Η έκθεση για την κατάσταση του κράτους δικαίου στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης αναμένεται να τεθεί σήμερα σε ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο. Συντάκτης της έκθεσης είναι ο επικεφαλής της πολιτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ και αντιπρόεδρος της LEFT Κώστας Αρβανίτης, τον οποίο η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων LIBE όρισε ως εισηγητή.
Δεν είναι σύνηθες ο εισηγητής μιας τόσο σημαντικής έκθεσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να προέρχεται από την Αριστερά και μάλιστα από μια σχετικά μικρή χώρα. Ωστόσο, ο Κ. Αρβανίτης έχει ξεχωρίσει στη LIBE για τη συνέπεια και τη μαχητικότητά του και χαίρει της εμπιστοσύνης των ομολόγων του. Απόδειξη είναι και η έγκριση με συντριπτική πλειοψηφία της έκθεσης από την επιτροπή, αφού πέντε κόμματα του δημοκρατικού τόξου, μεταξύ των οποίων και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, την υπερψήφισαν (ΕΛΚ, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι και Αριστερά).
Ομως στην Ολομέλεια τα πράγματα είναι πιο δύσκολα. Παρόλο που η έκθεση δεν κατονομάζει συγκεκριμένα κράτη-μέλη –πλην της Ουγγαρίας η οποία υπόκειται στη διαδικασία αιρεσιμότητας του άρθρου 7 λόγω παραβίασης του κράτους δικαίου– επειδή υπάρχει «αυξανόμενη επιρροή των εθνικών πολιτικών συμφερόντων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο», υπάρχουν ευαίσθητα θέματα για κάποιους ευρωβουλευτές.
Η έκθεση ζητεί ισχυρές διασφαλίσεις για τη λειτουργική και οικονομική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, καταδίκη της χρήσης κατασκοπευτικού λογισμικού κατά δημοσιογράφων, οικονομική και τεχνική ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, αλλά και αποφασιστική εφαρμογή του κανονισμού αιρεσιμότητας για κράτη-μέλη που παραβιάζουν το κράτος δικαίου.
Επίσης, οι ευρωβουλευτές καλούν τα κράτη-μέλη και την Επιτροπή να αποτρέψουν τους αδικαιολόγητους περιορισμούς, την ποινικοποίηση και τις εκστρατείες δυσφήμησης για τις ΜΚΟ, τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, αλλά και να διασφαλίσουν εμπιστευτικούς διαύλους και προστασία για τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος και τους δημοσιογράφους που καταγγέλλουν διαφθορά ή κατάχρηση κονδυλίων της Ε.Ε.
Με άλλα λόγια: σε πολλά σημεία η έκθεση «μυρίζει Ελλάδα». Συνεπώς, ερώτημα παραμένει αν οι ευρωβουλευτές του κυβερνώντος κόμματος θα τη στηρίξουν.
200 παράγραφοι, 70 σελίδες
Η έκθεση περιλαμβάνει πλέον σχεδόν 200 παραγράφους που εκτείνονται σε 70 σελίδες «ύστερα από έναν μαραθώνιο διαπραγματεύσεων», όπως αποκάλυψε ο εισηγητής. Στο κείμενο τονίζεται ότι χρειάζεται η αποπολιτικοποίηση των αξιολογήσεων της Κομισιόν μέσω της συμμετοχής ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων.
«Αξιώνουμε άμεση, ανεξάρτητη και αποτελεσματική διερεύνηση επιθέσεων, απειλών ή κατάχρησης τεχνολογιών παρακολούθησης. Επισημαίνουμε το αποτρεπτικό αποτέλεσμα της παράνομης παρακολούθησης στην ερευνητική δημοσιογραφία και τη δημοκρατική λογοδοσία», αναφέρουν οι ευρωβουλευτές στην έκθεση.
Επίσης, καταγγέλλουν τις πολιτικές παρεμβάσεις, τονίζουν την ανάγκη ανεξαρτησίας των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, τη διαφανή ιδιοκτησία και τη συντακτική ανεξαρτησία των ιδιωτικών. «Καλούμε σε πλήρη εφαρμογή του Κανονισμού για την ελευθερία των ΜΜΕ και της οδηγίας anti-SLAPP, συμπεριλαμβανομένων και μέτρων για την προστασία των δημοσιογράφων από εκφοβισμό, διαδικτυακές απειλές και καταχρηστικές προσφυγές στη Δικαιοσύνη».
«Εκφράζουμε ανησυχία για τις παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων που συνδέονται με τη χρήση των κονδυλίων της Ε.Ε. σε ορισμένα κράτη-μέλη, ιδίως στους τομείς των συνθηκών υποδοχής των αιτούντων άσυλο, της ιδρυματοποίησης των ατόμων με αναπηρία και των παιδιών, καθώς και έργων στέγασης, εκπαίδευσης και αστικής ανάπλασης», συμπλήρωσε.
Ωστόσο, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο Κώστας Αρβανίτης δήλωσε ότι η έκθεση δεν ζητεί περικοπή ευρωπαϊκών κονδυλίων. «Οι ευρωβουλευτές δεν έρχονται ούτε ως τιμωροί ούτε ως δάσκαλοι. Το ορθόν είναι το κράτος-μέλος να καταλάβει το λάθος και να διορθωθεί. Δεν είναι η δουλειά η δική μας η λογική της τιμωρίας. Δεν πρέπει να κοπούν τα κονδύλια από τους νόμιμους δικαιούχους. Αλλωστε, το πρόστιμο το πληρώνουν οι πολίτες…» είπε.
Ανθρωποκεντρική
Η προσέγγιση της έκθεσης είναι περισσότερο «ανθρωποκεντρική», μέσω της ενσωμάτωσης των οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Το κείμενο εγείρει ανησυχίες σχετικά με την κανονικοποίηση των ρατσιστικών αφηγημάτων και τον ευρύτερο κίνδυνο οπισθοδρόμησης της δημοκρατίας λόγω της πανευρωπαϊκής ανάδυσης των ακροδεξιών πολιτικών.
Μέσα το Μεταναστευτικό, εκτός οι γυναικοκτονίες
Η έκθεση αναφέρεται και στο Μεταναστευτικό: «Τα κράτη-μέλη πρέπει να εφαρμόζουν πολιτικές που σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την αρχή της μη επαναπροώθησης και το δικαίωμα αίτησης ασύλου. Πρακτικές όπως οι επαναπροωθήσεις, οι αυθαίρετες κρατήσεις και η ποινικοποίηση της ανθρωπιστικής βοήθειας καταδικάζονται. Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει τη συμμόρφωση και να λαμβάνει μέτρα όταν τα κράτη-μέλη παραβιάζουν το δίκαιο της Ε.Ε.», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Στο ζήτημα της γυναικοκτονίας, παρότι έγιναν απόπειρες συνεννόησης, δεν υπήρξε ικανή στήριξη. «Φαίνεται ότι δεν έχουν ωριμάσει ακόμη οι συνθήκες ώστε να δημιουργηθεί μια κρίσιμη πολιτική μάζα πανευρωπαϊκά, ωστόσο θα συνεχίσουμε με επιμονή να επαναφέρουμε το ζήτημα», κατέληξε ο Κ. Αρβανίτης.
