Οι εκτελεσθέντες στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 επανεμφανίστηκαν με τη μορφή λίγων φωτογραφιών. Ωστόσο, σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα παρουσιάζεται -πάλι μέσω φωτογραφιών- το δράμα που συντελέστηκε στον Ισπανικό Εμφύλιο, στον οποίο πέθαναν 500.000 άνθρωποι και ακόμη 200.000 πήραν τον δρόμο της εξορίας. Από αυτούς που παρέμειναν, χιλιάδες φυλακίστηκαν, μαρτύρησαν και δολοφονήθηκαν κατά τον εμφύλιο, που βάσταξε τρία χρόνια.
Η καταπίεση στην Ισπανία συνεχίστηκε για άλλα 36 χρόνια, μέχρι τον θάνατο του Φράνκο και το τέλος της δικτατορίας του. Δύο μόνο χώρες, το Μεξικό και η τότε Σοβιετική Ενωση, αναγνώρισαν και επίσημα τη φρανκική τρομοκρατία. Ωστόσο, παρέμειναν τα τεκμήρια, με τη μορφή πολλών φωτογραφιών, που είχαν χαθεί για πολλά χρόνια αλλά πρόσφατα ξαναβρέθηκαν στην Πόλη του Μεξικού το 20071.
Βέβαια, οι φωτογραφίες που ξαναβρέθηκαν είναι πολύ περισσότερες -είναι 4.500 αρνητικά φιλμ, που τράβηξε κυρίως ο φωτογράφος Robert Capa, σε συνεργασία με την Gelda Taro και τον David Seymour. Στην ταινία1 μιλάνε οι συγγενείς των δολοφονηθέντων, που είπαν ότι δεν μπορούν να ξεχάσουν και δεν πρέπει να ξεχάσουν ότι η χώρα μας δεν θέλει να γνωρίζουμε το παρελθόν της, ότι δεν θα ξεχάσουμε το παρελθόν μας ώς την ημέρα που θα πεθάνουμε και ότι μια χώρα δεν μπορεί να ξεχάσει 20 χρόνια από την Ιστορία της.
Ο Robert Capa (1913-1954), που πέθανε στην Ινδοκίνα όταν κατά λάθος πάτησε μια νάρκη το 1954, ονομαζόταν Endre Erno Friedman και έγινε διάσημος ως Robert Capa αλλάζοντας το όνομά του λόγω του τότε αντισημιτισμού, ήταν Ούγγρος Εβραίος2 κομμουνιστής, συνιδρυτής του διάσημου φωτογραφικού πρακτορείου Magnum, ενώ η σύντροφός του Gerda Taro, Γερμανο-Εβραία, σκοτώθηκε στην Ισπανία τον Ιούλιο του 1937 και ο τρίτος της παρέας, ο Πολωνο-Εβραίος David Seymour, πέθανε στο Σουέζ το 1958. Συνιδρυτής του Magnum ήταν ο Henri-Cartier-Bresson. Ο Capa χρησιμοποιούσε μια φωτογραφική μηχανή Leica και η αίσθησή του για τις φωτογραφίες και τη φωτογράφιση ήταν ότι αιχμαλώτιζαν τις εικόνες από αρκετά κοντινή λήψη με έναν εξαιρετικό ρεαλισμό. Λεγόταν ότι ο Capa ήταν ο Indiana Jones της φωτογραφίας.
Σημειώσεις:
1. Βλέπε τη διαφωτιστική ταινία «Η μεξικάνικη βαλίτσα», του 2011, με διάρκεια 86’ στον σύνδεσμο myflixerz.to/movie/the-mexican- suitcase-67213.553047.
2. Βλέπε en.wikipedia.org/wiki/Robert_Capa.
*Oμότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών
.jpg)
