Μεταξύ 23 και 24 Ιουνίου υπολογίζεται να τεθεί ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης προς ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής. Το νομοσχέδιο ενιαιοποιεί όλο το νομικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των δήμωνκαι των περιφερειών, δεχόμενο όμως κριτική ότι δεν εισάγει κάποια μεταρρύθμιση «πνοής» για τον αυτοδιοικητικό θεσμό. Επιχειρεί να διατηρήσει ισορροπίες της τελευταίας (προεκλογικής) στιγμής, επιμένει όμως στην κατάργηση του δεύτερου εκλογικού γύρου με ένα σύστημα που, σύμφωνα με αιρετούς του προοδευτικού τόξου, οδηγεί σε δημοτικές και περιφερειακές αρχές μειοψηφίας, αποδυναμωμένες και εύκολα χειραγωγήσιμες.
Οπισθοχώρηση προεκλογικής τακτικής από το υπουργείο Εσωτερικών στη φορολογία ακινήτων μέσω αυτοδιοικητικών τελών. Από το τελικό νομοσχέδιο του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που κατατέθηκε στη Βουλή αφαιρέθηκαν οι διατάξεις για την επιβολή του «Τέλους Περιφερειακής Ανάπτυξης», που θα προκαλούσαν μια νέα επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες ακινήτων. Διατηρείται η θέσπιση του «Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης», που θα καθορίζεται από τους δήμους και θα ισχύει από 1/1/2027, ενοποιώντας το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ), με το υπουργείο να μιλά για ένα πιο δίκαιο σύστημα, έως και για μειώσεις των τελών που καταβάλλουν οι πολίτες μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος.
Το «Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης» είχε ζητηθεί από την Ένωση Περιφερειών Ελλάδος προκειμένου να αυξηθούν οι πόροι της περιφερειακής αυτοδιοίκησης.
Η επιβολή του θα ερχόταν σε ευθεία αντίθεση με το κυβερνητικό αφήγημα που μιλά για μείωση ή κατάργηση δεκάδων φόρων στη διάρκεια της τελευταίας επταετίας. Πώς προέκυψε η απάλειψή του από το κατατεθέν νομοσχέδιο; Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα της «Εφ.Συν.» στη χθεσινή παρουσίαση του νέου Κώδικα από τον υπουργό Εσωτερικών, ο Θόδωρος Λιβάνιος είπε ότι η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης. Στο opengov.gr διατυπώθηκαν αρκετά (οργισμένα, ανάμεσά τους) σχόλια που μιλούσαν για έναν «διπλό ΕΝΦΙΑ», τόσο από ιδιοκτήτες όσο και από ενοικιαστές.
Το νέο δημοτικό τέλος
Το «Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης» (ΤΤΑ) θα κυμαίνεται σε μια κλίμακα από 0,30 τοις χιλίοις (0,30‰) μέχρι 0,70 τοις χιλίοις (0,70‰), που θα μπαίνει σε μια εξίσωση συνυπολογιζομένων της επιφάνειας του ακινήτου και της αντικειμενικής ζώνης. Η μοναδική περίπτωση που μπορεί ο δήμος να υπερβαίνει τον ανώτατο συντελεστή είναι εάν έχει εκτιμηθεί ότι τα ετήσια έσοδά του πέφτουν με το νέο καθεστώς κάτω από το 95% των εισπραχθέντων εσόδων του ΤΑΠ και του ΦΗΧ κατά το οικονομικό έτος 2025.
Σήμερα, το ΤΑΠ κυμαίνεται σε μια κλίμακα μεταξύ 0,25‰ και 0,35‰, ενώ ο ΦΗΧ μεσοσταθμικά είναι μικρότερος του 50% του ΤΑΠ. Η ΠΟΜΙΔΑ (ιδιοκτήτες ακινήτων) έχει ασκήσει κριτική στην επιβολή του ΤΤΑ, μιλώντας για έναν «νέο δημοτικό ΕΝΦΙΑ». Ο υπουργός αντέκρουσε ως ανακριβείς τις παραπάνω αντιδράσεις, μιλώντας για «δήθεν “χαράτσι”» και «δήθεν “δημοτικό ΕΝΦΙΑ”», υποστηρίζοντας ότι στις περισσότερες περιπτώσεις θα επέλθουν μειώσεις με το ΤΤΑ, ενώ οι όποιες επιβαρύνσεις θα προκύψουν σε ζώνες με υψηλή αντικειμενική αξία ή σε νεόδμητα ακίνητα (αναλυτικότερα, βλέπε παραδείγματα).
Σύμφωνα με τον κ. Λιβάνιο, ο ΦΗΧ είναι ένας φόρος οριζόντιος και κατ’ επέκταση άδικος, επικαλούμενος την περίπτωση ακινήτων στο Μενίδι που πληρώνουν ίδια ποσά για τον συγκεκριμένο δημοτικό φόρο με νεόδμητα ακίνητα στο Κολωνάκι, με ίδια επιφάνεια. Επιπλέον, σύμφωνα με τον υπουργό, ο ΦΗΧ μπορούσε να αυξάνεται κάθε έτος κατά 25%, με αποτέλεσμα σήμερα πολλοί δήμοι να έχουν υψηλό ΦΗΧ για όλα τα ακίνητα.
Ο νέος Κώδικας, πάντως, ανταποκρίνεται σε ένα άλλο αίτημα των ιδιοκτητών ακινήτων: στα μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα, τα τέλη καθαριότητας και φωτισμού θα πέφτουν στο 10% του ποσού που θα κατέβαλλε ο ιδιοκτήτης εάν είχε ενεργή παροχή ρεύματος.
Ηλεκτρονική ψήφος
Περίπου 400 ειδικά εκλογικά τμήματα αναμένεται να στηθούν σε όλη την Ελλάδα προκειμένου, όποιος επιθυμεί, να μπορεί να ψηφίσει με ηλεκτρονική ψήφο, σε ειδική συσκευή (π.χ. tablet), πίσω από το παραβάν. Θα προηγείται έλεγχος ταυτοπροσωπίας του ψηφοφόρου από δικαστικό αντιπρόσωπο. Ο ψηφοφόρος που θα εγγραφεί στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους θα μπορεί να ψηφίσει σε όποιο εκλογικό τμήμα ηλεκτρονικής ψήφου επιθυμεί. Ο υπουργός διαβεβαίωσε ότι θα υπάρχουν οι απαραίτητες δικλίδες διασφάλισης της μοναδικότητας της ψήφου. Το μέτρο αναμένεται να ωφελήσει κυρίως ετεροδημότες, αλλά και όσους εργάζονται την ημέρα των εκλογών και θέλουν να ψηφίσουν είτε κοντά στην κατοικία τους είτε κοντά στην εργασία τους.
Νέο πλαίσιο ΔΕΥΑ
Στον Κώδικα εντάσσεται και το συνολικό νομοθετικό πλαίσιο που αφορά τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης-Αποχέτευσης. Στις επιχειρήσεις Ύδρευσης χορηγούνται 230 εκατ. ευρώ για την κάλυψη ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας (υπολογίζεται ότι σήμερα ξεπερνούν τα 500 εκατ.), ενώ μεγαλύτερα ποσά θα δοθούν σε όσες ΔΕΥΑ επιλέξουν να απορροφηθούν από τις ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ.
Πολεοδομίες
Ουδεμία αλλαγή στο νομικό πλαίσιο που διέπει τις Πολεοδομίες από τον Κώδικα, επισημαίνει ο υπουργός Εσωτερικών. Ο Θ. Λιβάνιος διευκρίνισε χθες ότι παραμένουν σε ισχύ οι προβλέψεις του άρθρου 97Α του «Καλλικράτη» για τις Υπηρεσίες Δόμησης των δήμων. Δεν αποκλείεται, ωστόσο, νεότερη νομοθετική ρύθμιση από την κυβέρνηση, που θα μεταφέρει τις Πολεοδομίες στο κεντρικό κράτος, με την ΚΕΔΕ να έχει καταστήσει σαφές ότι θα προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας αμέσως μόλις εκδοθεί η πρώτη διοικητική πράξη που θα αφορά τις Υπηρεσίες Δόμησης.
Παραδείγματα νέου Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης
Παράδειγμα 1
Διαμέρισμα 120 τ.μ. – Ανω Πατήσια – 30ετία
● Σήμερα:
Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ):
120 τ.μ. x 0,33€/τ.μ = 39,6 €
Tέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ): 120 τ.μ. x 0,6 (συντελεστής παλαιότητας) x 1.250€ (τιμή ζώνης) x 0,35‰ = 31,5€
Σύνολο: 71,1€ ετησίως
● Με Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ):
120 τ.μ. x 0,6 (συντελεστής παλαιότητας) x 1.250€ (τιμή ζώνης) x 0,5‰ = 45€
=>Εξοικονόμηση 26,1€ ετησίως
Αν το ΤΤΑ καθοριστεί στο 0,7‰ = 63€
=>Εξοικονόμηση 8,1€ ετησίως
Παράδειγμα 2
Διαμέρισμα 160 τ.μ. – Κολωνάκι – Νεόδμητο
● Σήμερα:
Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων: 160 τ.μ. x 0,33€/τ.μ. = 52,8€
Tέλος Ακίνητης Περιουσίας: 160 x 1 (συντελεστής παλαιότητας) x 3.800€ (τιμή ζώνης) x 0,35‰ = 212,8€
Σύνολο: 265,6€ ετησίως
● Με Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ):
160 τ.μ. x 1 (συντελεστής παλαιότητας) x 3.800€ (τιμή ζώνης) x 0,5‰ = 304€
=>Επιβάρυνση 38,4€ ετησίως
Αν το ΤΤΑ καθοριστεί στο 0,7‰ = 425,6€
=>Επιβάρυνση 160€ ετησίως
