Πονοκέφαλο… εισαγωγής στον Εβρο προκαλεί η επικείμενη λειτουργία νέου μεταλλείου χρυσού στη Βουλγαρία! Ανω-κάτω Τοπική Αυτοδιοίκηση και περιβαλλοντικές οργανώσεις, καθώς απειλείται με μόλυνση από τις εξορύξεις ο Ερυθροπόταμος. Αγνωστοι αι βουλαί του υπουργείου Εξωτερικών!
Το επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται στο Ροζίνο της Βουλγαρίας, περιοχή από την οποία πηγάζει ο Ερυθροπόταμος, ένα υδάτινο σώμα ζωτικής σημασίας για τη γεωργία καθώς διασχίζει την ευρύτερη περιοχή του Διδυμότειχου. Η προοπτική εξόρυξης χρυσού έχει σημάνει συναγερμό στην περιοχή, με την παράταξη «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία» να καταθέτει επείγουσα ερώτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, ζητώντας άμεσες εξηγήσεις και παρεμβάσεις.
Ηδη τα Δημοτικά Συμβούλια Σουφλίου και Διδυμότειχου έχουν τοποθετηθεί αρνητικά, δεν υπάρχει όμως αντίστοιχη απόφαση από την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, παρότι φέρεται και αυτή να ευθυγραμμίζεται με τους δύο ελληνικούς δήμους. Σε ερώτηση που απευθύνεται προς τον πρόεδρο του περιφερειακού συμβουλίου, Μιχάλη Πιτιακούδη, και τον περιφερειάρχη, Χριστόδουλο Τοψίδη, υπογραμμίζεται ότι οι διαδικασίες αδειοδότησης στη βουλγαρική πλευρά «τρέχουν με ταχύτατους ρυθμούς», ενώ ήδη έχει δοθεί θετική αξιολόγηση στη συμπληρωμένη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ). Μάλιστα, στις 27 και 28 Απριλίου πραγματοποιήθηκαν στη γειτονική χώρα δημόσιες διαβουλεύσεις, γεγονός που εντείνει την αίσθηση του κατεπείγοντος.
Επιβάρυνση
Το ζήτημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη διαδικασία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η παράταξη, η περιβαλλοντική επιβάρυνση που ενδέχεται να προκύψει μοιάζει εξαιρετικά σοβαρή. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της λεγόμενης «αναλογίας του δηλητηρίου», δηλαδή πως για κάθε 1,28 γραμμάριο χρυσού που θα εξορύσσεται εκτιμάται ότι θα απελευθερώνονται 125 γραμμάρια αρσενικού ανά τόνο μεταλλεύματος – ποσότητα που σε συνδυασμό με την παρουσία υδραργύρου εγείρει φόβους για μόνιμη ρύπανση των υδάτων.
«Μας είπαν ότι η μελέτη έχει κατατεθεί και στις ελληνικές Αρχές. Το κράτος πρέπει επισήμως να παρέμβει»Ανέστης Στρατιάδης μέλος της διανομαρχιακής επιτροπής Ροδόπης – Εβρου
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανή επίπτωση στον Ερυθροπόταμο, ο οποίος αποτελεί τη βασική πηγή άρδευσης για χιλιάδες στρέμματα καλλιεργήσιμης γης στον βόρειο Εβρο. Οπως καταγγέλλεται, η εγκατάσταση αποβλήτων σχεδιάζεται πάνω στην κοίτη παραπόταμου (Γιούρεν Ντερέ), ο οποίος προβλέπεται να «θαφτεί» πλήρως. Σε περίπτωση έντονων βροχοπτώσεων, τοξικά φορτία θα μπορούσαν να διοχετευθούν ανεξέλεγκτα προς την ελληνική επικράτεια…
Παράλληλα, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα για την αξιοπιστία της ίδιας της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Οπως επισημαίνεται, χρησιμοποιούνται στοιχεία που αφορούν διαφορετική υδρολογική λεκάνη από εκείνη στην οποία ανήκει το έργο, ενώ απουσιάζουν κρίσιμες αναφορές σε τοξικά στοιχεία, όπως το αρσενικό και ο υδράργυρος, από τα διασυνοριακά έγγραφα που έχουν αποσταλεί στην Ελλάδα.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, δεν σταματά εκεί. Η σχεδιαζόμενη εξόρυξη προβλέπει τη δημιουργία ανοιχτού λάκκου βάθους 140 μέτρων, ο οποίος εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως αποστραγγιστικός μηχανισμός, οδηγώντας σε πτώση του υδροφόρου ορίζοντα. Αυτό ενδέχεται να έχει αποτέλεσμα την ξήρανση πηγών, αλλά και του ίδιου του Ερυθροπόταμου κατά τους θερινούς μήνες, με ανυπολόγιστες συνέπειες για την τοπική οικονομία.
Ερωτήματα
Υπό αυτές τις συνθήκες, η «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία» ζητά να δοθούν απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα, όπως:
● Πού βρίσκεται η μεταφρασμένη ΜΠΕ που, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη σταλεί στην Ελλάδα (μέσω υπουργείου Εξωτερικών) για διαβούλευση και γιατί δεν έχει τεθεί υπόψη των αρμόδιων οργάνων;
● Προτίθεται η περιφέρεια να εκπροσωπηθεί επίσημα στις δημόσιες διαβουλεύσεις στη Βουλγαρία;
● Εχει ενεργοποιηθεί η Σύμβαση Espoo για διασυνοριακές περιβαλλοντικές επιπτώσεις;
● Εχει ενημερωθεί το Τεχνικό Επιμελητήριο για τεχνική αξιολόγηση της μελέτης;
Την ίδια στιγμή, οι προτάσεις που κατατίθενται κινούνται προς την κατεύθυνση άμεσων και συντονισμένων ενεργειών. Ζητούνται η έκδοση ψηφίσματος κατά της επένδυσης, κοινή προσφυγή των δήμων της περιοχής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αυτοψία στο σημείο του έργου και ενημέρωση των αγροτών για τον πιθανό χαρακτηρισμό των προϊόντων τους ως «τοξικών» σε περίπτωση ρύπανσης.
Αντιδράσεις
Από την πλευρά των τοπικών φορέων και κινημάτων κατά της εξόρυξης χρυσού, το μήνυμα είναι σαφές. Ο επικεφαλής της παράταξης, Στέργιος Ηλιόπουλος, υπενθυμίζει ότι το ζήτημα της εξόρυξης χρυσού απασχολεί την περιοχή εδώ και δεκαετίες, ωστόσο η διάσταση με τη Βουλγαρία είναι πρόσφατη και απαιτεί άμεση κινητοποίηση. «Προχθές γινόταν η διαβούλευση στη βουλγαρική πλευρά, όμως δυστυχώς η περιφέρεια δεν μπήκε μπροστά ώστε να παρευρεθούμε», δήλωσε στην «Εφ.Συν.».
Αντίστοιχα, ο Ανέστης Στρατιάδης, μέλος της διανομαρχιακής επιτροπής Ροδόπης-Εβρου κατά του χρυσού, που παρευρέθηκε στη διαβούλευση στη γειτονική χώρα, περιγράφει μια διαδικασία όπου, όπως λέει, κυριάρχησε η παρουσία της εταιρείας, ενώ οι αντιδράσεις εκφράστηκαν κυρίως μέσα από ψηφίσματα και επιστημονικές ενστάσεις. «Μας είπαν ότι η μελέτη έχει κατατεθεί και στις ελληνικές αρχές. Εχουμε δύο μήνες να τη δούμε και να καταθέσουμε ενστάσεις. Ο Ερυθροπόταμος κινδυνεύει. Το ελληνικό κράτος πρέπει επισήμως να παρέμβει», τονίζει.
Καθώς οι διαδικασίες προχωρούν και τα χρονικά περιθώρια στενεύουν, το ζήτημα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη πολιτική και κοινωνική βαρύτητα. Στον Εβρο, η αγωνία μετατρέπεται σε πίεση για άμεσες απαντήσεις από την κυβέρνηση, που πρέπει να καταθέσει επίσημες ενστάσεις, πριν ένα έργο εκτός ελληνικής επικράτειας αφήσει ανεξίτηλο το αποτύπωμά του μέσα σε αυτήν!
