Το όνομα Γκέρχαρντ Σρέντερ είχαμε καιρό να το ακούσουμε. Ο Γερμανός πρώην καγκελάριος και μετέπειτα ακριβοπληρωμένος λομπίστας βρισκόταν σε δυσμένεια τα τελευταία χρόνια και στην Ευρώπη και στην πατρίδα του εξαιτίας των στενών επιχειρηματικών και προσωπικών δεσμών του με τη Ρωσία και τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Η πρώην κυβέρνηση του ομοϊδεάτη του Ολαφ Στολτς τού αφαίρεσε μάλιστα το γραφείο που δικαιούνταν να διατηρεί στη Γερμανία ως πρώην καγκελάριος με έξοδα του κράτους.
Εδώ και μία εβδομάδα όμως το όνομά του συζητείται έντονα, αφότου ο Πούτιν είπε ότι θα προτιμούσε «προσωπικά» τον Σρέντερ ως διαμεσολαβητή ανάμεσα στη Ρωσία και την Ευρωπαϊκή Ενωση σε πιθανές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για το Ουκρανικό. Πόσο νόμιμο όμως -και κυρίως ηθικό- θα ήταν να γίνει διαμεσολαβητής ένας υπηρέτης του Πούτιν; Οσο ηθικό είναι να χρίζει ο Τραμπ τον γαμπρό του και μεγαλοεπιχειρηματία Τζάρεντ Κούσνερ διαμεσολαβητή στο Μεσανατολικό, θα μπορούσε να αντιτάξει κάποιος.
Σε κάθε περίπτωση, η πρόταση Πούτιν πυροδότησε έντονες αντιδράσεις, ως επί το πλείστον αρνητικές.
«Ο Γκέρχαρντ Σρέντερ υπήρξε λομπίστας υψηλού επιπέδου για τις ρωσικές κρατικές εταιρείες, άρα βλέπουμε ξεκάθαρα γιατί ο Πούτιν θέλει να είναι αυτός», δήλωσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας.
Στη Γερμανία όμως το σκηνικό των αντιδράσεων έχει διάφορες αποχρώσεις. Επισήμως, η κυβέρνηση Μερτς αντέδρασε με άρνηση έως σκεπτικισμό. Το ίδιο οι Πράσινοι, η Die Linke και οι νεοφιλελεύθεροι του FDP. Στο σοσιαλδημοκρατικό SPD όμως, το κόμμα του Σρέντερ που σήμερα συγκυβερνά εκ νέου με τους Χριστιανοδημοκράτες, κάποιοι υποδέχτηκαν ευνοϊκά την ιδέα.
«Δεν μπορούμε να αφήσουμε μόνες τις ΗΠΑ και τη Ρωσία να αποφασίζουν για το μέλλον της Ουκρανίας και την ασφάλεια της Ευρώπης», δήλωσε ο Αντίς Αχμέτοβιτς, υπεύθυνος εξωτερικής πολιτικής της κοινοβουλευτικής ομάδας του SPD. «Αν μια προϋπόθεση για τις διαπραγματεύσεις είναι η συμμετοχή του πρώην καγκελάριου Σρέντερ, αυτό θα πρέπει να συζητηθεί χωρίς αποκλεισμούς», πρόσθεσε.
Το τερπνόν μετά του ωφελίμου
Ο Σρέντερ, ο οποίος κορύφωσε την «Οστπολιτίκ» που εγκαινίασε επί Ψυχρού Πολέμου ο αείμνηστος Βίλι Μπραντ με τις συμφωνίες για τους αγωγούς Nord Stream 1 και 2, κατηγορήθηκε ότι εξάρτησε τις ενεργειακές ανάγκες της Γερμανίας από τη Ρωσία. Την εποχή εκείνη όμως, η απόφασή του αποδείχτηκε σωτήρια για τη γερμανική βιομηχανία και οικονομία και σήμερα ο ίδιος τονίζει ότι δεν μετανιώνει στο ελάχιστο για τις επιλογές του.
Τις οποίες, στη συνέχεια, εξαργύρωσε ακριβά. Το 2006, αμέσως μετά τη λήξη της θητείας του ανέλαβε επικεφαλής του συμβουλίου μετόχων της Nord Stream AG, θυγατρικής της Gazprom, που είχε αναλάβει την κατασκευή των αγωγών. Στη συνέχεια, έγινε επικεφαλής του εποπτικού συμβουλίου της Rosneft, μια θέση που αναγκάστηκε να αφήσει το 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, λόγω των έντονων πιέσεων που δέχτηκε στη Γερμανία. Για τους ίδιους λόγους αποφάσισε να μην αναλάβει θέση στο Δ.Σ. της Gazprom, όπως σχεδίαζε.
Η ατζέντα της φτωχοποίησης
Ο Σρέντερ έβγαλε πολλά λεφτά μετά την πολιτική, αφού πρώτα φτωχοποίησε εκατομμύρια Γερμανούς. H Αριστερά, τα συνδικάτα και όχι μόνο αυτοί έχουν στο στόχαστρό τους τον πρώην καγκελάριο για την περιβόητη «Ατζέντα 2010», το πακέτο μεταρρυθμίσεων που άλλαξε ριζικά το κοινωνικό κράτος της Γερμανίας προς το χειρότερο: δραστικές περικοπές στα επιδόματα, φοροαπαλλαγές για τις επιχειρήσεις, ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, δημιουργία των περίφημων mini jobs…
Μέτρα που αγαπήθηκαν από το γερμανικό κεφάλαιο, μείωσαν φαινομενικά την ανεργία και βελτίωσαν τα οικονομικά νούμερα, αλλά όχι και τις ζωές των ανθρώπων.
SPD, ωραία χρόνια…
Η ειρωνεία είναι ότι ενώ ο Σρέντερ δέχεται το ανάθεμα για τη προσέγγιση με τη Ρωσία, την ίδια στιγμή παρατηρείται μια «νοσταλγία» γύρω από το πρόσωπό του. Η νοσταλγία αυτή αφορά επιλογές στην εξωτερική πολιτική, όπως η μη εμπλοκή της Γερμανίας στον πόλεμο στο Ιράκ, την υψηλή δημοφιλία του καγκελάριου και του SPD εκείνα τα «ωραία χρόνια», αλλά και την «Ατζέντα 2010». «Ο Λαρς Κλινγκμπάιλ ελπίζει ότι μεταρρυθμίσεις τύπου «Ατζέντας 2010» θα μπορούσαν να σώσουν το SPD», σχολίαζε πρόσφατα στην Gu ardian η Γερμανίδα δημοσιογράφος Κάτια Χόγερ, αναφερόμενη στον σημερινό αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας. Οταν το πάθημα δεν γίνεται μάθημα…
