Οι χειμερινές εκπτώσεις ανέδειξαν και πάλι την οικονομική κόπωση των καταναλωτών, που δικαιολογημένα δεν μπόρεσαν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των εμπόρων. Η ακρίβεια συνεχίζει να επηρεάζει όλο και περισσότερο τους καταναλωτές, με αποτέλεσμα να περιορίζουν αγορές για να καλύψουν δαπάνες στέγασης και διατροφής, ενώ γενικά αγοράζουν λιγότερα και φτηνότερα προϊόντα – το σχόλιο του προέδρου του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (ΕΒΕΠ) Βασίλη Κορκίδη ουσιαστικά αναλύει τους λόγους του «άδοξου τέλους» των χειμερινών εκπτώσεων.
Το Επιμελητήριο, όπως επισημαίνει, είχε εκτιμήσει στις αρχές Ιανουαρίου πως οι 50 ημέρες των εκπτώσεων στην αγορά θα μπορούσαν να περιορίσουν τον χειμερινό πληθωρισμό. Ομως, η επιμονή του πληθωρισμού ανέτρεψε τις προσδοκίες, με τον ετήσιο πληθωρισμό στην Ελλάδα να διαμορφώνεται σύμφωνα με τη Eurostat τον Ιανουάριο στο 2,8%, παραμένοντας σχεδόν αμετάβλητος σε μηνιαία βάση και πολύ υψηλότερα από τον μέσο όρο 1,7% της ευρωζώνης.
Στασιμότητα
Το ΕΒΕΠ σημειώνει πως οι πωλήσεις στο λιανικό εμπόριο εμφανίζουν στασιμότητα, συνοδευόμενη με μια μόνο μικρή ετήσια αύξηση 2%, αντί της αναμενόμενης σταθεροποίησης της κατανάλωσης. Το θετικό πρόσημο στα επίπεδα του +5%, που προσδοκούσαν οι έμποροι να ξεκινήσει και η νέα χρονιά, αρχής γενομένης με τις χειμερινές τακτικές εκπτώσεις, δεν επαληθεύτηκε.
Ακόμα και εάν από τα 74,8 δισ. ευρώ του συνολικού τζίρου του λιανεμπορίου αφαιρεθούν οι τρεις μεγάλοι κλάδοι τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων, η αύξηση του ετήσιου τζίρου των 27,3 δισ. ευρώ των λοιπών επιχειρήσεων λιανικής αντιστοιχεί επίσης σε αύξηση 2%. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί ο κύκλος εργασιών των σουπερμάρκετ με αύξηση 4,4% στα 20,4 δισ. ευρώ, που μάλιστα για πρώτη φορά ξεπερνά το 27% του συνολικού τζίρου στο λιανικό εμπόριο.
Κατά τη διάρκεια των χειμερινών εκπτώσεων στα καταστήματα ενδυμάτων καταγράφηκε οριακή ετήσια αύξηση 0,6%, ενώ στα καταστήματα υποδημάτων καταγράφηκε μείωση 3,2%.
Επίσης, σε αποπληθωρισμένες τιμές που αντανακλούν στον περιορισμό του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών, οι αγορές μειώθηκαν 1,8% στην ένδυση και 5,6% στην υπόδηση. Αρα, το τεχνικά υψηλό ποσοστό της αύξησης 8% του Ιανουαρίου 2026, σε σύγκριση με τα αντίστοιχα περσινά επίπεδα, δεν οφείλεται στην υπερθέρμανση της αγοράς, αλλά είναι κυρίως αποτέλεσμα συνδυασμού των παρακάτω 7 διαρθρωτικών και συγκυριακών παραγόντων:
1. Ισχυρό εποχικό αποτέλεσμα (seasonal effect): Οι φετινές τιμές συγκρίνονται με τον Ιανουάριο του προηγούμενου έτους, ο οποίος είχε μεγαλύτερη ένταση εκπτώσεων και απορρόφηση κόστους από τις επιχειρήσεις.
2. Αυξημένο κόστος εισαγωγών: Η ένδυση-υπόδηση στην Ελλάδα είναι κατά 80% εισαγόμενη με τους βασικούς παράγοντες κόστους των ναύλων και των logistics αυξημένους λόγω παρακάμψεων, καθώς και του κόστους πρώτων υλών και ενέργειας στην παραγωγή που πέρασαν στις τελικές τιμές.
3. Ακριβότερα λειτουργικά έξοδα: Ενοίκια, λογαριασμοί ενέργειας, αυξημένο μισθολογικό κόστος δεν επέτρεψαν στα εμπορικά άλλα περιθώρια απορρόφησης.
4. Μικρότερη ένταση εκπτώσεων: Πολλά καταστήματα περιόρισαν τις εκπτώσεις ή ξεκίνησαν με υψηλότερες αρχικές τιμές.
5. Αλλαγή καταναλωτικού μείγματος: Η μετατόπιση σε λιγότερες αγορές αλλά με ακριβότερα brand name προϊόντα οδηγεί τα στατιστικά σε υψηλότερο μέσο δείκτη τιμών.
6. Μετακύλιση κόστους και συσσωρευμένη αύξηση: Ολους τους προηγούμενους μήνες πολλές επιχειρήσεις κρατούσαν τις τιμές χαμηλά και στις αρχές του 2026 έγινε «καθυστερημένη διόρθωση».
7. Στατιστική σύγκριση: Ο ΔΤΚ του Ιανουαρίου δεν σημαίνει ότι τα ρούχα αυξήθηκαν 8%, δεν σημαίνει πληθωρισμό ζήτησης και δεν σημαίνει αύξηση κατανάλωσης, είναι αποτέλεσμα κόστους, εποχικότητας και στατιστικής σύγκρισης.
