Τα πιο σιωπηλά ταξίδια του Πάσχα

Ξεχάστε τους φωταγωγημένους ναούς, τα λαμπερά άμφια, τις κωδωνοκρουσίες και τις ουρές των πιστών που κάθε Πάσχα κατακλύζουν τους μεγάλους λατρευτικούς τόπους. Σε αυτό το ιδιαίτερο ταξιδιωτικό αφιέρωμα αναζητούμε σιωπηλές σκήτες και ασκηταριά, σε αγριοτόπια όπου ο άνθρωπος έφτασε κάποτε, αποζητώντας, μακριά από τα εγκόσμια την επαφή με το θείο. Αυτά τα μικρά πέτρινα καταφύγια στέκουν σιωπηλά και έρημα εδώ και αιώνες, με συντροφιά το δάσος, την παγερή σιωπή μιας σπηλιάς, το απότομο άνοιγμα ενός γκρεμού ή την απομόνωση μιας απόκρημνης κορυφής.

Σήμερα, αν φτάσεις ώς εδώ, θα σταθείς μπροστά σε ξεθωριασμένες αγιογραφίες, σε καπνισμένα ταβάνια από ένα καντήλι που ίσως έκαιγε κάποτε αδιάκοπα, σε ερείπια που κουβαλούν τη μοναξιά αιώνων. Είναι τόποι που δεν εντυπωσιάζουν με το μέγεθος ή τη λαμπρότητά τους, αλλά με τη θέση τους στο τοπίο και με την αίσθηση του χρόνου που κουβαλούν.

Ισως το Πάσχα να είναι μια καλή αφορμή για ένα διαφορετικό ταξίδι· όχι απαραίτητα θρησκευτικό, αλλά ένα ταξίδι περισσότερο κοντά στη φύση, στην Ιστορία, σε τόπους που δεν θα τους βρείτε εύκολα σε οδηγούς, αλλά αξίζει να τους αναζητήσετε. Σας παρουσιάζουμε μερικές από αυτές τις σκήτες και τα ασκηταριά που συναντήσαμε μέσα σε τρεις δεκαετίες περιηγήσεων.

Ολυμπος
Σκήτες στα βράχια του

Στα βόρεια του νομού Λάρισας, στα βραχώδη αντερείσματα του δυτικού Ολύμπου, πολύ κοντά σε πανάρχαιους τόπους όπου άκμασαν οι θεσσαλικές πόλεις της Περραιβικής Τριπολίτιδας και λατρευόταν ο Πύθιος Απόλλωνας, θα προσεγγίσουμε απομονωμένες σκήτες και σπηλαιώδεις ναούς του 14ου αιώνα που δεν είναι ευρύτερα γνωστοί στους ταξιδιώτες.

Η πρόσβαση γίνεται από το χωριό Πύθιο (65 χιλιόμετρα βόρεια της Λάρισας), με βατό χωματόδρομο που, έπειτα από περίπου δύο χιλιόμετρα πορείας, οδηγεί στην πρώτη σκήτη, αφιερωμένη στους Ταξιάρχες. Εδώ σώζεται ένας μικρός ναός με τοιχογραφίες του 1339. Λίγο ψηλότερα, με σύντομη ανάβαση, προσεγγίζεται και δεύτερο σπηλαιώδες ναΰδριο, επίσης με αγιογραφίες του 14ου αιώνα.

● Αν βρεθείτε στην περιοχή, αξίζει να αναζητήσετε και τον αρχαιολογικό χώρο που βρίσκεται λίγο έξω από το χωριό Πύθιο, ενώ αν έχετε περισσότερο χρόνο στη διάθεσή σας να επισκεφθείτε το Κοκκινοπλό (6 χιλιόμετρα βόρεια), ένα από τα πιο ονομαστά βλαχοχώρια της Θεσσαλίας, που βρίσκεται σε υψόμετρο 1.150, στην αρχή των ορειβατικών μονοπατιών για τον Ολυμπο.

Μεγάλη Πρέσπα
Σπηλαιώδεις σκήτες

Ακολουθώντας μια ολιγόωρη εκδρομή με εκδρομικό ταχύπλοο σκάφος που αναχωρεί από το χωριό Ψαράδες, στη Μεγάλη Πρέσπα, θα έχετε την ευκαιρία να δείτε τις σπηλαιώδεις σκήτες της Μεταμόρφωσης, της Ανάληψης και της Παναγίας Ελεούσας, με αγιογραφίες του 13ου και 14ου αιώνα.

Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, ο υπεύθυνος της εκδρομής κάνει στάση σε απόμερο σημείο της λίμνης για να δείξει τις βραχογραφίες της Παναγίας και του Αγίου Νικολάου, ζωγραφισμένες επάνω στον βράχο, λίγα μόλις μέτρα πάνω από το νερό.

Τελευταίος σταθμός είναι η σκήτη της Παναγίας της Ελεούσας, που προσεγγίζεται με απότομα σκαλοπάτια και βρίσκεται σχεδόν επάνω στη συνοριακή γραμμή με την Αλβανία. Το παρεκκλήσι είναι κτίσμα του 1410, ενώ η θέα από το άνοιγμα της σπηλιάς προς τη λίμνη είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Το παραλίμνιο τοπίο ολόγυρα είναι εξίσου εντυπωσιακό και ξεφεύγει από τα ελληνικά μεσογειακά δεδομένα.

● Στο χωριό Ψαράδες υπάρχουν όμορφες ταβέρνες και καφέ επάνω στις όχθες της λίμνης, όπου μπορείτε να σταματήσετε μετά την περιήγησή σας.

Κύθηρα
Το σπήλαιο της Αγίας Σοφίας

Τα Κύθηρα, λόγω του υπεδάφους τους, κρύβουν στα σπλάχνα τους πολλές σπηλιές και σπηλαιώδη ανοίγματα. Το σπήλαιο της Αγίας Σοφίας, που βρίσκεται στην περιοχή του μεσαιωνικού οικισμού του Μυλοπόταμου, φιλοξενεί στο εσωτερικό του έναν από τους πιο ενδιαφέροντες σπηλαιώδεις ναούς της Ελλάδας.

Η πρόσβαση μέχρι την είσοδο του σπηλαίου είναι εύκολη και γίνεται οδικώς. Στην είσοδο υπάρχουν τοιχογραφίες του 13ου αιώνα που απεικονίζουν την Αγία Σοφία και τις κόρες της, Ελπίδα, Αγάπη και Πίστη. Ξεχωρίζει και η παράσταση του Ιησού, πλαισιωμένου από την Παναγία και τον Αγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο.

Λίγο πιο μέσα στο εσωτερικό του σπηλαίου υπάρχει μια μικρή λίμνη, που παλαιότερα θεωρούνταν θεραπευτική για άρρωστα παιδιά. Το ευρύτερο τοπίο γύρω από το άνοιγμα του σπηλαίου καθηλώνει με την άγρια νησιωτική ομορφιά του.

● Αφιερώστε λίγο από τον χρόνο σας για να περιηγηθείτε στον μεσαιωνικό οικισμό του Μυλοπόταμου και στο κάστρο που βρίσκεται μέσα στο χωριό. Στη συνέχεια μπορείτε να απολαύσετε το καφεδάκι σας στο παραδοσιακό καφενείο, κάτω από τα δασύφυλλα πλατάνια.

Ορεινή Αιγιάλεια
Το Παλιομονάστηρο πάνω από τον Σελινούντα

Μόλις λίγα χιλιόμετρα από το παραλιακό Αίγιο, στην ορεινή αγκαλιά των βουνών Κλωκός και Μπαρμπάς, κοντά στις όχθες του ποταμού Σελινούντα και λίγο ψηλότερα από τη Μονή Ταξιαρχών, βρίσκονται τα ερείπια του Παλιομονάστηρου, που ιδρύθηκε από τον Οσιο Λεόντιο το 1430.

Το μοναστήρι λεηλατήθηκε αρκετές φορές και τελικά καταστράφηκε τον 16ο αιώνα. Τότε οι μοναχοί ίδρυσαν χαμηλότερα τη Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών, η οποία λειτουργεί και ακμάζει ώς σήμερα.

Το Παλιομονάστηρο, κυριολεκτικά κολλημένο στα κάθετα πρανή του βράχου, κλέβει τις εντυπώσεις ακόμη και αν το κοιτάς από μακριά.

Στο ερειπωμένο αλλά υποβλητικό εσωτερικό του θα δείτε αξιόλογες αγιογραφίες, ενώ από τα ανοίγματα του βράχου η θέα προς το νεότερο μοναστήρι των Ταξιαρχών και προς την κοιλάδα του Σελινούντα είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή.

● Το αυτοκίνητο φτάνει μέχρι την είσοδο του μοναστηριού και στη συνέχεια χρειάζεται ένα σύντομο περπάτημα λίγων λεπτών (προσοχή στα σημεία που γλιστρούν αν έχει προηγηθεί βροχόπτωση).

Οίτη
Οι «Γραμμένες Σπηλιές»

Στις παρυφές του στερεοελλαδίτικου βουνού της Οίτης βρίσκεται το χωριό Κομποτάδες, που απέχει μόλις 12 χιλιόμετρα από τη Λαμία και 8 χιλιόμετρα από το χωριό Γοργοπόταμος. Η πρόσβαση είναι εύκολη μέσω της εθνικής οδού Αθηνών-Λαμίας.

Από εδώ, ακολουθώντας ορεινό, αρκετά πετρώδη δρόμο, θα προσεγγίσετε την ενδιαφέρουσα τοποθεσία «Γραμμένες Σπηλιές» ή «Αγιοσπηλιές». Αν και αρκετά δύσκολη, η διαδρομή θα σας ανταμείψει στο τέλος με το υπέροχο τοπίο της περιοχής.

Σε μια απόκρημνη πλαγιά, σε υψόμετρο 700-750, θα δείτε κοιλώματα στον βράχο όπου βρίσκονται βυζαντινές σκήτες του 13ου αιώνα και ξεθωριασμένες βραχογραφίες.

Οι σπηλιές αυτές χρησίμευαν ως καταφύγιο ερημιτών και ασκητών, αλλά και ως τόπος στάσης για περαστικούς από το κοντινό μοναστήρι των Ταξιαρχών, το οποίο σήμερα δεν σώζεται. Η θέα από εδώ προς τον φθιωτικό κάμπο είναι πραγματικά εντυπωσιακή και δίνει μια αίσθηση απομόνωσης που ταιριάζει απόλυτα με την ιστορία του τόπου.

www.viewsofgreece.com