Προεδρικές εκλογές στην Κολομβία: Το προϊόν και η «μάρκα» Ντε Λα Εσπριέγια

Η νίκη του ακροδεξιού Αμπελάρντο ντε λα Εσπριέγια στον πρώτο γύρο των προεδρικών της Κολομβίας σηματοδοτεί την απαρχή της εποχής του «μετα-ουριμπισμού» στην πολιτική σκηνή της χώρας, με τη Δεξιά να ανασυντίθεται με πιο ακραίες θέσεις. Ο πολυεκτομμυριούχος επιχειρηματίας και νομικός όχι μόνο δεν χρειάστηκε τον σκληροπυρηνικό πρώην πρόεδρο Αλβαρο Ουρίμπε (κατηγορούμενο για σωρεία εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας) που ώς τώρα όριζε σε μεγάλο βαθμό τον χώρο, για να λανσάρει την υποψηφιότητά του, αλλά του απέσπασε τεράστιο τμήμα των ψηφοφόρων του, καταποντίζοντας το κακώς αποκαλούμενο «Δημοκρατικό Κέντρο» του.

Η επιτυχία του και το 43,9% που έφερε δεν οφείλεται τόσο στη δική του «αξία» όσο στη συντριβή της άλλης σκληρής δεξιάς επιλογής, του ουριμπισμού, που με υποψήφια την Παλόμα Βαλένσια πήρε μόλις 6,9%. Αυτοί ήταν κυρίως οι ψηφοφόροι του, σύμφωνα με δημοσκόπηση της Celag Data που έδειξε πως το 72% των ψηφοφόρων της Βαλένσια θα ψήφιζαν τον Εσπριέγια για να αποτρέψουν μια κυβέρνηση του Σεπέδα. Μαζί και πολλοί από αυτούς που το 2022 έδωσαν ένα 28,15% στον ακροδεξιό Ερνάντες, αλλά και οι «αγανακτισμένου» που μετακινούνται από κόμμα σε κόμμα τιμωρώντας κυβερνήσεις που θεωρούν πως δεν λύνουν τα προβλήματά τους.

Ο Ντε Λα Εσπριέγια είναι ακόμα ένας θαυμαστής του Ντόναλντ Τραμπ, όπως τόσοι ακροδεξιοί τραμπιστές που έχουν αναδυθεί στη Λατινική Αμερική. Ενας πολυεκατομμυριούχος που ζει ανάμεσα σε Μπογκοτά, Μαϊάμι και Φλωρεντία και δεν κρύβει τον πλούτο του.

Τα κρασιά, το ρούμι του «Defensor», η αποκλειστική σειρά αντρικών ρούχων De La Espriella Style, το καφέ Hope, ανάμεσα στις άλλες επιχειρήσεις του δεν είναι η πηγή της τεράστιας περιουσίας του. Την απέκτησε κυρίως ως συνήγορος αστέρων του ποδοσφαίρου, παραστρατιωτικών, καταχραστών, μαφιόζων, ναρκεμπόρων και διαπλεκόμενων με το «βαθύ κράτος» της Κολομβίας.

Αυτοαποκαλείται «αντισυστημικός outsider» που μπήκε -λέει- στην πολιτική με το όψιμο κόμμα του «Προασπιστές της Πατρίδας» για να «αποτρέψει την καταστροφή της», υπόσχεται πως δεν θέλει να κυβερνήσει με τους «πάντα συνήθεις», δηλαδή τις ελίτ που κυβερνούσαν ώς τώρα: παράδοξο γιατί ώς τώρα -με εξαίρεση την τετραετία του απερχόμενου προέδρου Γουστάβο Πέτρο- πάντα κυβερνούσε η Δεξιά, αυτή που του χάρισε την πρωτιά. Αλλωστε, ο υποψήφιος αντιπρόεδρός του ήταν υπουργός του συντηρητικού πρώην προέδρου Ιβάν Ντούκε.

Επαναλαμβάνει πως είναι ένας αυτοδημιούργητος επιχειρηματίας και πως σαν τέτοιος θα κυβερνήσει γιατί «τη σημαντικότερη επιχείρηση της χώρας, το κράτος, πρέπει να τη διαχειρίζονται άνθρωποι που έχουν δημιουργήσει πλούτο». Αλλά αντί για πλούτο για τους «ποτέ» (όπως αποκαλεί τους απλούς ανθρώπους που δεν είχαν ποτέ προνόμια) υπόσχεται λιγότερους φόρους για τους πλούσιους, περικοπές κατά 40% του κράτους και απολύσεις τουλάχιστον 700.000 δημόσιων υπαλλήλων.

Παρουσιάζεται σαν ένας «πατριώτης» που χαιρετά στρατιωτικά και υψώνει τα χέρια στον ουρανό σε επίκληση στον Θεό. Γιατί είναι επίσης ένας βαθιά θρησκευόμενος πατέρας τεσσάρων παιδιών που ζει «σύμφωνα με τις ιουδαιοχριστιανικές αρχές», έχοντας κερδίσει έτσι τη φανατική στήριξη των ευαγγελικών εκκλησιών. Γι’ αυτό και υπόσχεται μια «πολιτιστική αντεπανάσταση» που θα αποδομήσει τις ιδέες της Αριστεράς για να μπορέσει η χώρα «να επιστρέψει στον Θεό» και τα Θρησκευτικά στο σχολείο.

Με αγοραίο πατριωτισμό που εκμεταλλεύεται φορώντας τη φανέλα της Εθνικής, όπως έκανε και ο Μπολσονάρο στη Βραζιλία, κανείς όσο αυτός δεν έχει σηκώσει το λάβαρο της ασφάλειας. Επικαλούμενος απειλές εναντίον του, κυκλοφορεί με αλεξίσφαιρο γιλέκο, στις δημόσιες εμφανίσεις του τον συνοδεύουν 35 φρουροί και κάνει τις ομιλίες του μέσα από ένα γυάλινο αλεξίσφαιρο κλουβί.

Ο «Τίγρης» όπως τον αποκαλούν γιατί έχει επιλέξει για λογότυπό του ένα λιοντάρι που δείχνει τα ακονισμένα δόντια του, υπονοεί ότι είναι έτοιμος να κατασπαράξει τους «κακούς» και δεν χάνει ευκαιρία να λέει πως «έχω τα αρχ…α να κυβερνήσω με σιδερένια πυγμή». Οι λύσεις που προτείνει είναι τρομακτικές «Στην κυβέρνησή μου, κακοποιός που δεν υποτάσσεται (στη δικαιοσύνη) θα εξαλείφεται», και θα το κάνει πράξη με τη βοήθεια των ΗΠΑ και του Ισραήλ και χτίζοντας μεγα-φυλακές στη ζούγκλα όπου οι κρατούμενοι «θα είναι δέκα ορόφους κάτω από τη γη» επιβιώνοντας μόνο με «ψωμί και νερό».

«Η υποψηφιότητά του είναι ένα προϊόν όπως τα κρασιά, τα ρούμια και τα ρούχα της μάρκας του Abelardo de la Espriella. Είναι ένας δικηγόρος που μετέτρεψε τη νομική και μιντιακή υπεράσπιση αμφιλεγόμενων προσώπων, την αισθητή της πολυτέλειας, τον δημόσιο εκφοβισμό και τις σχέσεις με άνομες ή διαπλεκόμενες εξουσίες σε ένα είδος προσωπικής του μάρκας», γράφει ο ιστότοπος La Silla Vacía.

«Δεν ήρθε από το πουθενά. Είναι συνέπεια μιας ζωής που έχτισε γύρω από το πρόσωπό του: μια ζωή στον κόψη του ξυραφιού, προκλητικά απέναντι στους συμβατικούς κανόνες, περιβεβλημένη από ατιμωρησία, θέαμα και εξουσία». Το ερώτημα είναι αν το 2026 οι πολίτες θέλουν αυτή η «μάρκα» να κυβερνήσει την Κολομβία. Εχουν 18 ημέρες να το αποφασίσουν.