Την πολιτική διάσταση της υπόθεσης στη δίκη που αφορά την έκρηξη στο διαμέρισμα της οδού Αρκαδίας τον Οκτώβριο του 2024 κατά την οποία έχασε τη ζωή του ο Κυριάκος Ξυμητήρης, ανέδειξαν οι καταθέσεις μαρτύρων υπεράσπισης της Μαριάννας Μανουρά, καθώς σε αυτές αναλύθηκαν τα πολιτικά κίνητρα, η έννοια του «πολιτικού εγκλήματος» και το κομμάτι του ενδεχόμενου δόλου που αναφέρεται στο κατηγορητήριο.
«Αν τα κίνητρα είναι πολιτικά, τότε η δίκη είναι πολιτική, εκτός αν διώκομαι ως μαφιόζος της νύχτας για βόμβα σε μαγαζί αντιπάλου. Οι ερωτήσεις εδώ είναι πολιτικές και καλώς γιατί αυτά συμβαίνουν σε πολιτικό πλαίσιο. Από την εποχή του Αριστοτέλη η δικαιοσύνη θεωρείται κοινωνικό αγαθό. Βρίσκομαι ενάμιση χρόνο στη φυλακή κι έχω χάσει τον σύντροφό μου», είπε η Μαριάννα Μανουρά κατά την έναρξη της διαδικασίας ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων.
Ως αμιγώς πολιτική πράξη χαρακτήρισε η Πόλα Ρούπα (σ.σ. μέλος της οργάνωσης Επαναστατικός Αγώνας) η οποία κατέθεσε ως μάρτυρας υπεράσπισης της κατηγορούμενης, τις ενέργειες του Κυριάκου Ξυμητήρη και εξήρε τη συνέπεια της Μ. Μανουρά.
«Μπορώ να πω ότι από τη θέση που είμαι συγκλονίστηκα και πολιτικά. Κατανοώ πράγματα τα οποία έχω ζήσει με έναν άλλο τρόπο. Έχω ζήσει αυτή την απώλεια με τον σύντροφό μου, τον Λάμπρο Φούντα. Ήταν μέλος του Επαναστατικού Αγώνα και σκοτώθηκε σε συμπλοκή με αστυνομικούς στη Δάφνη. Ένα μήνα μετά μας συνέλαβαν, βρέθηκα στις φυλακές, ανέλαβα την πολιτική ευθύνη. Ο Λάμπρος Φούντας ήταν ο πρώτος και τελευταίος νεκρός αγωνιστής στον αγώνα ενάντια στην επιβολή των μνημονίων. Ο σύντροφος Κυριάκος Ξυμητήρης ήταν αναρχικός. Κατάλαβα σχεδόν αμέσως ότι πρόκειται για έναν αγωνιστή ο οποίος έκανε αυτή την επιλογή αγώνα, να κάνει μια ένοπλη δράση. Μπορώ να πω ότι συγκλονίστηκα από τη συνέπεια της Μαριάννας Μανουρά, γιατί έπρεπε να διαχειριστεί μια τεράστια απώλεια μέσα σε έναν χώρο ο οποίος είναι πολύ σκληρός, μια φυλακή. Είχε το θάρρος και το σθένος να βγει μπροστά, δημόσια και να μιλήσει ανοιχτά για τη δική της θέση και τη δική της στάση στον αγώνα ενώ παράλληλα διαχειρίζεται το πένθος της, είναι πολυτραυματίας και έχει να βγάλει μια φυλακή. Αυτή η βαθιά αλτρουιστική στάση θα πρέπει να εκτιμηθεί από το δικαστήριο», είπε χαρακτηριστικά.
Όπως σημείωσε η μάρτυρας επικαλούμενη την προσωπική της εμπειρία σε πολλά δικαστήρια η υπεράσπιση της πολιτική στάσης από έναν κατηγορούμενο ενδέχεται να τιμωρηθεί πιο σκληρά «για να δώσουν ένα παράδειγμα αποτροπής, να μην υπερασπίζεται κάποιος τις πολιτικές του επιλογές δημόσια και μπροστά σε ένα δικαστήριο. Γι’ αυτό λέω ότι θα πρέπει να εκτιμηθεί η στάση της ως ειλικρινής, ως βαθιά αλτρουιστική και ως υπεύθυνη, και ενός ανθρώπου ο οποίος δεν κοιτάει να σώσει τον εαυτό του».
Μιλώντας για τον Κ. Ξυμητήρη η Π. Ρούπα έκανε λόγο για έναν «σύντροφο τον οποίο τιμάμε. Είναι ένας δικός μας νεκρός. Όπως τιμάει το κράτος τους δικούς του νεκρούς, ο αναρχικός χώρος, έχει τους δικούς του νεκρούς και τους τιμάει. Που έχουν δώσει τη ζωή τους για την ενίσχυση του κοινωνικού αγώνα και στην προοπτική μιας άλλης κοινωνίας, μιας κοινωνικής επανάστασης. Γιατί ο αγώνας μας αποβλέπει στην μετατροπή, στον κοινωνικό μετασχηματισμό αυτής της κοινωνίας. Ένας αναρχικός αποβλέπει στην κατάργηση κράτους και κεφαλαίου. Μέσα στις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες αγωνίζεται με όποιον τρόπο ο καθένας πιστεύει ότι θα είναι πιο πρόσφορος να έρθει πιο κοντά προς ένα τέτοιο αποτέλεσμα και κυρίως αλτρουιστικά, που έχει να κάνει με το γεγονός ότι οι αναρχικοί, και δη αυτοί που επιλέγουν την ένοπλη δράση, βάζουν πάντα την κοινωνία, πάνω από το ίδιο τους το ατομικό συμφέρον».
Η μάρτυρας έκανε εκτενή αναφορά στα πολιτικά κίνητρα και το «πολιτικό έγκλημα» αναφερόμενη στο 1921 την περίοδο του εθνικού διχασμού που «ο Άρειος Πάγος είχε αναγνωρίσει τότε πάρα πολλά εγκλήματα» ενώ έκανε λόγο και για τη Γαλλική επανάσταση ως το γεγονός που στάθηκε ως αφετηρία για τον ορισμό του πολιτικού εγκλήματος.
«Το πολιτικό έγκλημα στην ιστορία του είναι αποτέλεσμα του πώς ορίζεται ο κοινωνικός συσχετισμός δυνάμεων. Σε ποια θέση βρίσκεται το κράτος και η εκάστοτε κρατική εξουσία, πόσο στριμωγμένα είναι τα κοινωνικά πράγματα και παίρνει την ανάλογη θέση και τις ανάλογες αποφάσεις», σημείωσε.
Πολλές ήταν και η αναφορές της μάρτυρα στον καθηγητή Ποινικού δικαίου Ιωάννη Μανωλεδάκη, «έχει καταγραφεί ότι έχουν βρεθεί σε αδιέξοδο οι νομικοί να ορίσουν τι είναι το πολιτικό έγκλημα. Ο Ι. Μανωλεδάκης έλεγε ότι η νομολογία της τρομοκρατίας είναι η εξ επί τούτου επίθεση πάνω στο πολιτικό έγκλημα για την εξαφάνισή του» και πρόσθεσε:
«Εδώ δεν έχετε έναν άμεσο πολιτικό στόχο, όμως έχετε ένα πολιτικό κίνητρο. Οπότε μπορεί να μη μπορείτε να αποφανθείτε ότι είναι πολιτικό το έγκλημα, παρόλο που θα πρέπει να το λάβετε υπόψη σας, διότι είναι πολιτικά τα κίνητρα. Είναι λογικό ότι πρόκειται για πολιτικά υποκείμενα, είναι πολιτική η δίωξη και επειδή ο σύντροφος ο Κυριάκος Ξυμητήρης ήταν πολιτικό ον και η πράξη του ήταν αμιγώς πολιτική».
Πρόεδρος: Έχουμε μια έκρηξη, δύο όπλα σε ένα διαμέρισμα και 15 σφαίρες. Έγκλημα έχουμε κατά την άποψη σας;
Π. Ρούπα: Όσον αφορά τα εγκλήματα, εγώ τα πολιτικά εγκλήματα τα βάζω σε εισαγωγικά. Δεν μπορώ να τα θεωρήσω ως εγκλήματα.
Πρόεδρος: Είτε μας αρέσει είτε όχι, σε μια οργανωμένη κοινωνία με τα πολλά στραβά της και τα πολλά καλά της, υπάρχουν κάποιοι νόμοι. Και εμείς ως δικαστήριο θα δικάσουμε τον νόμο.
Π. Ρούπα: Εγώ δεν είμαι εδώ για να επιβεβαιώσω το κατηγορητήριο. Εγώ θεωρώ ότι είναι νόμιμο ένας άνθρωπος να δρα με αυτόν τον τρόπο. Το θεωρώ νόμιμο, το θεωρώ αναφαίρετο δικαίωμά του με βάση τις ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες μέσα σε ένα συγκεκριμένο καταπιεστικό, εξουσιαστικό κρατικό πλαίσιο, με ένα σωρό παραβιάσεις δικαιωμάτων. Διαφορετικά θα έπρεπε να σας πω ότι έχω εγκληματίσει. Δεν θα το πω ούτε για τον εαυτό μου ούτε για κανέναν. Θεωρούσα δικαίωμα δικό μου να δράσω μέσα στα πλαίσια μιας ένοπλης οργάνωσης και πιστεύω ότι με νομιμοποιούσε η ίδια η κοινωνική κατάσταση και ο ίδιος ο σκοπός.
Η ίδια συμπλήρωσε πως «ο Κυριάκος Ξυμητήρης κάπου ήθελε να αντιδράσει στη βία, μέσα σε ένα πλαίσιο βίαιο, καταπιεστικό και επικίνδυνο κατά τα δικά του κριτήρια τα πολιτικά για το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, και αποφάσισε να κάνει μια συγκεκριμένη πράξη»
Εισαγγελέας: Τι είναι ολοκληρωμένο για έναν εκρηκτικό μηχανισμό;
Ρούπα: Η τοποθέτησή του κάπου, σε έναν πολιτικό στόχο.
«Είχε σίγουρα στόχο κάπου συγκεκριμένα, δεν θα έβγαινε στο δρόμο να το βάλει όπου να ‘ναι. Αλλά αυτός ο στόχος του, ο πολιτικός στόχος, θα εξυπηρετούσε την κοινωνία», είπε η μάρτυρας.
Εισαγγελέας: Έχετε παρακολουθήσει τέτοια δράση;
Π.Ρούπα: Μα συμμετείχα!
Η μάρτυρας στάθηκε ιδιαίτερα και στο θέμα του δόλου που αφορά τις κατηγορίες. «Απ’ ότι έχω μάθει υπάρχει και η κατηγορία του ενδεχόμενου δόλου. Δεν στέκει ενδεχόμενος δόλος σε αυτή την περίπτωση. Θα πρέπει δηλαδή να δεχτεί το δικαστήριο ότι ο Κ. Ξυμητήρης γνώριζε ότι θα εκραγεί και παρόλα αυτά αδιαφόρησε. Δεν ήταν άμεσος στόχος η πολυκατοικία, είναι τρελό αυτό να το πιστευεί κανείς, ούτε το δικαστήριο. Οπότε πρέπει πλέον, να πάει στην αμέλεια».
Αναφερόμενη δε στη στάση της Μαριάννας Μανουρά σε σχέση με τους ενοίκους της πολυκατοικίας σημείωσε ότι «αναγνωρίζει το μερίδιο της ευθύνης απέναντι σε ανθρώπους και δεν είναι εύκολο σ’ ένα τέτοιο πλαίσιο να βγεις και να πεις ότι «λυπασαι». Μου είπε – αλλά το είχα μάθει και από αλλου – ότι το πρώτο πράγμα που σκέφτηκε όταν συνήλθε μετά τον τραυματισμό της ήταν η πολυκατοικία και οι ένοικοί της. Και αυτό δείχνει ένα χαρακτήρα. Ένας άνθρωπος ο οποίος κοιτάει την πάρτη του θα πει ”ευτυχώς που σώθηκα”»
Στη συνέχεια της κατάθεσής της και απευθυνόμενη προς τους δικαστές σημείωσε ότι «καμία επανάσταση δεν έγινε χωρίς χρήση όπλων, χωρίς βία, επαναστατική βία, και ακόμα και το σύστημα που εσείς λειτουργείτε σήμερα βασίστηκε σε επαναστάσεις όπως η Γαλλική Επανάσταση».
Νωρίτερα στο βήμα του μάρτυρα ανέβηκε ο Γρηγόρης Τσιρώνης ο οποίος είχε κατηγορηθεί για την υπόθεση των «Ληστών με τα Μαύρα», των «Ληστών του Διστόμου» ενώ είχε επικυριχθεί για 600.000 ευρω και αθωώθηκε για όλα.
«Έχω βρεθεί σ’ αυτό το εδώλιο επανειλημμένα ως κατηγορούμενος υπερασπιζόμενος τον εαυτό μου. Είναι τεράστιο το βάρος της ευθύνης να υπαερασπιστώ έναν άλλον άνθρωπο. Με τη Μαριάννα και τον Κυριάκο μας ενώνει μια σχέση συντροφική. Μια σχέση ανθρώπων με τα ίδια ιδανικά, τις ίδιες αξίες και πίστη στον σκοπό της κοινωνικής απελευθέρωσης. Μέσα από τη συμμετοχή μας σε κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες», μιλώντας για τους δύο έκανε λόγο για «ανθρώπους γεμάτους πάθος και ενέργεια, αίσθημα αλληλεγγύης και προσφοράς, έντιμους και ειλικρινείς».
Ο ίδιος εξήγησε ότι υπάρχει ένα mondus operandi της Αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας απέναντι σε ανθρώπους του αντιεξουσιαστικού χώρου «Έχω χάσει πολλά χρόνια από τη ζωή μου, ως προφυλακισμένος επικηρυγμένος και με βαρύτατους περιοριστικούς όρους. Κατάφερα μέσα από σκληρό αγώνα να απαλλαγώ από όλες τις κατηγορίες. Και ποτέ κανείς δεν ήρθε ούτε να αποζημιώσει, ούτε να ζητήσει συγγνώμη», ενώ συμπλήρωσε πως «η λογική των παράπλευρων απωλειών δεν χωράει στις αντιλήψεις μας».
Κ. Παπαδάκης (συνήγορος υπεράσπισης Μ. Μανουρά): Θεωρείτε έστω και πιθανό αυτή η έκρηξη να έγινε επίτηδες;
Γ.Τσιρώνης: Όχι κατηγορηματικά.
Κ. Παπαδάκης: Το παραπεμπτικό βούλευμα αποδίδει ενδεχόμενο δόλο, ότι ήξεραν ότι μπορεί να γινεί λάθος και το έκαναν.
Γ. Τσιρώνης: Σαν να αποδέχτηκε ο Κυριάκος ότι θα πέθαινε… Είναι παράλογο και προσβλητικό.
Από τη μεριά του, ο Παναγιώτης Αργυρού, μέλος της οργάνωσης Συνομωσία των Πυρήνων της Φωτιάς που κατέθεσε και αυτός ως μάρτυρας υπεράσπισης ξεκαθάρισε μιλώντας για τη Μαριάννα Μανουρά πως «στη δική μου αντίληψη δεν είναι κατηγορούμενη, είναι αναρχική και επαναστάτρια, είναι τιμή μου που την έχω γνωρίσει, όντας τραυματισμένη φρόντισε να ξεκαθαρίσει ότι ήταν συνειδητά εκεί. Φρόντισε να μείνει στην ιστορία το όνομα του Κυριάκου Ξυμητήρη με λαμπρά γράμματα ως αναρχικός αγωνιστής» και πρόσθεσε:
«Εγώ έρχομαι να καταθέσω ως μέλος της επαναστατικής οργάνωσης ΣΠΦ. Τους γνώρισα μετά την αποφυλάκισή μου, όταν και επέστρεψα στο κίνημα, έχοντας λάβει αλληλεγγύη με ενδιέφερε να την επιστρέψω σε άλλους ανθρώπους που βρίσκονται στην ίδια θέση που ήμουν. Γνώρισα δυο ανθρώπους που ενδιαφέρονταν να υποστηρίξουν να δώσουν αλληλεγγύη»
Αναφερόμενος στον Κυριάκο Ξυμητήρη ο μάρτυρας υπογράμμισε ότι «μένει στο πάνθεον των επαναστατών, φάρος για τις επιλογές του, το παράδειγμά του μας δείχνει πώς είναι να περπατάς όρθιος στη ζωή, να ζεις με κεφαλαία γράμματα, και όχι να σέρνεις το κουφάρι σου».
Κ. Παπαδάκης: Η έκρηξη ήταν κάτι που έγινε επίτηδες;
Π. Αργυρού: Προφανώς δεν είχαν πρόθεση και δόλο, ούτε ότι γνώριζαν και επεδίωξαν ούτε ότι γνώριζαν και αποδέχτηκαν. Ο Κυριάκος ούτε ήξερε ούτε αποδέχτηκε ότι θα πέθαινε, ούτε το διαμέρισμα ήταν στόχος για να θεωρηθεί πράξη ένοπλου αγώνα. Μου κάνει εντύπωση ότι παρουσιάζεται ως ενέργεια στο κατηγορητήριο.
