Το οικονομικό έγκλημα και ο «ξαφνικός θάνατος» της γραμμής καταγγελιών 1517 από την ΑΑΔΕ

Το να λαμβάνουν τα ΜΜΕ ως αυταπόδεικτη αλήθεια κάθε ισχυρισμό που ανακοινώνεται από κρατικούς-κυβερνητικούς φορείς (αστυνομία, υπουργεία κ.λπ.) βλάπτει σοβαρά την αλήθεια, τη δημοκρατία και τελικά τα ίδια. Τελευταίο χειροπιαστό παράδειγμα αποτελεί η καταγγελία που ήρθε στην «Εφ.Συν.» σχετικά με τον «θάνατο» της τηλεφωνικής γραμμής καταγγελιών οικονομικών εγκλημάτων 1517.

Στις 28/5 η ΑΑΔΕ εξέδωσε ανακοίνωση -που αναπαράχθηκε αυτούσια από το σύνολο των ΜΜΕ- που γνωστοποιούσε ότι η γραμμή 1517 καταργείται στο πλαίσιο του «ευρύτερου στρατηγικού σχεδιασμού της ΑΑΔΕ για την ταχύτερη, ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη διαχείριση των αναφορών πολιτών και επιχειρήσεων, μέσω της αξιοποίησης σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων». Πλέον οι καταγγελίες θα γίνονται μόνο διαδικτυακά.

Όλα καλά και τακτοποιημένα στην ανακοίνωση της ΑΑΔΕ. Μόνο που η σιωπηρή κατάργηση της τηλεφωνικής γραμμής 1517, η οποία λειτουργούσε στο πλαίσιο του ΣΔΟΕ πριν από την «εξαφάνισή» του στην ΑΑΔΕ, δεν έγινε την περασμένη Πέμπτη. Σύμφωνα με τις καταγγελίες και με βάση το χρονοδιάγραμμα των αλλαγών, η εν λόγω γραμμή καταγγελιών φαίνεται πως ήταν γραμμή… «φάντασμα» από τον περασμένο Οκτώβριο, οπότε το ΣΔΟΕ πέρασε οριστικά στην ομπρέλα της ΑΑΔΕ, βάσει της νομοθετικής ρύθμισης που είχε ψηφιστεί τον περσινό Ιούλιο.

Όμως οι… μεταρρυθμίσεις, ακόμα κι οι κακές, δεν γίνονται με μια τροπολογία και μια εγκύκλιο. Μέχρι πριν μερικές μέρες, στην ιστοσελίδα του υπουργείου Οικονομικών, στο οποίο υπαγόταν το ΣΔΟΕ πριν μεταλλαχθεί σε ΔΕΟΣ, όπως και στο gov.gr το τετραψήφιο 1517 μόστραρε ως γραμμή καταγγελιών οικονομικών εγκλημάτων. Οι καταγγελίες αυτές, ανώνυμες ή επώνυμες, τηλεφωνικές ή μέσω έγχαρτης και ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, αποτελούσαν την «πρώτη ύλη» των ερευνών που ανέθετε ο προϊστάμενος εισαγγελέας σε υπαλλήλους του πρώην ΣΔΟΕ. Κάπως έτσι, άλλωστε, το ΣΔΟΕ έφτασε στην αποκάλυψη της πρώτης υπόθεσης παράνομων αγροτικών ενισχύσεων (βλέπε «Εφ.Συν.», 4/7/2025, «Πώς το ΣΔΟΕ ξήλωσε το πουλόβερ των παράνομων επιδοτήσεων»).

Άκαρπες προσπάθειες

Ωστόσο, από τον περασμένο Οκτώβριο, οι πολίτες που καλούσαν τη γραμμή 1517 για να καταγγείλουν φορολογική παράβαση ή οικονομική απάτη, έπαιρναν την απάντηση «δεν δεχόμαστε καταγγελίες». Την ίδια απάντηση πήρε επανειλημμένα και ο κ. Δ. (τα πλήρη στοιχεία του στη διάθεση της «Εφ.Συν.») τον περασμένο Οκτώβριο, όταν προσπάθησε να καταγγείλει «παράθυρο» φοροδιαφυγής μέσω εφαρμογής για διαχείριση κρατήσεων σε ξενοδοχεία, πιστοποιημένης από την ΑΑΔΕ. Ο κ. Δ., μετά τις άκαρπες προσπάθειες τηλεφωνικής καταγγελίας, απέστειλε ηλεκτρονικά μηνύματα στο γραφείο του υπουργού Εθνικής Οικονομίας, τρία μεταξύ τέλους Οκτωβρίου και αρχών Νοεμβρίου, χωρίς να πάρει ποτέ απάντηση. «Η δική μου και πολλές άλλες επιστολές διαμαρτυρίας πολιτών που ήθελαν να καταγγείλουν φοροδιαφυγή έμεναν στο ghosting για πάνω από 200 ημέρες», λέει στην «Εφ.Συν.» ο κ. Δ., ο οποίος δεν βρήκε ευήκοα ώτα ούτε στη ΔΟΥ που υπαγόταν.

Ο ίδιος, για να ενισχύσει την πίεση και να σπάσει την επίσημη σιωπή, δημιούργησε ιστοσελίδα (fix1517.gr) στην οποία παρέθετε το ιστορικό της γραμμής–φάντασμα, που λειτουργούσε χωρίς να δέχεται και να καταγράφει καταγγελίες. Από τη στιγμή που η «ιστοσελίδα των δύο λεπτών» βγήκε στον αέρα του Διαδικτύου καταγγέλλοντας τη σιωπή του 1517, ενώ εκατοντάδες πολίτες τόσο στο fix1517.gr αλλά και στο Reddit (r/europe και r/greece) μοιράστηκαν ανάλογες εμπειρίες, αθόρυβα το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξαφάνισε (στις 21/5) από το gov.gr την παραπομπή στη γραμμή καταγγελιών, εμφανίζοντας ένα απλό «σφάλμα 404», ενώ ακολούθησε η ανακοίνωση της ΑΑΔΕ την περασμένη Πέμπτη, που φυσικά λέει λιγότερη από τη μισή αλήθεια. Και δεν απαντάει στο σημαντικότερο ερώτημα που προκύπτει: ακόμη κι αν η αδρανοποίηση της γραμμής 1517 ήταν κάποια γραφειοκρατική αβλεψία που σχετίζεται με τις διαδικασίες μετάβασης και ενσωμάτωσης του πρώην ΣΔΟΕ στην ΑΑΔΕ, πόσες καταγγελίες πολιτών για οικονομικά εγκλήματα, φορολογικές και άλλες παραβάσεις έπεσαν στο κενό; Σε πόση φοροδιαφυγή ή διασπάθιση δημοσίου χρήματος αντιστοιχούν; Και ποιος έχει την πολιτική ευθύνη γι’ αυτό; Το ΥΠΟΙΚ ή η ΑΑΔΕ;

Τείχος απροθυμίας από τους αρμόδιους

Τι ήθελε να καταγγείλει ο πολίτης Δ.; «Μία υπόθεση που μπορεί να κοστίζει πολλά εκατομμύρια στο Δημόσιο», λέει στην «Εφ.Συν.». Αφορά τη λειτουργία λογισμικού διαχείρισης κρατήσεων σε ξενοδοχεία από συγκεκριμένη ιδιωτική εταιρεία, το οποίο έχει λάβει Αδεια Καταλληλότητας ΦΗΜ της ΑΑΔΕ από το 2024, αλλά στην πραγματικότητα, όπως λέει ο Δ., διευκολύνει τη φοροδιαφυγή μέσω της διαγραφής κρατήσεων και μη έκδοσης αποδείξεων (η «Εφ.Συν.» έχει τα στοιχεία της εταιρείας που διαθέτει το επίμαχο λογισμικό). Ομως, το εξοργιστικό με την τύχη της καταγγελίας του είναι ότι, πέρα από τη «σιωπή» της γραμμής 1517, βρήκε τείχος απροθυμίας όπου και να απευθύνθηκε. Και στην τοπική ΔΟΥ, που δεν δέχθηκε το έγγραφο καταγγελίας επικαλούμενη τη διαφορετική «φορολογική εντοπιότητα» της καταγγελλόμενης εταιρείας, και στο γραφείο του υπουργού Εθνικής Οικονομίας όπου μηνύματά του από τον περασμένο Οκτώβριο έμειναν αναπάντητα, και στην ΑΑΔΕ, μέσω ΣΔΟΕ. Ταυτόχρονα, απευθύνθηκε στην Εισαγγελία της περιοχής του, όπου κατέθεσε την επώνυμη καταγγελία του. Μάλιστα, έπειτα από την πολύμηνη σιωπή των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, ο Δ. υπέβαλε και συμπληρωματική καταγγελία προς την ίδια Εισαγγελία, ζητώντας να διερευνηθεί και η επιλήψιμη συμπεριφορά της ΔΟΥ, της ΑΑΔΕ και του ΥΠΕΘΟ, όχι μόνο για την αδράνειά τους σε μια υπόθεση πιθανής μεγάλης φοροδιαφυγής, αλλά και για τον ρόλο τους στο αλαλούμ με τη γραμμή 1517. Για το θέμα της ίδιας της καταγγελλόμενης φοροδιαφυγής θα επανέλθουμε με νέο αναλυτικό ρεπορτάζ.

Τι απαντούν ΥΠΕΘΟ και ΑΑΔΕ

«Στο μεσοδιάστημα της μετάβασης του ΣΔΟΕ στην ΑΑΔΕ η γραμμή καταγγελιών λειτουργούσε, οι καταγγελίες καταγράφονταν και διαχωρίζονταν, ανάλογα με το αν αφορούσαν οικονομικό έγκλημα, οπότε προωθούνταν στο ΣΔΟΕ, ή φοροδιαφυγή, που πήγαιναν στην ΑΑΔΕ», μας απαντούν πηγές του γραφείου του υπουργού Εθνικής Οικονομίας. Διευκρινίζουν ωστόσο ότι «από τις εκατοντάδες καταγγελίες που υποβάλλονταν γινόταν επιλογή. Κάποιες ήταν αόριστες, ανεπίδεκτες έρευνας ή και εμφανώς ψευδείς.

Οσες αφορούσαν οικονομικό έγκλημα προωθούνταν στο ΣΔΟΕ, όσες αφορούσαν φοροδιαφυγή ή τελωνειακά θέματα προωθούνταν στην ΑΑΔΕ». «H τηλεφωνική γραμμή 1517 λειτουργούσε κανονικά έως την πρόσφατη κατάργησή της», λέει από την πλευρά της η ΑΑΔΕ, συμπληρώνοντας ότι η Αρχή «έχει αναπτύξει πλατφόρμα καταγγελιών για φορολογικές και τελωνειακές παραβάσεις ή θέματα ακεραιότητας υπαλλήλων της, στην οποία μπορούν να υποβληθούν επώνυμες και ανώνυμες καταγγελίες, ενώ εδώ και πολλά χρόνια δεν διαθέτει γραμμή καταγγελιών. Από τον Οκτώβριο του 2025, οι υπάλληλοι του ΣΔΟΕ και μετέπειτα των ΔΕΟΣ συνέστηναν σε όσους καλούσαν στο 1517 να υποβάλουν την καταγγελία τους μέσω της πλατφόρμας ή μέσω μέιλ, καθώς η έγγραφη υποβολή διασφαλίζει αποτελεσματικότερη αξιοποίησή της».

Κατά την ΑΑΔΕ «όλο το 2025 η γραμμή 1517 δέχτηκε μόνο 5 καταγγελίες για ζητήματα οικονομικών, μη φορολογικών ή τελωνειακών, εγκλημάτων». Αναμένουμε επιπλέον απαντήσεις σε άλλα ερωτήματα που θέσαμε στην ΑΑΔΕ, οπότε θα επανέλθουμε. Ωστόσο, οι παραπάνω απαντήσεις δεν συνάδουν με την εικόνα της «νεκρής» τηλεφωνικής υπηρεσίας που καταγγέλλουν οι πολίτες. Για τις καταγγελίες υπάρχουν γραπτά ηλεκτρονικά μηνύματα προς το γραφείο του υπουργού και προς την ΑΑΔΕ που δεν απαντήθηκαν ποτέ.

Η φυσική… ανοησία του mAIgov

Η νέα ψηφιακή γραφειοκρατία αποδεικνύεται ένα βολικό μέσο συγκάλυψης του φιάσκου που χαρακτηρίζει το «επιτελικό κράτος»

Η «εξαφάνιση» του 1517 από την ιστοσελίδα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και από την… υψηλή πύλη του κράτους, το gov.gr, έχει μπερδέψει και την κατά τεκμήριο ευφυή Τεχνητή Νοημοσύνη που χρησιμοποιεί το βαθύ ψηφιακό κράτος. Ρωτήσαμε τον ψηφιακό βοηθό του gov.gr αν ξέρει κάτι για την τύχη του τετραψήφιου 1517, που ως γραμμή καταγγελιών φορολογικών και άλλων οικονομικών παραβάσεων συνόδευε επί χρόνια τη δράση του καταργηθέντος πριν από έναν χρόνο ΣΔΟΕ. «Μπορώ να κάνω καταγγελία στο 1517;», ρωτήσαμε λοιπόν το mAigov. «Ναι, μπορείτε» απάντησε την πρώτη φορά, διευκρινίζοντας ότι η γραμμή αφορά το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας στο οποίο μπορούμε να καταγγείλουμε παραβιάσεις της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας. Δώσαμε και δεύτερη ευκαιρία στο mAigov, διαφοροποιώντας ελαφρά την ερώτηση: «Τι μπορώ να καταγγείλω στο 1517;». «Το 1517 είναι γραμμή επικοινωνίας της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας», μας απάντησε με ψηφιακή αυτοπεποίθηση. Μεσολάβησαν κι άλλες ατυχείς απαντήσεις, όπως ότι η γραμμή αφορά καταγγελίες καταναλωτών, ρωτήσαμε πού μπορούμε να κάνουμε καταγγελία για φοροδιαφυγή και ο «ψηφιακός βοηθός» του κράτους μάς είπε για πρώτη φορά αλήθεια παραπέμποντας στην ΑΑΔΕ, ενώ όταν ρωτήσαμε «τι μπορώ να καταγγείλω στο 1517» το mAΙgov μας πρότεινε να καλέσουμε τη γραμμή και να ρωτήσουμε εκεί σε τι εξυπηρετεί.

Για τη σύγχυση -ή τη φυσική βλακεία- του mAΙgov δεν φταίει φυσικά η Τεχνητή Νοημοσύνη γενικώς, αλλά οι αντιφατικές πληροφορίες με τις οποίες το τροφοδοτεί το gov.gr, η Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκησης στη χώρα, στην οποία είναι συγκεντρωμένες πάνω από 2.000 ψηφιακές υπηρεσίες από 21 υπουργεία, 103 δημόσιους φορείς, 17 Ανεξάρτητες Αρχές και 13 Περιφέρειες. Προβλήθηκε από την κυβέρνηση ως κορυφαίο επίτευγμα εκσυγχρονισμού του κράτους στη δύσκολη συνθήκη της πανδημίας τον Μάρτιο του 2020, αποτέλεσε εφαλτήριο εκτόξευσης του εμπνευστή του, τότε υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, νυν Εθνικής Οικονομίας, Κυριάκου Πιερρακάκη, και ορισμένες εφαρμογές του διευκολύνουν πράγματι την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών. Αλλά ταυτόχρονα η ψηφιακή πύλη του κράτους εξελίσσεται σε μέσο σκληρού αποκλεισμού μεγάλων κοινωνικών ομάδων από την άμεση, ζωντανή επαφή με τη δημόσια διοίκηση, που δεν έχει εξ ορισμού το στίγμα της εξαγοράς ή της διαφθοράς. Το gov.gr είναι και ένα τείχος απομόνωσης για ανθρώπους, π.χ. ηλικιωμένους, που αγνοούν ή δυσκολεύονται στη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας. Η νέα ψηφιακή γραφειοκρατία, στη συγκρότηση της οποίας πέφτουν πολλές και βαριές σκιές ως προς την προχειρότητα, τις «τρύπες», το κόστος και τις διαδικασίες επιλογής των «αρχιτεκτόνων» της, αποδεικνύεται κι ένα βολικό μέσο συγκάλυψης του φιάσκου που χαρακτηρίζει το «επιτελικό κράτος» της κυβέρνησης Μητσοτάκη.