Ο Δημήτρης Γκιώνης πέθανε σήμερα το μεσημέρι στα 87 του χρόνια αφήνοντας φτωχότερο και το Πολιτιστικό Ρεπορτάζ και τον Πολιτισμό.
Ο «μέντορας του Πολιτιστικού»
Από τις τελευταίες –ίσως και η τελευταία-μεγάλη προσωπικότητα της Πολιτιστικής Δημοσιογραφίας, αυτής που πρωτίστως από τις σελίδες της «Ελευθεροτυπίας» υπερασπίστηκε τον υψηλό πολιτισμό και τους φορείς του αλλά και το δικαίωμα του Πολιτιστικού Ρεπορτάζ να συνυπάρχει ισάξια με τα άλλα μεγάλα ρεπορτάζ. Δεν ήταν όμως μόνον αυτός ο λόγος που η δημοσιογραφική πιάτσα είχε βαφτίσει τον Δημήτρη Γκιώνη «μέντορα του Πολιτιστικού». Ήταν ότι ο ίδιος, ορκισμένος και εσαεί γραφιάς, πρόσφερε στον Πολιτισμό μέσα από την έρευνα, το ρεπορτάζ, τις συνεντεύξεις και τα σχόλια (τσουχτερά όταν χρειαζόταν), ότι υπήρξε από μόνος του «σχολή» έντιμης, ανιδιοτελούς και δίκαιης δημοσιογραφίας, ότι ανέδειξε και στήριξε δημιουργούς και φορείς, ότι μοιράστηκε τη γνώση του και τις ιστορίες, ότι υπερασπίστηκε ένα είδος λιτής, περιεκτικής αλλά και όσο κοφτερής γραφής έπρεπε και βέβαια ότι, με γενναιοδωρία καθόλου αυτονόητη στον χώρο μας, ανέδειξε και στήριξε γενιές «πολιτιστικάριων», δημοσιογράφων που τον αποχαιρετούν σήμερα ακριβώς όπως έναν πατέρα.
Ο Δημήτρης Γκιώνης από τους αρχικούς συνεργάτες-εταίρους της «Ελευθεροτυπίας» προσωπικότητα σεβαστή και καίρια στο δικό της πόστο γεννήθηκε το 1939 στη Δημητσάνα της Αρκαδίας ως το τρίτο παιδί μιας 12μελούς οικογένειας που προσποριζόταν διατηρώντας την ταβέρνα «Ο Γκιώνης». Κάποια στιγμή το ΄51 η οικογένεια ήρθε στην Αθήνα και τα αδέλφια νοίκιασαν τρία περίπτερα. Εκεί βοηθώντας ή κάνοντας θελήματα πέρασε την εφηβεία του (όλα αυτά τα έχει αφηγηθεί στα πρώτα του βιβλία «Τώρα θα δεις..» και «Το Περίπτερο»). Πάντα με παρέα τα σπουδαία βιβλία. Και με όνειρο να γίνει δημοσιογράφος ή συγγραφέας. Τελικά έγινε και τα δύο.
Η συνεργασία με Λοΐζο, Σαββόπουλο, Μαρκετάκη, Αγγελόπουλο
Έχοντας εμμονή με το πολιτιστικό ρεπορτάζ και φροντίσει να ανοίξει τους ορίζοντές του ώστε-αυτοδίδακτος και πείσμων-να μάθει πρόσωπα και πράγματα αρχίζει να εργάζεται το 1964 στη «Δημοκρατική Αλλαγή», αμισθί τους πολλούς πρώτους μήνες, αλλά από τα μέσα του ΄65 ως υπεύθυνος του Καλλιτεχνικού Ρεπορτάζ. Έχει όμως ένα μεγάλο κέρδος: γνωρίζει και συνδέεται στενά φιλικά με προσωπικότητες της τέχνης και δημοσιογραφίας όπως ο Μάνος Λοΐζος, ο (καρδιακός του φίλος και συνεργάτης μέχρι τέλους) Φώντας Λάδης, ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Μανώλης Ρασούλης, η Βεατρίκη Σπηλιάδη όπως και μία παρέα κορυφαίων «γαλλοφερμένων» κινηματογραφιστών: Τώνια Μαρκετάκη, Θόδωρος Αγγελόπουλος, Βασίλης Ραφαηλίδης, Φώτος Λαμπρινός. Η χούντα το ΄67 και η έφοδος από τις πρώτες ημέρες στα γραφεία της «Δημοκρατικής Αλλαγής» αναγκάζει και τον Γκιώνη όπως και άλλους να καταφύγουν στο εξωτερικό. Πηγαίνει πρώτα στη Γαλλία και έπειτα στον Καναδά, όπου έμεινε μέχρι το 1973. Εκεί συνεργάστηκε με ελληνόφωνα έντυπα, εκεί συνδέθηκε με βαθιά φιλία που κράτησε μία ολόκληρη ζωή με τον σπουδαίο ηθοποιό Κώστα Κλεφτόγιαννη, εκεί γνώρισε και παντρεύτηκε και τη σύντροφο της ζωής του τη Μαρία με την οποία θα αποκτούσαν έναν γιό, τον Ιάσωνα. Στην Ελλάδα πια δημιούργησαν μαζί με το Λαδη το ιστορικό πολιτιστικό-πολιτικό περιοδικό «Τετράδιο» από τις σελίδες του οποίου πέρασε από το ΄73 έως το ΄76 όλη η αφρόκρεμα των τεχνών και της διανόησης. Ύστερα εργάστηκε για ένα διάστημα στην «Αυγή» (1974-75) και από την ίδρυση της «Ελευθεροτυπίας» (΄75) βρέθηκε από τους πρωτεργάτες της για να παραμείνει εκεί ως αρχισυντάκτης στο Πολιτιστικό του καθημερινού φύλλου μέχρι την συνταξιοδότησή του και ύστερα ως αρθρογράφος μέχρι και την δημιουργία της «Εφημερίδας των συντακτών» (2012) όπου αρθρογραφούσε απ΄ την αρχή και για πολλά χρόνια, στηρίζοντας την εφημερίδα μας με το πολύτιμο γραπτό του.. Ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο της επαγγελματικής ζωής του Δημήτρη Γκιώνη υπήρξε το περίφημο «Παρασκήνιο», η θρυλική τηλεοπτική εκπομπή των Χατζόπουλου και Παπαστάθη για τη δημιουργία της οποίας συνεργάστηκε μαζί τους στην έρευνα και το ρεπορτάζ από το ΄76 έως το ΄83. Όλο αυτό το διάστημα ο Δημήτρης Γκιώνης ήταν αφοσιωμένος στο Πολιτιστικό, μ’ ένα διάλειμμα, μεταξύ 1975-1978, οπότε μετακινήθηκε στο δικαστικό (στις δίκες των χουντικών βασανιστών και του Πολυτεχνείου) και, στη συνέχεια, για λίγο, στο κοινοβουλευτικό.
Ταυτισμένος με το Πολιτιστικό Ρεπορτάζ ο Γκιώνης ήταν από τους δημοσιογράφους (όπως πχ και η Σούλα Αλεξανδροπούλου) που «νομιμοποίησαν» κι ανέδειξαν ισοτίμως με τα άλλα ρεπορτάζ την παρουσία πολιτιστικών σελίδων στις εφημερίδες. Στην πορεία του συνδέθηκε πολύ στενά φιλικά και με άλλες κορυφαίες προσωπικότητες της τέχνης όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, η Μελίνα Μερκούρη κι ο Ζυλ Ντασέν, ο Βασίλης Βασιλικός, ο Γιώργος Νταλάρας, ο Γιώργος Διαλεγμένος, η Λιλή Ζωγράφου, έκανε ιστορικές αποστολές εκτός Ελλάδος (όπως στη Λατινική Αμερική μαζί με τον Μίκη), έκανε περισσότερες από 1.000 συνεντεύξεις και αναρίθμητα ρεπορτάζ, σχόλια και άρθρα άποψης.
Ο συγγραφέας Δημήτρης Γκιώνης
Γραφιάς των εφημερίδων ο Δημήτρης Γκιώνης υλοποίησε και το δεύτερο σκέλος του ονείρου του. Έγινε συγγραφέας εκδίδοντας από το ΄94 και το πρώτο του αυτοβιογραφικό Τώρα θα δεις… (που έκανε 27 εκδόσεις και μεταφράστηκε στα γαλλικά) και τα: Το περίπτερο (13 εκδόσεις, 1996), Καλύτερα στον τυπογράφο παρά στον ψυχίατρο (Συνεντεύξεις με τον Βασίλη Βασιλικό, 1996), Έτσι κι αλλιώς (1999), Και μετά τι έγινε; (2004), Χωρίς προστάτη (2007), το χιουμοριστικό Εμένα μου λες; (2008) – όλα απ’ τις Εκδόσεις Καστανιώτη. Ένας κι ένας… 46+1 άνθρωποι της τέχνης από κοντά (2014) από τις Εκδόσεις Άγκυρα.
Παρέμεινε στις επάλξεις κυριολεκτικά μέχρι το τέλος, προσφέροντας τη γνώση και την εμπειρία του ως μέλος του Δ.Σ. του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ.
Οι λεπτομέρειες για την κηδεία του δεν έχουν γίνει ακόμα γνωστές.
