακολουθούν συνεχώς», σύμφωνα με μία πηγή.

Όταν περνούν από τα στενά του Ορμούζ, λίγο μετά από τη ζώνη που ελέγχει το Ιράν, τα δεξαμενόπλοια τραβούν δίπλα τους τα πλοία-αποδέκτες, τα οποία ονομάζονται Very Large Crude Carriers (δηλαδή πολύ μεγάλα πλοία μεταφοράς αργού πετρελαίου, γνωστά και ως VLCC), ώστε να ξεκινήσει η μεταφορά πετρελαίου, η οποία διαρκεί 24 με 40 ώρες. Έπειτα, τα άδεια τάνκερ πλέουν ταχύτατα προς τα πίσω, προς τα στενά και τα VLCC προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Αυτό που καθιστά δυνατές τις μεταφορές είναι το γεγονός ότι, παρά τον αποκλεισμό, υπάρχουν πρόθυμοι φορτωτές που μεταφέρουν το πετρέλαιο στα πετρελαιοφόρα.

«Δεν μπορείς να ξέρεις πότε μπορεί το Ιράν να αποφασίσει να επιστρατεύσει drone ή ακόμα και κανονιοφόρους, ώστε να εμποδίσει την διέλευση των πλοίων», αναφέρει η Νόαμ Ρέινταν, ανώτερη συνεργάτιδα του ινστιτούτου Ουάσιγκτον που ειδικεύεται στον θαλάσσιο κίνδυνο.

Η τεχνική μεταφοράς από πλοίο σε πλοίο χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια από το Ιράν, καθώς μεταμφιέζεται έτσι η προέλευση του πετρελαίου. Οι Ιρανοί συνήθως κάνουν μεταφορά σε ένα ζευγάρι τη φορά τόσο για να μην κινήσουν υποψίες όσο και γιατί οι προπολεμικές εξαγωγές του Ιράν ήταν μικρές. Η επιχείρηση των ΗΠΑ προσφέρει στους παραγωγούς του Κόλπου καλύτερη προστασία από τις Ιρανικές επιθέσεις έτσι ώστε να μπορούν να μεταφέρουν αργό και συμπυκνωμένο πετρέλαιο αλλά και προϊόντα πετρελαίου σε διεθνείς αγοραστές.

Όπως φαίνεται από δορυφορικές εικόνες, τουλάχιστον 90 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου έχουν διακινηθεί από αυτό το δίκτυο από τις αρχές Μαΐου. Ο όγκος, με βάση την χωρητικότητα των πετρελαιοφόρων, είναι ακόμα μικρός σε σύγκριση με τον μέσο όρο των 20 εκατομμυρίων βαρελιών που περνούσαν από τον Κόλπο καθημερινώς.

«Είναι ειρωνικό που οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν τώρα τακτικές της Κίνας, της Ρωσίας, της Βόρειας Κορέας, ακόμα και του Ιράν, των οποίων ο αποκαλούμενος “σκιώδης στόλος” πρωτοπόρησε με αυτές τις τεχνικές, ώστε να αποφύγουν κυρώσεις από ΗΠΑ και ΟΗΕ», έγραψε σε σημείωμα ο Μάικλ Φρόμαν, πρόεδρος του Συμβουλίου Εξωτερικών.