Μπαχ σε βιολοντσέλο πίκολο

Την Τρίτη 4/4/2026, στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» του κρατικού Μεγάρου Μουσικής ο Μάριο Μπρουνέλο ερμήνευσε δύο Σονάτες και μία Παρτίτα για βιολί του Μπαχ σε βιολοντσέλο πίκολο. Ο Ιταλός τσελίστας έπαιξε τη «Σονάτα αρ.1, BWV 1001», την «Παρτίτα αρ.3, BWV 1006» και τη «Σονάτα αρ.2, BWV 1003».

Ωριμος, πολυβραβευμένος, έμπειρος ερμηνευτής με εντυπωσιακό πλήθος ηχογραφήσεων και ψαγμένα μουσικολογικά ενδιαφέροντα, ο 62χρονος Μπρουνέλο παίζει σε βιολί Maggini των αρχών του 17ου αιώνα και σε τετράχορδο βιολοντσέλο πίκολο. Το δεύτερο είναι ιστορικό όργανο που χρησιμοποιήθηκε ευρέως την εποχή του μπαρόκ αλλά και από τον Μπαχ ειδικά στις καντάτες του. Εικάζεται, μάλιστα, ότι η δημιουργία του πιστώνεται στον ίδιο τον Μπαχ που ζητούσε ένα όργανο που να είναι μελωδικά πιο ευέλικτο από το τσέλο της εποχής του και, ταυτόχρονα, να μπορούν να το παίζουν οι βιολιστές. Το συγκεκριμένο όργανο το οποίο ακούσαμε κατασκευάστηκε με βάση ιστορικό πρωτότυπο και είναι χορδισμένο όπως το βιολί αλλά μία οκτάβα χαμηλότερα, διατηρώντας έτσι τις σκούρες αποχρώσεις της χροιάς του ήχου. Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι τις ειδικές δυνατότητες του οργάνου αυτού έχουν αξιοποιήσει μεταπολεμικά και άλλοι, σύγχρονοι εκτελεστές μεταγράφοντας οι ίδιοι για αυτό έργα του Μπαχ για βιολί, όπως έκανε ο διάσημος Ανερ Μπίλσμα (1934-2019).

Να συμπληρώσουμε ακόμη ότι αυτή ήταν η δεύτερη φορά που εμφανίστηκε ο Μπρουνέλο στο Μέγαρο Μουσικής μετά τον Φεβρουάριο του 2025, όταν είχε ερμηνεύσει και πάλι σε βιολοντσέλο πίκολο μία Σονάτα και δύο Παρτίτες του Μπαχ γραμμένες αρχικά για το βιολί. Τα χαρακτηριστικά του βιολοντσέλου πίκολο λειτούργησαν ιδανικά στο ακρόαμα που ακούσαμε. Αριστοτέχνης εκτελεστής, με άρτια τεχνική και πιστοποιημένη πείρα, ο Μπρουνέλο έχει καταθέσει τις ερμηνείες του σε εκτεταμένη δισκογραφία. Επαιξε τις δικές του μεταγραφές με διάφανο, αψεγάδιαστα ορθοτονικό ήχο και τέλεια αρθρωμένη φραστική, υιοθετώντας ήπιες ταχύτητες που επέτρεπαν να εκτυλιχθεί αβίαστα το περίτεχνο συντακτικό της μουσικής. Οσοι φιλόμουσοι ήσαν βαθιά εξοικειωμένοι με τις συγκεκριμένες Σονάτες και την Παρτίτα στην πρωτότυπη εκδοχή για το βιολί, σίγουρα θα απήλαυσαν τη διαφορετική αισθητική της ακρόασής τους σε το τσέλο πίκολο˙ εκδοχή στην οποία η σαφής διαφοροποίηση της υψηλής και χαμηλής περιοχής του οργάνου προσέδωσε στο ακρόαμα διαφορετικό δραματουργικό ενδιαφέρον!

Ο Μιχάλης Οικονόμου διευθύνει «Ηρωική»

Την Τρίτη 12/5/2026, στο πλαίσιο των μουσικών εκδηλώσεων που διοργανώνει ο ΟΠΑΝΔΑ, η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ (ΕΣΟΕΡΤ) υπό τον Μιχάλη Οικονόμου έδωσε στο θέατρο Ολύμπια μια συναυλία με έργα Μπετόβεν. Παρ’ ότι στην αρχική ανακοίνωση του προγράμματος περιλαμβανόταν και το «Κοντσέρτο για πιάνο αρ.3», τελικά, λόγω αιφνίδιας ασθένειας του σολίστα τον Σταύρου Δρίτσα, ακούσαμε μόνον την εισαγωγή «Κοριολανός» και τη «Συμφωνία αρ.3, Ηρωική». Οι εντυπώσεις που αποκομίσαμε ήταν εντυπωσιακά καλές. Παρ’ ότι από το ακρόαμα έλειπαν οι εκλεπτύνσεις και ο εκ των ων ουκ άνευ σε βάθος καλλιεργημένος ήχος, το τελικό ακρόαμα υπήρξε πολύ καλό, σταθερών ποιοτήτων και, κυρίως, δίχως χάσματα. Αξιοποιώντας με θαυμαστό πραγματισμό τις διαθέσιμες δυνατότητες -χρόνος δοκιμών, επίπεδο μουσικών- ο Οικονόμου διέπλασε μιαν αξιοπρεπέστατη εκτέλεση πειστικά ιεραρχημένων βασικών ποιοτήτων. Την αδιάλειπτα σύνθετη συμφωνική γραφή του Μπετόβεν απέδωσε εγκαθιστώντας και διατηρώντας σταθερές ταχύτητες, τέτοιες που επέτρεψαν τη στέρεη, γλαφυρή εκτύλιξη της δράσης τόσο στο πρώτο επίπεδο της δεσπόζουσας «αφηγηματικής» φραστικής όσο και υποδόρια, στις συμπληρωματικές διατυπώσεις. Αυτό υπήρξε ιδιαίτερα αποφασιστικό όσον αφορά τη λειτουργία ενός ανήμερου, σφριγηλού ωστικού παλμού, ο οποίος έφερε με ασφάλεια και όρισε με σαφήνεια τη μαχητική δράση που διέπει ολόκληρη τη Συμφωνία.

Αξιοπρεπείς ήσαν σε όλες σχεδόν τις στιγμές οι πολλές, κρίσιμες συνεισφορές των ξύλινων και των χάλκινων πνευστών. Ιδιες ποιότητες χαρακτήρισαν και την Εισαγωγή «Κοριολανός» με την οποία ξεκίνησε η -αναγκαστικά συντομευμένη- συναυλία. Να συμπληρώσουμε, επίσης, ότι ο ίδιος ο Οικονόμου έκανε μια σύντομη αλλ’ ουσιαστική εισαγωγική παρουσίαση των έργων στο ακροατήριο, εξηγώντας με απλά λόγια αφ’ ενός τη σημασία τους στην εξελικτική πορεία της δυτικής μουσικής, αφ’ ετέρου δίνοντας τις σωστές νύξεις για τη σε βάθος κατανόησή τους.