«Μας πήγαν σε ένα ξέφωτο […], ο πρώτος άντρας με βίασε δύο φορές, ο δεύτερος μία και ο τρίτος τέσσερις ακόμη. Ο τέταρτος με βίασε μια φορά. Μας χτύπαγαν με ξύλα και μας σημάδευαν στο κεφάλι με όπλο. Ενα κορίτσι 15 ετών βιάστηκε από τρεις άντρες. Μας βίαζαν όλη την νύχτα». Συγκλονιστικές μαρτυρίες σαν κι αυτήν μιας Σουδανής που επιχειρούσε να διαφύγει από τους παραστρατιωτικούς και περιλαμβάνονται σε έκθεση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα (MSF) αποτυπώνουν με τον πιο συγκλονιστικό τρόπο την καθημερινότητα των γυναικών εν μέσω του εμφύλιου που σαρώνει το Σουδάν.
Σε αυτή τη σύρραξη ανάμεσα στους αντάρτες των Δυνάμεων Ταχείας Αντίδρασης (RSF) και τον στρατό του Σουδάν η πείνα μαστίζει περισσότερους από 24 εκατομμύρια ανθρώπους (το 40% του πληθυσμού) και η συστηματική και γενικευμένη σεξουαλική βία έχει μετατραπεί σε όπλο και των δύο πλευρών.
Οι αριθμοί δεν αφήνουν αμφιβολίες. Μεταξύ Ιανουαρίου 2024 και Νοέμβριου 2025 τουλάχιστον 3.396 επιζώσες σεξουαλικής βίας κατέφυγαν σε κέντρα όπου οι MSF προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, σύμφωνα με την έκθεση «Θέλω κάτι να σου πω: επιβιώνοντας από την κρίση σεξουαλικής βίας στο Νταρφούρ»1, που αποτελεί την πιο εμπεριστατωμένη ώς σήμερα έρευνα για την κατάσταση στην περιοχή.
«Η ζωή μας είναι τόσο δύσκολη εδώ. Βγαίνουμε από τον καταυλισμό και αμέσως μας επιτίθενται και μας βιάζουν. Μου έχει συμβεί δύο φορές ώς τώρα… μας σταματάνε και έχουν όπλα και μας αναγκάζουν να τους ακολουθήσουμε και μας βιάζουν όλες. Ημασταν τρεις κοπέλες και η θεία μου, ήταν τρεις στρατιώτες, πήρε ο καθένας τους από μία από εμάς και μας βίασαν. Τώρα η αδελφή μου είναι έγκυος. Νιώθω έναν τόσο βαθύ πόνο», έλεγε μια 20χρονη.
«Αυτός είναι ένας πόλεμος που διεξάγεται στα σώματα των γυναικών για να τρομοκρατηθούν, και μαζί τους ολόκληρες κοινότητες, συχνά με βάση εθνοτικές διακρίσεις», εξηγούσε η Μίριαμ Λαρούσι, πρώην συντονίστρια δράσεων έκτακτης ανάγκης στο Νταρφούρ, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης της νέας έκθεσης.
Πουθενά ασφαλείς
Σε αυτήν την περιοχή, «απλά δεν υπάρχει ασφαλές μέρος για τις γυναίκες. Ακόμα και στο Νότιο Νταρφούρ, το οποίο δεν βρίσκεται στη γραμμή του πυρός, αναγκάζονται να κάνουν δουλειές απαραίτητες για την απλή επιβίωσή τους συνοδευόμενες από τη βεβαιότητα ενός βιασμού», έλεγε η Αντρέσα Τραζάνο, επικεφαλής του προγράμματος κατά της σεξουαλικής βίας της οργάνωσης. «Κάθε μέρα, όταν ο κόσμος πηγαίνει στην αγορά, γίνονται τέσσερις ή πέντε βιασμοί. Στα χωράφια συμβαίνει το ίδιο. Οι άντρες καλύπτουν τα πρόσωπά τους και βιάζουν τις γυναίκες», έλεγε μια 40χρονη Σουδανή στην έκθεση.
Ενδεικτικό του μεγέθους της μάστιγας είναι πως στο Νότιο Νταρφούρ 522 επιζώσες (το 22%) βιάστηκαν ενώ μάζευαν καυσόξυλα ή έψαχναν για νερό και τρόφιμα και 803 (το 34%) ενώ δούλευαν στα χωράφια ή πήγαιναν σε αυτά. Μόνο στο δίμηνο Δεκέμβριος 2025 – Ιανουάριος 2026, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα παρείχαν βασική φροντίδα σε 732 θύματα βιασμού στην πόλη Ταγουίλα. «Ο αριθμός που φαντάζει τεράστιος είναι στην πραγματικότητα ένα πολύ μικρό μέρος των πραγματικών κρουσμάτων, αφού πολλές γυναίκες χρειάζεται να περπατήσουν ώρες ή και μέρες για να φτάσουν εκεί και οι περισσότερες δεν αποτολμούν καν το ταξίδι από φόβο μήπως βιαστούν ξανά στη διαδρομή», λέει η μαία Γκλόρια Εντρέο, που εργάζεται στο τοπικό νοσοκομείο.
Αμείλικτοι και με τα παιδιά
«Δυστυχώς ήταν η 13χρονη ανιψιά μου μαζί μας. Είχαμε εκτοπιστεί και μέναμε σε σχολείο. Την πήραν, την πήγαν κοντά εκεί που είναι οι πηγές και τη βίασαν. Χρειάστηκε να ψάξουμε να τη βρούμε και να τη φέρουμε πίσω. Πέθανε λίγες μέρες μετά. Νομίζω δύο μέρες μετά», αφηγούνταν μια 25χρονη. Σαν την 13χρονη, εκατοντάδες παιδιά βιώνουν τη φρίκη της σεξουαλικής κακοποίησης σε αυτή τη σύρραξη. Στο Νότιο Νταρφούρ, το 20% από τις επιζώσες που έλαβαν βοήθεια από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα ήταν νεότερες των 18 ετών, συμπεριλαμβανομένων 41 αγοριών και κοριτσιών κάτω των 5 ετών. Στη δε πόλη Ταγουίλα το 27% ήταν νεότερες των 18 ετών και περισσότερα από 400 παιδιά έφτασαν εκεί ασυνόδευτα μετά τον Οκτώβριο του 2025, όταν το Ελ Φάσερ, η πρωτεύουσα του Βόρειου Νταρφούρ, καταλήφθηκε από τους παραστρατιωτικούς των RSF.
Η αύξηση των κρουσμάτων βιασμών συμπίπτει με την κλιμάκωση των μαχών και τον εκτοπισμό των κατοίκων. Στο Βόρειο Νταρφούρ περισσότερο των 90% των γυναικών βιάστηκαν ενώ προσπαθούσαν να διαφύγουν για να φτάσουν σε πιο ασφαλή μέρη. Κι είναι τόσο συστηματική η χρήση σεξουαλικής βίας που εκτοπισμένες γυναίκες που ήθελαν να επιστρέψουν προσωρινά σπίτια τους για να πάρουν κάποια υπάρχοντά τους, ζήτησαν από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα αντισυλληπτικά για να αποτρέψουν μια εγκυμοσύνη από έναν «αναπόφευκτο βιασμό» όπως είπαν.
Εκκωφαντική διεθνής σιωπή
Η συντριπτική πλειονότητα των δραστών είναι ένοπλοι άντρες: 95% στο Βόρειο και 68% στο Νότιο Νταρφούρ, όπου επιπλέον 1.395 επιζώσες (το 60%) βιάστηκαν ομαδικά. Και πολλές θα υποστούν τη βία ξανά και ξανά, όπως η γυναίκα που -σε βίντεο που μοιράστηκαν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα- αφηγούνταν πως όταν οι αντάρτες πολιορκούσαν τον καταυλισμό της, σκότωσαν τον δωδεκάχρονο γιο της μπροστά στην πόρτα της και το ίδιο βράδυ, αφού τον έθαψε, έφυγε αναζητώντας έναν πιο ασφαλή τόπο. Στον δρόμο, βιάστηκε.
Επειτα από λίγο διάστημα ξαναβιάστηκε βιώνοντας μια τραυματική ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Κι έπειτα ένας ακόμη βιασμός είχε ως συνέπεια να αποβάλει. Η ζωή της έχει μείνει μετέωρη ανάμεσα σε απώλειες και βία, όπως και των περισσότερων γυναικών και κοριτσιών του Νταρφούρ, που καλούνται να επιβιώσουν σε τόσο ακραίες συνθήκες χωρίς ουσιαστική βοήθεια μέσα σε μια εκκωφαντική διεθνή σιωπή. Απέναντι σε αυτή την τεράστια κρίση οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα επισημαίνουν πως «το ανθρωπιστικό σύστημα έχει αποτύχει πλήρως» να ανταποκριθεί στις ανάγκες όσων βιώνουν αυτές τις φρικαλεότητες, να απαντήσει στο αγωνιώδες τους ερώτημα «πού και πώς μπορούμε να είμαστε ασφαλείς» και να σπάσει τον φαύλο κύκλο της ατιμωρησίας.
(1) https://www.msf.org/report-surviving-sexual-violence-crisis-darfur
