Εσείς γνωρίζετε το rudimental drumming;

Στην πρώτη μεγάλη τους εμφάνιση στην Αθήνα, την Κυριακή 29 Μαρτίου, στο Κύτταρο Live, οι SYNδESIS παρουσιάζουν μια παράσταση που επιχειρεί να γεφυρώσει την ελληνική μουσική παράδοση με τον σύγχρονο ήχο, έχοντας στον πυρήνα της το άγνωστο στους πολλούς rudimental drumming.

Πρόκειται για μια σκηνική πρόταση όπου παραδοσιακές μελωδίες από τη Μακεδονία, τη Θράκη και την Ήπειρο συναντούν ηλεκτρικά στοιχεία και σύγχρονες ηχητικές φόρμες, ενώ το AI video art συμπληρώνει την εμπειρία με μια οπτικοακουστική διάσταση.

Με αυτή την αφορμή, ο δημιουργός του project μίλησε στην efsyn city για τη διαχρονική γλώσσα των rudiments και τον τρόπο με τον οποίο μετασχηματίζεται σήμερα σε ένα σύγχρονο, ζωντανό καλλιτεχνικό αφήγημα.

Το rudimental drumming έχει μια ιστορία αιώνων.

Τι είναι με λίγα απλά λόγια και τι είναι αυτό που το καθιστά διαχρονική μουσική γλώσσα έως και τις μέρες μας;

Αλέξανδρος Νεδέλκος: «Το rudimental drumming είναι ένα στυλ παιξίματος κρουστών με ρίζες στην Ελβετική και Αμερικανική παράδοση, που μας έρχεται από τον 14ο αιώνα. Προκύπτει από την εκτέλεση συγκεκριμένων και τυποποιημένων μοτίβων χτυπημάτων, γνωστών ως “rudiments”.

Τα rudiments είναι το πρώτο οργανωμένο αλφαβητάρι (ή αλλιώς η πρώτη κωδικοποιημένη γλώσσα) των κρουστών που δημιουργήθηκε από τον Ελβετικό στρατό τον 14 αιώνα.

Αφορούσε κυρίως το στρατιωτικό ταμπούρο (το ανάλογο του στις ημέρες είναι τα κρουστά παρέλασης). Αυτό εξελίχθηκε στο πέρας των αιώνων, μεταδόθηκε αυτή η γνώση στην υπόλοιπη Ευρώπη αλλά και στην Αμερική, δημιουργώντας έτσι το λεγόμενο στυλ παιξίματος με το όνομα rudimental drumming. Να πω πως το αλφαβητάρι αυτό αποτέλεσε και αποτελεί ακόμα την βάση τεχνικής και μελέτης και του σύγχρονου drumset».

Δεδομένου ότι το rudimental έχει ρίζες σε στρατιωτικές και marching band παραδόσεις, πώς μετασχηματίζεις αυτή τη «πειθαρχημένη» καταγωγή σε κάτι πιο εκφραστικό και σκηνικά ελεύθερο;

A.N.: «Αν και το rudimental drumming έχει όντως στρατιωτική καταγωγή και παραπέμπει ηχητικά σε marching bands και φιλαρμονικές, στους SYNδESIS αυτή η πειθαρχία μετατρέπεται σε μέσο αφήγησης. Χρησιμοποιούμε την τεχνική ακρίβεια του art form αυτού ως τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στις παραδοσιακές
μελωδίες της και τον σύγχρονο ηλεκτρικό ήχο.

Η “αυστηρή” δομή των rudiments συναντά την ελευθερία του ηλεκτρικού ήχου μέσα στα παραδοσιακά μας αλλά και τα σύγχρονα έργα μεγάλων Ελλήνων δημιουργών (όπως των Μ. Θεοδωράκη και Μ. Χατζιδάκι), δημιουργώντας μια νέα δυναμική που διατηρεί την ταυτότητά της αλλά εκφράζεται με έναν εντελώς σύγχρονο τρόπο».

Το στοιχείο του AI video art προσθέτει μια άλλη διάσταση στην παράσταση. Πόσο σημαντικό είναι για σένα το οπτικό storytelling σε σχέση με τον ρυθμό;

A.N.: «Το AI video art της παράστασης πέρα από οπτικό εφέ, αποτελεί και μια «ματιά» και ταυτόχρονα μια “ανησυχία” για το μέλλον. Καθώς η τεχνολογία επηρεάζει τον μετασχηματισμό των νέων παραδόσεων, το AI «σκέφτεται» πάνω στην κληρονομιά μας και μετατρέπει τον ρυθμό και τους στίχους σε οπτικοακουστική εμπειρία. Το storytelling εδώ λειτουργεί διπλά: ο ρυθμός δίνει την κίνηση και η τεχνητή νοημοσύνη τη δική της ερμηνεία, αναδεικνύοντας πώς η παράδοση μπορεί να αναδιαμορφωθεί μέσα από τη σύγχρονη τεχνολογική εξέλιξη».

Έχεις σημαντική διεθνή παρουσία στον χώρο. Ποια είναι η σχέση του κοινού με το rudimental drumming στο εξωτερικό; Ποια είναι η δική σου εμπειρία και πόσο αναμιγνύεις την ελληνική παράδοση στα παιξίματά σου
εκεί;

A.N.: «Σε αντίθεση με την Ελλάδα, το rudimental drumming αποτελεί μέρος της μουσικής παράδοσης σε Ευρώπη και Αμερική και το κοινό είναι πολύ εξοικειωμένο με αυτό, είτε αναφερόμαστε σε στρατιωτικές μπάντες είτε σε marching bands, επαγγελματικές και μη. Οι μπάντες αυτές προσφέρουν ένα μοναδικό θέαμα και άκουσμα.

Χαρακτηριστικά να αναφέρω διεθνή φεστιβάλ όπως αυτό του Εδιμβούργου, με δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο.

Στο εξωτερικό, μέσω της παρουσίας μου σε κορυφαία percussion events όπως το PASIC στις ΗΠΑ και διεθνή rudimental festivals σε Αγγλία, Σκωτία και Ολλανδία αλλά και της παρουσίας μου στο διοικητικό συμβούλιο του διεθνούς οργανισμού Society of International Rudimental Drummers (SIRD) με Ελβετική έδρα, διαπίστωσα ότι η μοναδική μας κληρονομιά προκαλεί τεράστιο ενδιαφέρον.

Ειδικά η πληθώρα των μικτών μέτρων (τα «μονά μέτρα») που χαρακτηρίζει τα παραδοσιακά μας ακούσματα, εντυπωσιάζει το διεθνές κοινό. Λειτουργώ ως φορέας αυτής της κληρονομιάς, επικοινωνώντας την μέσω ενός λεξιλογίου και μοτίβων που καταλαβαίνουν όλοι οι κρουστοί διεθνώς. Αυτό το είδαμε στην πράξη και στο International Rudimental Drumming Festival που οργάνωσα το 2023 στην Αθήνα, όπου φιλοξενήσαμε μπάντες και drummers από όλο τον κόσμο».

Το rudimental χαρακτηρίζεται από τυποποιημένα μοτίβα, αλλά το αποτέλεσμα στο SYNδESIS είναι έντονα προσωπικό. Πού τελειώνει η παράδοση και πού ξεκινά η δική σου «υπογραφή»;

A.N.: «Θα έλεγα πως η παράδοση δεν τελειώνει, αλλά πάντα ζει μέσα μου. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Έδεσσα και το άκουσμα των παραδοσιακών (χάλκινα) είναι μέρος του πολιτιστικού DNA μου. Η δική μου υπογραφή ξεκινάει στο “πάντρεμα” της γλώσσας, ήχου και εκφράσεων του παραδοσιακού rudimental
drumming, έτσι όπως μας έρχεται από τις διεθνείς παραδόσεις, πάνω στην δική μας μουσική παράδοση.

Επίσης, ο τρόπος με τον οποίο έχω οργανώσει και καθοδηγώ την παραγωγή και εξέλιξη του project ξεκινάει από έντονα προσωπικός, καταλήγει όμως σε μια πολυσυλλεκτική οντότητα 15 ανθρώπων, φίλων – μουσικών συνοδοιπόρων, που αποτελούν τους SYNδESIS».

Αν κάποιος έρθει στο live χωρίς να ξέρει τι είναι rudimental drumming, τι θα ήθελες να πάρει φεύγοντας;

A.N.: «Πέρα από το γεγονός ότι θα ήθελα ο θεατής να ζήσει μια ωραία οπτική και μουσική εμπειρία, θα ήθελα να νιώσει ότι η ελληνική μουσική κληρονομιά είναι ένας ζωντανός οργανισμός που μπορεί να συνομιλήσει με σύγχρονα μέσα. Ακόμα κι αν δεν γνωρίζει τι είναι το rudimental drumming, θέλω να πάρει μαζί του τη δυναμική μιας αφήγησης που συνδέει το παρελθόν με το μέλλον, μέσα από μια πολυδιάστατη προσέγγιση στα κρουστά και τον ήχο».

INFO: SYNδESIS live, Κυριακή 29 Μαρτίου 2026. Κύτταρο Live, Ηπείρου & Αχαρνών.
Ώρα έναρξης: 21.00
Τιμές εισιτηρίων: 15 ευρώ (προπώληση) – 18 ευρώ (ταμείο)