CNN για ΗΠΑ – Ιράν: Τι περιλαμβάνει η συμφωνία που θα μπορούσε να θέσει τέλος στον πόλεμο

Οι ΗΠΑ και το Ιράν εμφανίζονται να πλησιάζουν σε ένα αρχικό πλαίσιο συμφωνίας που θα μπορούσε να μετατρέψει την εύθραυστη εκεχειρία των τελευταίων εβδομάδων σε μια πιο σταθερή και μακροπρόθεσμη διευθέτηση.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το CNN, το υπό συζήτηση «μνημόνιο κατανόησης», σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται διεθνή μέσα ενημέρωσης, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως οδικός χάρτης για την αποκλιμάκωση και την επίλυση των εκκρεμών διαφορών, αν και το τελικό κείμενο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και παραμένει αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Η βασική αρχιτεκτονική του σχεδίου προβλέπει μια διαδικασία δύο σταδίων: πρώτα τη σταθεροποίηση της κατάπαυσης του πυρός και στη συνέχεια έναν χρονικό ορίζοντα περίπου 60 ημερών για την επίλυση των πιο σύνθετων ζητημάτων. Στο διάστημα αυτό, οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να γεφυρώσουν διαφωνίες που αφορούν κρίσιμα γεωπολιτικά και ενεργειακά ζητήματα, με στόχο την αποφυγή νέας κλιμάκωσης.

«Αν το Ιράν δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις του, δεν παίρνει τίποτα»

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκονται η πιθανή επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, η σταδιακή άρση του αμερικανικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο CNN, το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει ρητή δέσμευση ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ θα κληθεί να παραδώσει το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.

Ο ίδιος αξιωματούχος περιέγραψε τη φιλοσοφία της συμφωνίας με χαρακτηριστική φράση: «Αν το Ιράν δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις του, δεν παίρνει τίποτα. Χωρίς σκόνη; Χωρίς χρήματα». Όπως σημείωσε, το μοντέλο που εξετάζεται στηρίζεται σε έναν μηχανισμό αυστηρής επαλήθευσης και σταδιακής ανταλλαγής μέτρων, όπου η πρόοδος σε κάθε στάδιο θα συνδέεται άμεσα με συγκεκριμένα ανταλλάγματα, όπως η χαλάρωση του αποκλεισμού.

Σκεπτικισμός για την τελική έκβαση των συνομιλιών – Εκκρεμότητες σε βασικές διατυπώσεις του μνημονίου

Παράλληλα, το ζήτημα των ιρανικών δεσμευμένων οικονομικών πόρων και των διεθνών κυρώσεων παραμένει κομβικό σημείο τριβής. Η Τεχεράνη ζητά την άμεση αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων και τη σταδιακή άρση των κυρώσεων, ωστόσο οι ΗΠΑ εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, συνδέοντας τέτοιες κινήσεις με την πρόοδο στο θέμα του Ορμούζ και του πυρηνικού φακέλου.

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης, από την πλευρά τους, εκφράζουν σκεπτικισμό για την τελική έκβαση των συνομιλιών, κάνοντας λόγο για εκκρεμότητες ακόμη και σε βασικές διατυπώσεις του μνημονίου. Ορισμένες πηγές στην Τεχεράνη επισημαίνουν ότι παραμένουν διαφωνίες «σε ένα ή δύο κρίσιμα άρθρα», γεγονός που καθιστά αβέβαιο το αν θα υπάρξει άμεση συμφωνία.

Οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να προχωρήσουν σε μια βεβιασμένη συμφωνία

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να προχωρήσουν σε μια βεβιασμένη συμφωνία, τονίζοντας ότι οποιοδήποτε νέο πλαίσιο θα είναι «ριζικά διαφορετικό» από εκείνο της εποχής Ομπάμα. Παράλληλα, επιμένει ότι ο στόχος είναι ένα «σωστό και δίκαιο» deal που θα αποτρέπει πλήρως την απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν.

Την ίδια ώρα, το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης συνοδεύεται από έντονη αβεβαιότητα, καθώς οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν όχι μόνο στο περιεχόμενο της συμφωνίας, αλλά και στη χρονική σειρά των δεσμεύσεων. Παρά τις δυσκολίες, διπλωματικές πηγές αναγνωρίζουν ότι η διαδικασία αυτή αποτελεί την πιο προχωρημένη προσπάθεια προσέγγισης των τελευταίων ετών.