Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η απαξίωση του πρωτογενούς τομέα, οι αλλεπάλληλες καταστροφές χωρίς αποκατάσταση (πυρκαγιές, πλημμύρες, κακοκαιρία Ντάνιελ, ευλογιά αιγοπροβάτων κ.ά.) και οι μεγάλες καθυστερήσεις στις πληρωμές των παραγωγών αποκρυσταλλώνονται σε ένα εξαιρετικά αρνητικό στοιχείο στο τέλος του 2025: στο 4ο τρίμηνο του έτους οι απασχολούμενοι στον πρωτογενή τομέα (γεωργοί, κτηνοτρόφοι, δασοκόμοι, αλιείς) συρρικνώθηκαν δραματικά στον μικρότερο πληθυσμό από τότε που υπάρχουν στατιστικά στοιχεία.
Μόλις 333.000 άτομα, έναντι 409.000 το 4ο τρίμηνο του 2024. Ακόμη και παίρνοντας υπόψη την εποχικότητα ή τα έκτακτα φαινόμενα που πέταξαν εκτός καλλιεργητικής ή κτηνοτροφικής δραστηριότητας χιλιάδες παραγωγούς στην ηπειρωτική Ελλάδα, ποτέ δεν έχει καταγραφεί μαζική μείωση κατά 76.000 άτομα ή κατά 18,5%. Για την Ιστορία, η μείωση της απασχόλησης στον αγροτικό τομέα στο διάβα των δεκαετιών αποτυπώνεται σε αυτή την ακολουθία: 1,08 εκατ. το 1981, 892.000 το 1990, 692.000 το 2000, 501.000 το 2010 και 410.000 δέκα χρόνια μετά.
Σε αυτή την τελευταία καταγεγραμμένη στατιστικά μείωση φαίνεται ότι δεν αποτυπώνεται απλώς η απουσία πολιτικής στήριξης του πρωτογενή τομέα από την κυβέρνηση, η προβληματική κατεύθυνση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και η διαχρονική εγκατάλειψη της περιφέρειας, αλλά η χρηματοδοτική κρίση που προκάλεσε η αποκάλυψη του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ και η «παύση πληρωμών» που ακολούθησε από το περασμένο καλοκαίρι στο όνομα της εξυγίανσης του «αμαρτωλού» οργανισμού μέσω της «εξαφάνισής» του στη… θαυματουργή ΑΑΔΕ. Ωστόσο η ανεξάρτητη αρχή εσόδων, που η κυβέρνηση την έκανε διά νόμου και πληρωμών, δεν είναι βέβαιο ότι θα κάνει το θαύμα της στην εξόφληση τουλάχιστον 80.000 γεωργών και κτηνοτρόφων που μένουν απλήρωτοι για να κάνουν διορθώσεις στις αιτήσεις τους και να ανεβάσουν μέχρι 24 του μηνός φωτογραφίες των αγροκτημάτων τους μέσω της εφαρμογής Agrisnap με τα κινητά τους. Κι αυτό για δύο λόγους:
● Πρώτον, γιατί μόλις σήμερα Πέμπτη 12 Μαρτίου αναμένεται να μάθουμε από την αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αν η ΑΑΔΕ ως καθολικός διάδοχος του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι κατάλληλη για τη δουλειά. Αν δηλαδή μπορεί να πιστοποιηθεί ως αρχή ελέγχου των δηλώσεων Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) και να καταβάλει στους δικαιούχους τις ενισχύσεις της ΚΑΠ. Η εκκρεμότητα αυτή σημαίνει πολύ απλά ότι μπορεί το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να υπόσχεται ολοκλήρωση των πληρωμών μέχρι το Πάσχα, αλλά οι επιτελείς της ΑΑΔΕ να αδυνατούν να τις εκπληρώσουν. «Δεν μπορώ να πληρώσω χωρίς πλήρη νομιμοποίηση, θα χρειαστεί ρύθμιση» εκμυστηρευόταν πρόσφατα σε υπηρεσιακά στελέχη της ΑΑΔΕ ο κ. Ι. Καββαδάς, επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Ενισχύσεων και Πληρωμών στην οποία έχει υπαχθεί ο ΟΠΕΚΕΠΕ.
● Δεύτερον, τα πρώτα τεχνικά βήματα της ΑΑΔΕ στην υποδοχή του μηχανισμού υποβολής δηλώσεων, διορθώσεων και γεωσημάνσεων στο monitoring που καταγράφει την ταυτότητα και καλλιεργητική ποιότητα των αγροκτημάτων, και ιδιαίτερα η χρήση της εφαρμογής Agrisnap για τη φωτογράφιση των ακινήτων και το ανέβασμά τους στην αντίστοιχη πλατφόρμα, δεν πάνε καθόλου καλά. Ενώ η ΑΑΔΕ αναγκάστηκε στο τέλος Φεβρουαρίου να δώσει παράταση στην προθεσμία για «φωτογραφική» διόρθωση δηλώσεων για τα αγροτεμάχια περίπου 80.000 παραγωγών μέχρι 24 του μηνός, το σύστημα εξακολουθεί να έχει πρόβλημα. Αρκετοί παραγωγοί δεν έχουν καταφέρει να ανεβάσουν μέχρι τώρα φωτογραφίες των αγροκτημάτων ή βοσκοτόπων τους- η πλατφόρμα δεν αποδέχεται τις φωτογραφίες τους-, ενώ άλλοι αναρωτιούνται πώς θα αντιδράσει το monitoring όταν δει ότι, ενώ η δήλωση αφορά χωράφι σπαρμένο με τριφύλλι πέρσι την άνοιξη, η φωτογραφία επαλήθευσης απεικονίζει ένα χωράφι άσπαρτο ή οργωμένο για να σπαρεί με άλλη καλλιέργεια. Θα «πετάξει» το αγρόκτημα και θα αφήσει απλήρωτο τον παραγωγό;
«Είναι εξαιρετικά πιθανό», μας λέει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, Δημήτρης Μόσχος, προσθέτοντας ότι υπάρχει και «το πρόβλημα των αντιφάσεων ανάμεσα σε αυτά που βλέπουν με τον φυσικό, επιτόπου έλεγχο που κάνουν κλιμάκια του πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ ή του ΕΛΓΑ όταν έχουμε υποστεί ζημιές και σε αυτά που βλέπει ο δορυφόρος. Μπορεί εμείς να δηλώνουμε καλλιέργεια φασολιών και το monitoring να αναγνωρίζει κάτι άλλο. Κι έτσι ο παραγωγός θα μείνει πάλι απλήρωτος».
Αυτός είναι κι ο λόγος για τον οποίο ο πρόεδρος της Εθνικής Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), Παύλος Σατολιάς, έχει ζητήσει και θα έχει σήμερα, μαζί με άλλα μέλη του προεδρείου της Ενωσης, συνάντηση με τον διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργο Πιτσιλή, και τον επικεφαλής του πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ, Ι. Καββαδά. «Υπάρχουν πολλά προβλήματα με το monitoring, πολλοί παραγωγοί δεν θα καταφέρουν να κάνουν τις διορθώσεις και θα αποκλειστούν από τις ενισχύσεις» λέει στην «Εφ.Συν.» ο κ. Σατολιάς.
Εκφράζει μάλιστα την ανησυχία του ότι «τα προβλήματα της μετάβασης από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ μπορεί να επηρεάσουν και τη νέα περίοδο δηλώσεων για τις αγροτικές ενισχύσεις, που κανονικά σε όλη την Ε.Ε. υποβάλλονται από τον Μάιο, το αργότερο μέχρι τον Ιούνιο. Είναι προετοιμασμένη η ΑΑΔΕ για να ανοίξει την πλατφόρμα υποβολής δηλώσεων σε δύο μήνες ή θα επαναληφθεί το φαινόμενο να σέρνονται οι δηλώσεις μέχρι τον Οκτώβριο και να έχουμε άλλη μία χαμένη χρονιά για τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους;»
