Η ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας την περασμένη Παρασκευή, 5 Ιουνίου, ότι φέρνει στη Βουλή ρύθμιση που προβλέπει την αποζημίωση των παραγωγών ηλεκτρικού ρεύματος από ΑΠΕ για το σύνολο των ωρών με μηδενικές τιμές στο χρηματιστήριο ενέργειας, περισσότερο αποκαλύπτει τις ποικίλες διαφοροποιήσεις στον χώρο των μικρομεσαίων παραγωγών φωτοβολταϊκών, παρά λύνει το πρόβλημα της οικονομικής ασφυξίας τους. Όπως επανειλημμένα έχει γράψει η «Εφ.Συν.» (για παράδειγμα, 6/5/2026, «Αντιμέτωποι με τη χρεοκοπία και τα “κόκκινα” δάνεια οι μικροί παραγωγοί», 21/5/2026, «Άμεση απειλή “φωτοβολταϊκού κραχ”»), χιλιάδες κάτοχοι μικρών και μεσαίων φωτοβολταϊκών μονάδων που την τελευταία 15ετία συστηματικά προσελκύονται από τις κυβερνήσεις να δανειστούν για να επενδύσουν στην παραγωγή «πράσινου» ρεύματος, έχουν προσγειωθεί ανώμαλα σε μια κατάσταση απώλειας εσόδων και συσσώρευσης χρεών για δάνεια που πήραν για να επενδύσουν και σήμερα αδυνατούν να εξυπηρετήσουν.
Οι παραγωγοί φωτοβολταϊκού ρεύματος, που συνεισφέρουν πλέον στο 25% της καθημερινής παραγωγής, μέχρι σήμερα χάνουν έσοδα με δυο τρόπους: πρώτον, γιατί όσοι έχουν Συμβάσεις Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) με τον ΔΕΔΔΗΕ ή τον ΑΔΜΗΕ, δεν αποζημιώνονται όταν η χονδρεμπορική ρεύματος στο χρηματιστήριο ενέργειας (η λεγόμενη τιμή εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας) είναι μηδενική πάνω από δυο ώρες. Το ίδιο κι όταν οι τιμές είναι αρνητικές. Δεύτερον, δεν παίρνουν καμιά αποζημίωση για τις περικοπές, δηλαδή την αποσύνδεσή τους από το δίκτυο μεταφοράς ρεύματος, όταν η ηλιοφάνεια προκαλεί υπερπαραγωγή πράσινου ρεύματος και το δίκτυο αδυνατεί να το απορροφήσει χωρίς κίνδυνο κατάρρευσης (βλέπε μπλακ άουτ Ισπανίας τον Απρίλιο του 2025).
Με λίγα λόγια, η αποζημίωση των μικρών φωτοβολταϊκών παραγωγών, όσο εξαρτάται από τη χονδρεμπορική τιμή στο χρηματιστήριο ενέργειας και τελικά τις μονάδες φυσικού αερίου, θα είναι αντιστρόφως ανάλογη της αυξανόμενης συμμετοχής τους στην ημερήσια παραγωγή.
Η ρύθμιση που προωθεί το ΥΠΕΝ αφορά μόνο τις μηδενικές τιμές, που θα πληρώνονται χωρίς το όριο 2 ωρών που ίσχυε ώς σήμερα. Οι αρνητικές τιμές θα αποζημιώνονται μόνο τις δυο πρώτες συνεχόμενες ώρες. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι με το νέο καθεστώς οι παραγωγοί θα αποζημιώνονταν για τις 203 ώρες με μηδενικές τιμές το πρώτο πεντάμηνο του έτους, αλλά όχι για τις 242 ώρες με αρνητική τιμή το ίδιο διάστημα.
Το ΥΠΕΝ διανθίζει το -μάλλον ανεπαρκές για να διασκεδάσει τις αντιδράσεις των φωτοβολταϊκών παραγωγών- μέτρο, με τα έργα αποθήκευσης 700 MW που ολοκληρώνονται έως το τέλος Ιουνίου, την εν εξελίξει αξιολόγηση των έργων αποθήκευσης των κατηγοριών 11Α και 11Β, τα εμπορικά έργα που έχουν υποβληθεί, και την υπό έκδοση Υπουργική Απόφαση για μηχανισμό δίκαιης αναδιανομής των περικοπών.
Οι αντιδράσεις των φορέων που έχουν συγκροτήσει παραγωγοί ρεύματος από φωτοβολταϊκά ποικίλλουν. Κατ’ αρχάς, μόνο τυχαίο δεν πρέπει να θεωρηθεί το γεγονός ότι η ανακοίνωση του ΥΠΕΝ έγινε δύο 24ωρα πριν από την προγραμματισμένη για σήμερα, στις 11 το πρωί, κινητοποίηση παραγωγών στην έδρα του, στη Μιχαλακοπούλου. Οι σύνδεσμοι των μικρών παραγωγών ΣΠΑΦ (αγροτικά φωτοβολταϊκά) και Helios (μονάδες έως 500 kwh), που συνδιοργανώνουν την κινητοποίηση, υπογραμμίζουν ότι η ανακοίνωση του ΥΠΕΝ δεν απαντά σε κανένα από τα αιτήματά τους.
«Η ρύθμιση για τις μηδενικές τιμές δεν είναι στήριξη, είναι διατήρηση του προβλήματος. Και η απώλεια ενίσχυσης για αρνητικές τιμές για πάνω από δύο συνεχόμενες ώρες ίσχυε ούτως ή άλλως και δεν είναι νέο. Είναι καταστροφικό», αναφέρουν σε ανακοίνωσή τους.
Θυμίζουν ότι κεντρικό αίτημά τους είναι η απεμπλοκή των αμοιβών τους από το χρηματιστήριο ενέργειας και θέτουν το ερώτημα: ποιος αποζημιώνει τους παραγωγούς για τη ζημιά που ήδη έχει προκληθεί;
Σε πιο μετριοπαθές ύφος ο Σύνδεσμος Φωτοβολταϊκών Ελλάδος (ΣΥΦΩΕΛ) θεωρεί ότι η νομοθετική πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ είναι σε θετική κατεύθυνση, αλλά θέλει αποσαφηνίσεις για τις αρνητικές τιμές, υπογραμμίζει την απουσία πρόβλεψης για αποζημίωση των αναγκαστικών περικοπών και ζητεί συνάντηση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
Την ίδια στιγμή, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Παραγωγών Ηλεκτρικής Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά (ΠΟΣΠΗΕΦ), που διεκδικεί την «ηγεμονία» στη συνδικαλιστική εκπροσώπηση του κατακερματισμένου κλάδου, προβάλλει το μέτρο του ΥΠΕΝ ως πρώτο καρπό της συνάντησης που είχε με την ηγεσία του υπουργείου στις 22 Μαΐου.
«Καθώς οι αρνητικές τιμές και οι περικοπές αναμένεται να εντείνονται συνεχώς, η παρέμβαση αυτή πρέπει οπωσδήποτε να συνδυαστεί και με τα υπόλοιπα προτεινόμενα μέτρα- 5ετής παράταση διάρκειας συμβάσεων ΣΕΔΠ και εμπροσθοβαρής αύξηση ταρίφας», τονίζει η ΠΟΣΠΗΕΦ, και καλεί «όλους τους φορείς του κλάδου να συσπειρωθούν γύρω από την ΠΟΣΠΗΕΦ –τον φυσικό θεσμικό κορμό εκπροσώπησης των παραγωγών σε πανελλαδικό επίπεδο».
