Στις αρχές του 2028 προέβλεψε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ότι θα είναι επισκέψιμο για το κοινό το εντυπωσιακό μνημείο του λόφου Καστά της Αμφίπολης. Η προηγούμενη ανακοίνωση για την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης και ανάδειξης ήταν για το 2027, στόχος που δεν επετεύχθη και αποκαλύπτει ακόμα μία φορά τη χαώδη απόσταση με την αλήθεια στη λυσσαλέα κριτική που ασκήθηκε την περίοδο 2015-2019 απ’ όσους απαιτούσαν την άμεση επισκεψιμότητα του μνημείου.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, συνοδευμένη από κλιμάκιο με στελέχη από διαφορετικές Διευθύνσεις του ΥΠΠΟ και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, πραγματοποίησε το περασμένο Σαββατοκύριακο αυτοψία στον τύμβο Καστά στην Αμφίπολη και όπως δήλωσε «ένα μεγαλειώδες μακεδονικό μνημείο αποκαλύπτεται με την αποκατάσταση της γεωμετρίας του τύμβου και την αποκάλυψη του επιβλητικού περιβόλου». Το σύνολο του περιβόλου, με περίμετρο 497 μ., αλλά και η έκταση του μνημείου με περισσότερα από 20 στρέμματα αναδεικνύουν το μέγεθός του. Θυμίζουμε ωστόσο ότι η αποκατάσταση της γεωμετρίας του τύμβου Καστά, που ξεκίνησε μετά το 2019, χρειάστηκε δύο φάσεις για να ολοκληρωθεί, καθώς η πρώτη «συνοδεύτηκε από αυθαιρεσίες, κακοτεχνίες και αστοχίες με αποτέλεσμα να καταρρεύσει από τις έντονες βροχοπτώσεις του 2022 και να χρειαστεί να επαναληφθεί. Δηλαδή, το μοναδικό “έργο” της κυβέρνησης Μητσοτάκη πληρώθηκε διπλά!» όπως είχε επισημάνει παλαιότερα η αρχαιολόγος Μαρία Βλαζάκη, επίτιμη γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων-Πολιτιστικής Κληρονομιάς, τέως γενική γραμματέας του ΥΠΠΟ.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, έχουν ήδη ολοκληρωθεί η αποκάλυψη του αρχαίου περιβόλου, η αποκατάσταση της αρχικής γεωμετρίας των πρανών του τύμβου και του περιβάλλοντος χώρου του, έχει υλοποιηθεί στο μεγαλύτερο ποσοστό της η αποκατάσταση της νότιας πλευράς του περιβόλου και εξελίσσονται η στερέωση του δυτικού τμήματος και η κατασκευή του εκτεταμένου υδραυλικού δικτύου απορροής ομβρίων του τύμβου.
Στο αμέσως επόμενο διάστημα έχει προγραμματιστεί «η τοποθέτηση της μνημειώδους δίφυλλης μαρμάρινης μακεδονικής θύρας του ταφικού θαλάμου και στη συνέχεια των φτερών και της κεφαλής της σφίγγας. Στον περιμετρικό δρόμο, ο οποίος διαμορφώνεται στα ίχνη του αρχαίου περιδρόμου, επισημαίνονται οι μεταγενέστερες φάσεις του μνημείου, όπως το σημείο στάσης του ρωμαϊκού γερανού για την αποξήλωση των μαρμάρων του περιβόλου, καθώς και οι ράμπες καταβίβασης υλικών από την κορυφή του τύμβου…» σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟ. Παρότι η αρχαιολόγος και πρώην ανασκαφέας Κατερίνα Περιστέρη δεν έχει προχωρήσει στην επιστημονική της δημοσίευση, η κ. Μενδώνη αναφέρθηκε στη χρονολόγηση του μνημείου η οποία έχει προκαλέσει μεγάλες συζητήσεις και πολλές διαφορετικές απόψεις στο παρελθόν.
«Η μέχρι σήμερα επιστημονική έρευνα και τα διαθέσιμα δεδομένα επιβεβαιώνουν τη χρονολόγησή του στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ., ενώ παράλληλα καταδεικνύουν την εξαιρετικά υψηλή ποιότητα και πολυτέλεια της κατασκευής του, στοιχεία που το συνδέουν άμεσα με την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η εξέλιξη των εργασιών καθορίζεται από το ίδιο το μνημείο. Κάθε μνημείο αντιμετωπίζεται ως “ζωντανός οργανισμός”, απαιτώντας απόλυτη τεκμηρίωση, προσεκτική διαχείριση και συνεχή μελέτη. Για τον λόγο αυτό οι παρεμβάσεις στο μνημείο υλοποιούνται με μεγίστη προσοχή και μεθοδικότητα από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών και τον “Δημόκριτο”» είπε η υπουργός.
Στη χρηματοδότηση του έργου έχει συμμετάσχει και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας μέσω των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων των ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027. Ο συνολικός προϋπολογισμός των παρεμβάσεων αναμένεται να υπερβεί τα 15 εκατ. ευρώ, ενώ προχωρούν και οι διαδικασίες για τη δημιουργία οργανωμένου μουσειακού χώρου. «Στόχος μας είναι η ασφαλής και ολοκληρωμένη απόδοση του μνημείου στις αρχές του 2028» σύμφωνα με τη Λίνα Μενδώνη. Για την πορεία των έργων ενημερώθηκε από τον διευθυντή Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων, Θεμιστοκλή Βλαχούλη, και τον επιβλέποντα Μιχάλη Λεφαντζή. Παράλληλα πραγματοποίησε αυτοψία στη μοναδική σωζόμενη ξύλινη αρχαία γέφυρα της Αμφίπολης, που χρονολογείται στον 5ο αι. π.Χ. και μαρτυρείται από τον Θουκυδίδη. Οι εργασίες προστασίας και συντήρησής της ολοκληρώθηκαν όπως και η εγκατάσταση του μεταλλικού στεγάστρου για την προστασία της.
Επίσης πραγματοποίησε αυτοψία στη Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών, όπου πρόσφατα ολοκληρώθηκαν τα έργα αναστήλωσης και αποκατάστασης του ιστορικού μοναστηριακού συγκροτήματος (12ος αι.) από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του ΥΠΠΟ.
