Σήμερα η εκπαιδευτική κοινότητα δεν θρηνεί μόνο μια συνάδελφο που «έφυγε» με τον πιο άδικο τρόπο. Πενθεί και για την ίδια την αξιοπρέπεια του λειτουργήματος. Ο θάνατος της Σοφίας Χρηστίδου δεν είναι ένα μεμονωμένο τραγικό συμβάν, αλλά είναι η κραυγή μιας εκπαιδευτικού που έσβησε από την ασφυξία της απαξίωσης και της αδιαφορίας. Ο θάνατος της διακεκριμένης με μεταπτυχιακό, διδακτορικό, ξένες γλώσσες, εκπαιδευτικού Σοφίας Χρηστίδου είναι μια τραγική υπενθύμιση ότι ο εκφοβισμός δεν έχει ηλικία και μπορεί να διαλύσει ζωές ακόμα και μέσα στις σχολικές αίθουσες.
Η καθηγήτρια, με την προσφορά δεκαετιών, κατέρρευσε γιατί δεν άντεξε το βάρος μιας απάνθρωπης πραγματικότητας. Με όπλα τη φιλομάθεια και τις πολλές περγαμηνές, που αφιέρωσε τη ζωή της στο να φωτίζει τον νου των μαθητών, βρέθηκε ξαφνικά να πνίγεται στο δικό της σκοτάδι, παγιδευμένη από την απαξίωση και την αδιαφορία ενός περιβάλλοντος που μετέτρεψε το λειτούργημά της σε πεδίο μάχης.
Αδιαμφισβήτητα, όταν μια δασκάλα σβήνει από το καθεστώς του εκφοβισμού, η Παιδεία ολόκληρη φοράει το μαύρο του πένθους και απολογείται για το μέλλον που άφησε απροστάτευτο. Οταν μια εκπαιδευτικός πεθαίνει με τόσο τραγικό θάνατο, τότε το κουδούνι δεν χτυπά για μάθημα, αλλά για να σημάνει συναγερμό προς όλες τις κατευθύνσεις: προς την πολιτεία, τους γονείς, τη μαθητική κοινότητα, την κοινωνία. Οταν μια καθηγήτρια «φεύγει», χτυπημένη από το άγχος και τη χλεύη, το ερώτημα δεν είναι πλέον γιατί πέθανε, αλλά ποιος την άφησε απροστάτευτη.
Ας έχουμε υπόψη μας πως η Παιδεία δεν ξεκινά από το θρανίο, αλλά από το τραπέζι του σπιτιού και τη στάση και αντίληψη της οικογένειας. Αν η απαξίωση του σχολείου και η έλλειψη σεβασμού προς τον εκπαιδευτικό γίνονται αποδεκτές στο σπίτι, τότε μετατρέπονται σε πολύ επικίνδυνα όπλα μέσα στην τάξη. Η σκληρότητα, που επιδεικνύουν «ευθαρσώς» κάποιοι μαθητές, δεν είναι μαγκιά, αλλά είναι μέγιστη δειλία. Το αστείο που ταπεινώνει έναν άνθρωπο στην έδρα είναι μια αργή δολοφονία της αξιοπρέπειας και, τελικά, της ίδιας της ζωής.
Ας αναλογιστούν οι αρμόδιοι πως οι εκπαιδευτικοί δεν είναι αναλώσιμα γρανάζια που στοιβάζονται πίσω από μια στείρα αξιολόγηση. Η θεσμική εγκατάλειψή τους απέναντι στη βία και η έλλειψη θωράκισης του λειτουργήματός τους καθιστούν το σύστημα συνένοχο σε κάθε τέτοια τραγωδία. Οταν οι αρμόδιοι επιλέγουν να τηρούν τη στάση του θεατή, γίνονται ηθικοί αυτουργοί της φθοράς.
Η Σοφία Χρηστίδου έφυγε γιατί η μοναξιά της και η απόγνωση ήταν πιο βαριές από το καθήκον της. Ο θάνατός της έχει μετατραπεί σε σύμβολο διαμαρτυρίας για την κατάσταση στα ελληνικά σχολεία. Είναι μια ρωγμή στο οικοδόμημα της Παιδείας που αποκαλύπτει το βαθύ σκοτάδι κάτω από το φως της γνώσης. Αλήθεια, για ποια Παιδεία μιλάμε, την ίδια στιγμή που επιτρέπουμε τη δημιουργία σχολικών αιθουσών-αρένων, όπου η ευαισθησία θεωρείται αδυναμία και η βία μαγκιά; Πόση μοναξιά χωράει σε μια σχολική ώρα; Σε μια σχολική τάξη; Πόση ένταση μπορεί να αντέξει μια καρδιά που προσπαθεί να διδάξει σεβασμό σε έναν κόσμο που αποθεώνει τη βία;
Αν δεν προστατεύσουμε αυτούς που διδάσκουν τα παιδιά μας, δεν έχουμε δικαίωμα να ελπίζουμε σε κανένα μέλλον. Η γνώση χωρίς σεβασμό και ήθος είναι κενό γράμμα. Αν η κοινωνία δεν προστατεύσει τον δάσκαλο, προδίδει το ίδιο το παιδί.
Ας σταθούμε για λίγο μπροστά σε αυτή την άδεια έδρα, σε αυτή την άδεια καρέκλα και ας αναλογιστούμε, ας συνειδητοποιήσουμε το οδυνηρό: Πως η σκληρότητα δεν χρειάζεται όπλα για να σκοτώσει. Πως η εκπαιδευτικός χάθηκε ως σύμβολο μιας διδασκαλίας που ηττήθηκε από την έλλειψη ενσυναίσθησης. Πως η Παιδεία αιμορραγεί, όταν χάνει την εμπιστοσύνη που θα έπρεπε να έχει ένας λειτουργός στο κράτος που υπηρετεί.
*Φιλόλογος, ποιήτρια, συγγραφέας
