Τα «διαμάντια» του νέου χωροταξικού για τις ΑΠΕ

Μπορεί το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να πρόβαλε ως κινητήριες δυνάμεις για την εκπόνηση του νέου χωροταξικού σχεδίου για τις ΑΠΕ «τον σεβασμό στο περιβάλλον και τη μέριμνα για τις τοπικές κοινωνίες», αλλά στην πραγματικότητα ο βασικός λόγος είναι η επαπειλούμενη παραπομπή της χώρας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για παραβίαση του Κοινοτικού Δικαίου κατά την αδειοδότηση αιολικών σταθμών εντός των περιοχών NATURA, επισημαίνει η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία.

Και βέβαια για να φτάσει σε αυτό το οριακό στάδιο η υπόθεση παραβίασης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας προηγήθηκαν δεκάδες καταγγελίες προς την Επιτροπή σχετικά με την εγκατάσταση αιολικών σταθμών στην Ελλάδα την τελευταία δεκαπενταετία, μεταξύ των οποίων και η κοινή καταγγελία της Ορνιθολογικής, της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας της Φύσης και της «Καλλιστώ».

Έτσι, ενώ επικοινωνιακά δίνεται έμφαση στους ποικίλους χωροταξικούς περιορισμούς που τίθενται για νέα έργα, από πίσω κρύβεται ένα τεράστιο «παράθυρο» συνέχισης της ίδιας περιβαλλοντικά καταστροφικής και κοινωνικά άδικης ανάπτυξης των ΑΠΕ, καθώς συλλήβδην τα έργα που είχαν «ανοιχτή» διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης μέχρι 20/5/2026 υπόκεινται στις προβλέψεις του ισχύοντος προβληματικού Χωροταξικού Πλαισίου.

Η οικτρή πραγματικότητα είναι ότι μόνο οι αιολικοί σταθμοί σε εκκρεμότητα, για τους οποίους τεκμηριωμένα υπάρχουν σοβαρά περιβαλλοντικά ζητήματα και έχουν απασχολήσει την Ορνιθολογική, ξεπερνούν σε συνολική ισχύ τα 5.000 MW, δηλαδή σχεδόν όση είναι η εγκατεστημένη μέχρι σήμερα ισχύς αιολικής ενέργειας!

Όλα αυτά τα έργα δεν τα αγγίζουν καθόλου οι προβλέψεις του αναθεωρημένου χωροταξικού και μπορούν με διάφορες μεθοδεύσεις (π.χ. νομοθετική ρύθμιση για αναβίωση αδειών παραγωγής που έχουν παύσει, όπως συνέβη πρόσφατα με τα μικρά υδροηλεκτρικά) να διεκδικήσουν περιβαλλοντική αδειοδότηση.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο τεράστιος ΑΣΠΗΕ των 300 MW στη νότια Σκύρο, ένα νησί που λόγω μεγέθους (μικρότερο από 300 τ.χλμ.) εξαιρείται εφεξής από την εγκατάσταση ανεμογεννητριών σύμφωνα με το νέο χωροταξικό. Ο φάκελος του συγκεκριμένου έργου υποβλήθηκε για αδειοδότηση το 2022, ελέγχθηκε ως «πλήρης», στάλθηκε για γνωμοδοτήσεις από τις υπηρεσίες και βγήκε σε δημόσια διαβούλευση.

Τους επόμενους μήνες εκδόθηκαν αρνητικές γνωμοδοτήσεις από ΟΦΥΠΕΚΑ και Διεύθυνση Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και Βιοποικιλότητας του ΥΠΕΝ και ουσιαστικά από τον Μάιο του 2023 δεν έχει κινηθεί το παραμικρό σε σχέση με την αδειοδότηση του έργου (δεν έχουν εκδοθεί νέες γνωμοδοτήσεις, ούτε η εταιρεία έχει υποβάλει νέα στοιχεία).

Αντί όμως η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ) του ΥΠΕΝ εδώ και τρία χρόνια να έχει βγάλει απόφαση απόρριψης του έργου, όπως θα ήταν λογικό με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα, κρατάει αδικαιολόγητα τον φάκελο αδειοδότησης «ανοιχτό», με αποτέλεσμα το έργο τελικά να υπόκειται στο προηγούμενο χωροταξικό καθεστώς!

Ανάλογες περιπτώσεις είναι πάμπολλες με έργα που παραμένουν εκκρεμή μέχρι και 5 χρόνια και σκόπιμα δεν ολοκληρώνεται η διαδικασία αδειοδότησής τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες (κυρίως ΥΠΕΝ και Αποκεντρωμένες Διοικήσεις), παρά το γεγονός ότι πρόκειται σχεδόν στο σύνολό τους για προβληματικά έργα.

«Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητο να μην ισχύσει οριζόντια αυτή η πρόβλεψη για όλα τα έργα που εκκρεμεί η αδειοδότηση, αλλά μόνο για όσα υποβλήθηκαν πρόσφατα και εκ των πραγμάτων δεν έχουν ακόμα εκδοθεί οι σχετικές γνωμοδοτήσεις. Αλλωστε όλα τα έργα ΑΠΕ μέχρι σήμερα έχουν ιδιαίτερα ευνοηθεί από την τραγική -και πρόδηλα σκόπιμη- καθυστέρηση της κυβέρνησης να φέρει προς δημοσίευση το νέο Χωροταξικό, για το οποίο έγινε ανάθεση σε μελετητικό σχήμα το 2020!» επισημαίνει η Ορνιθολογική.