Μετρώντας ήδη τις πρώτες «πληγές» στην εξαγωγική τους δραστηριότητα από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, οι ελληνικές επιχειρήσεις εξετάζουν τις στρατηγικές αντίδρασής τους, στην περίπτωση που η νέα κρίση διαρκέσει.
Η αύξηση των τιμών καθώς και η αναζήτηση νέων αγορών αναδεικνύονται ως βασικές τους επιλογές σε αυτό το ενδεχόμενο, όπως δείχνει σχετική έρευνα του ΣΕΒΕ-Συνδέσμου Εξαγωγέων. Η μείωση της εξαγωγικής δραστηριότητας και η διαφοροποίηση των εξαγώγιμων προϊόντων ακολουθούν με μικρότερα ποσοστά ως δευτερεύουσες επιλογές. Η εικόνα αυτή, όπως άλλωστε και οι επιπτώσεις του πολέμου, δεν είναι ενιαία σε όλους τους κλάδους.
Πρόθεση αύξησης των τιμών δηλώνει, για παράδειγμα, το σύνολο (100%) των επιχειρήσεων του κλάδου των μεταφορών και logistics που συμμετείχαν στην έρευνα, το 49,4% των επιχειρήσεων στη βιομηχανία, το 44,4% των επιχειρήσεων αγροδιατροφής, όπως και εκείνες των δομικών υλικών.
Στην αναζήτηση νέων αγορών δηλώνει πως θα στραφεί το 36,7% των επιχειρήσεων της βιομηχανίας, το 37% της αγροδιατροφής, το 44,4% του κλάδου των δομικών υλικών, καθώς και το 66,7% των επιχειρήσεων σε λοιπές υπηρεσίες.
Τη συρρίκνωση της εξαγωγικής δραστηριότητας σκέφτεται το 10,1% των βιομηχανικών επιχειρήσεων και το 11,1% τόσο των αγροδιατροφικών όσο και των επιχειρήσεων δομικών υλικών, ενώ, τη διαφοροποίηση των προϊόντων που εξάγει εξετάζει το 33,3% των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στις υπηρεσίες.
Αλμα στο κόστος
Οι σημαντικότερες έως τώρα συνέπειες για τις ελληνικές επιχειρήσεις, όπως καταγράφονται στην έρευνα, είναι η αύξηση του λειτουργικού κόστους λόγω της ανόδου των μεταφορικών και των τιμών ενέργειας, όπως και η «βουτιά» της ζήτησης. Η έντασή τους καθώς και ο βαθμός ανησυχίας των επιχειρήσεων διαφέρουν ανάλογα με τον κλάδο και τη διείσδυσή τους στις αγορές της Μέσης Ανατολής.
Βιομηχανία
Μείωση της ζήτησης ή ακυρώσεις παραγγελιών διαπιστώνει το 57,7% των επιχειρήσεων στη βιομηχανία. Η πλειονότητά τους αξιολογεί τις επιπτώσεις ως μικρής ή μέτριας έντασης, σε ποσοστά 35,3% και 32,4%, ενώ το 26,5% τις χαρακτηρίζει ως σημαντικές. Το αυξημένο μεταφορικό κόστος (32%) και η άνοδος των τιμών ενέργειας (30,7%) αποτελούν τις κυριότερες συνέπειες έως τώρα, ενώ ακολουθούν οι καθυστερήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα (15,3%) και η αδυναμία προμήθειας πρώτων υλών (11,3%). Στον συγκεκριμένο κλάδο, το 61,5% των επιχειρήσεων δραστηριοποιείται στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, ωστόσο το 54,5% πραγματοποιεί λιγότερο από το 10% των εξαγωγών του προς τις συγκεκριμένες αγορές.
Αγροδιατροφικά
Πάνω από 7 στις 10 επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού τομέα δηλώνουν πως αντιμετωπίζουν μείωση ζήτησης, ωστόσο στην πλειονότητά τους (60%) χαρακτηρίζουν τις επιπτώσεις ως χαμηλής έντασης. Το αυξημένο μεταφορικό κόστος αποτελεί για το 43,2% την κυριότερη πηγή προβληματισμού, ενώ για το 40,9% είναι η άνοδος των τιμών ενέργειας. Σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις (47,6%) δραστηριοποιούνται στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, ωστόσο το 80% δηλώνει ποσοστό εξαγωγών κάτω του 10%.
Δομικά υλικά
Οκτώ στις 10 επιχειρήσεις του κλάδου των δομικών υλικών πραγματοποιούν εξαγωγές στη Μέση Ανατολή, οι οποίες φτάνουν σε ποσοστά από 10% έως και 30%. Το 60% των επιχειρήσεων αναφέρει επιπτώσεις από τον πόλεμο, κυρίως μέτριου (66,7%) και μικρού βαθμού (33,3%), οι οποίες κατανέμονται ισομερώς (25%) μεταξύ ενεργειακού κόστους, μεταφορών και καθυστερήσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα. Παράλληλα το 12,5% αναφέρει προβλήματα στις πληρωμές, όπως και στην προμήθεια πρώτων υλών.
Μεταφορές και logistics
Στις υπόλοιπες υπηρεσίες, τις μεταφορές και τα logistics, το 66,7% των επιχειρήσεων παρατηρεί μείωση της ζήτησης. Τόσο η άνοδος των τιμών ενέργειας όσο και τα προβλήματα στις πληρωμές (33,3%) αποτελούν τις κυριότερες συνέπειες για τις υπηρεσίες. Στις μεταφορές και τα logistics, το 66,7% κλάδου δραστηριοποιείται στη Μέση Ανατολή, αλλά με περιορισμένο εξαγωγικό αποτύπωμα, κάτω του 10%. Εδώ, πέραν του ενεργειακού κόστους (37,5%), παρατηρείται σημαντική επιβάρυνση από το αυξημένο μεταφορικό κόστος (25%), καθώς και επιμέρους επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα αλλά και στην παραγωγική δραστηριότητα.
