«Δεν υπήρχε όρεξη ανάμεσα στους υπουργούς Εξωτερικών για επέκταση της εντολής της επιχείρησης “Ασπίδες” στα Στενά του Ορμούζ». Αυτός ήταν επί λέξει ο τρόπος που η ύπατη εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για θέματα εξωτερικής πολιτικής διατύπωσε το αποτέλεσμα της συζήτησης των «27» χθες στο Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες.
Παρά την πίεση στην Ε.Ε. και στα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ, οι υπουργοί είπαν ένα μεγαλοπρεπές «όχι» στις απαιτήσεις του Τραμπ. Σε αυτήν τη γραμμή κινήθηκε και το Ηνωμένο Βασίλειο.
«Αυτός ο πόλεμος δεν είναι της Ευρώπης, δεν τον ξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Ενωση. Ωστόσο, επηρεάζονται τα συμφέροντά της. Το 20% του πετρελαίου και του αερίου περνάει από εκεί, το ίδιο και των λιπασμάτων για Ασία και Αφρική. Αν φέτος δεν έχουμε λιπάσματα, του χρόνου θα έχουμε λιμό» είπε χαρακτηριστικά η Κάγια Κάλας.
«Οι υπουργοί συμφώνησαν να στείλουμε ένα μήνυμα αποκλιμάκωσης, αλλά και να βρούμε τρόπους σε συντονισμό με τους εταίρους μας για να κρατήσουμε τα Στενά του Ορμούζ ανοιχτά» τόνισε.
Αντίθετα με την επέκταση της εντολής της επιχείρησης «Ασπίδες», οι υπουργοί τόνισαν την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής παρουσίας της στην Ερυθρά Θάλασσα. «Συζητήθηκε το ότι η επιχείρηση «Ασπίδες» θα πρέπει να ενισχυθεί, επειδή δεν διαθέτει πάρα πολλά ναυτικά μέσα.
Θα έπρεπε να έχει περισσότερα. Αλλά για την επέκταση αυτής της εντολής ώστε να καλύπτει το Στενό του Ορμούζ, δηλαδή να πηγαίνει βόρεια από τη γραμμή Μουσκάτ, δεν υπήρξε καμία όρεξη από τα κράτη-μέλη να το κάνουν αυτό», είπε η ύπατη εκπρόσωπος.
«Συμμαχία προθύμων»
«Κανείς δεν θέλει να εμπλακεί ενεργά σε αυτόν τον πόλεμο. Και φυσικά όλοι ανησυχούν για το ποιο θα είναι το αποτέλεσμα» εξήγησε η Κάλας, παρ’ όλο που η ίδια είχε πει νωρίτερα το πρωί ότι θα πρότεινε τη δημιουργία «συμμαχίας των προθύμων» για αποστολή πολεμικών πλοίων στον Περσικό.
Στην ενίσχυση της παρουσίας της επιχείρησης «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα πάντως έπαιξε ρόλο, σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, το γεγονός ότι συζητείται η μεταφορά πετρελαίου από τους Σαουδάραβες μέσω της Τζέντα, η οποία είναι στην Ερυθρά Θάλασσα. Αυτό θα αναβαθμίσει τη σημασία της επιχείρησης και θα λειτουργήσει ως plan B στο κλείσιμο των Στενών.
Το Συμβούλιο αποφάσισε να επιβάλει περιοριστικά μέτρα σε επιπλέον 16 άτομα και τρεις οντότητες που ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν. Οι νέες καταχωρίσεις στοχεύουν αυτούς που έπαιξαν βασικό ρόλο στην καταστολή των διαδηλώσεων τον Ιανουάριο του 2026, η οποία προκάλεσε χιλιάδες θύματα μεταξύ των αμάχων.
Στη νέα λίστα όσων υφίστανται κυρώσεις περιλαμβάνεται ο υφυπουργός Εσωτερικών του Ιράν για Θέματα Ασφάλειας και Επιβολής του Νόμου και διάφοροι διοικητές τοπικών παραρτημάτων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) που εμπλέκονται άμεσα στη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων.
Οι υπουργοί συζήτησαν επίσης για την κατάσταση στον Λίβανο, αλλά και στη Γάζα και τη Δυτική Οχθη, παραδεχόμενοι πάντως ότι ο νέος πόλεμος στο Ιράν έχει επισκιάσει τις εξελίξεις που είναι απεχθείς και σε αυτά τα σημεία. Χθες, η Ε.Ε. ανακοίνωσε τη χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας ύψους 450 εκατ. ευρώ για την Παλαιστίνη, τον Λίβανο, τη Συρία και την Ιορδανία.
Πάλι η Ουκρανία
Παράλληλα, η ύπατη εκπρόσωπος προειδοποίησε ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μπορεί να έχουν και ευρύτερες επιπτώσεις, μεταξύ άλλων και στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Οπως είπε, η Μόσχα ενδέχεται να ωφεληθεί από την αύξηση των τιμών της ενέργειας ή από την πιθανή μεταφορά συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας από την Ουκρανία προς τη Μέση Ανατολή. «Δεν θα επιτρέψουμε να ξεθωριάσει η προσοχή προς την Ουκρανία», υπογράμμισε, διαβεβαιώνοντας ότι η ευρωπαϊκή στήριξη προς το Κίεβο παραμένει σταθερή.
Η συζήτηση των υπουργών εντάχθηκε στο ευρύτερο πλαίσιο της επεξεργασίας της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής ασφάλειας. «Το περιβάλλον ασφάλειας αλλάζει και δεν μπορούμε να απαντήσουμε μόνο με έκτακτες συνόδους.
Χρειαζόμαστε μια μακροπρόθεσμη πολιτική», τόνισε η Κάλας, σημειώνοντας πως η E.E. χρειάζεται μια πιο μακροπρόθεσμη στρατηγική προσέγγιση, που θα συνδέει την άμυνα με ζητήματα ενέργειας, εφοδιαστικών αλυσίδων και οικονομικής ανθεκτικότητας.
«Εχω ήδη λάβει πολλά ανεπίσημα έγγραφα (non paper) από τα κράτη-μέλη, τα οποία τόνιζαν τι είναι σημαντικό», μεταξύ των οποίων και να μην επαναλαμβάνονται έγγραφα που είναι ήδη σε ισχύ. «Θα πρέπει μάλλον να επικεντρωθούμε και στην εφαρμογή και να αντιμετωπίσουμε τις νέες ανησυχίες που έχουμε αυτή τη στιγμή.
Βρισκόμαστε σε μια πολύ, πολύ αρχική φάση αυτού του έργου, επομένως ήταν πραγματικά μια άσκηση χαρτογράφησης για να ακούσουμε από τα κράτη-μέλη ποιες είναι οι ανησυχίες τους», κατέληξε η ύπατη εκπρόσωπος.
