Οταν το Βρετανικό Στέμμα ανέλαβε τη διακυβέρνηση της Ινδίας από την Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών και η βασίλισσα Βικτόρια ονομάστηκε αυτοκράτειρα της Ινδίας το 1878, τότε όλα τα ναρκωτικά που κατευθύνονταν προς την Κίνα υπάγονταν στον προσωπικό της έλεγχο.
Κατά τις αρχές του 20ού αιώνα, παρά τη σφοδρή αντίδραση των Αγγλων και των Ολλανδών, οι ΗΠΑ ανέλαβαν νομικές και διπλωματικές πρωτοβουλίες ώστε να σταματήσει η διακίνηση του όπιου και της ηρωίνης. Μια από τις πρώτες κινήσεις των ΗΠΑ κατά τον Ισπανο-αμερικανικό Πόλεμο ήταν να κηρύξει παράνομες τις φυτείες όπιου στις Φιλιππίνες και να τις καταστρέψει. Επειτα από επιμονή των ΗΠΑ, πραγματοποιήθηκαν τέσσερις διεθνείς συσκέψεις από το 1909 μέχρι το 1914, αποσκοπώντας στον περιορισμό του εμπορίου ναρκωτικών. Ολες αυτές οι συσκέψεις δεν είχαν τελικά αποτέλεσμα, εξαιτίας της αντίθεσης των Αγγλων. Μετά την ίδρυση της Κοινωνίας των Εθνών (ΚτΕ) το 1920, ξαναέγινε μια σημαντική προσπάθεια για τον περιορισμό του παγκόσμιου εμπορίου όπιου και ηρωίνης. Ολες οι χώρες –με την εξαίρεση της Βρετανικής Αυτοκρατορίας– συνεργάστηκαν για τον σκοπό αυτό.
Το 1923 μια πρόταση των ΗΠΑ επανήλθε στην ΚτΕ, με στόχο να μειωθεί κατά 90% η παγκόσμια παραγωγή όπιου, που συνάντησε την κάθετη αντίδραση των Βρετανών. Η ΚτΕ διοργάνωσε άλλες δύο παγκόσμιες συσκέψεις το 1925 στη Γενεύη, με ανάλογα αποτελέσματα. Στο μεταξύ, οι Βρετανοί ασχολούνταν με την επέκταση της προώθησης των ναρκωτικών. Το 1927, με βάση τα βρετανικά αρχεία, σε πολλές βρετανικές αποικίες στην Ασία, όπως η Μαλαισία, το Βόρειο Βόρνεο και το Σάραβακ, τα έσοδα από το εμπόριο ναρκωτικών εκπροσωπούσαν από το 30% μέχρι το 50% των δημόσιων εσόδων. Την ίδια περίοδο στην Ινδία, ο Μαχάτμα Γκάντι οργανώνει την αντίσταση στην επέκταση της παραγωγής του όπιου.
Το 1931 η ΚτΕ οργάνωσε τρεις παγκόσμιες διασκέψεις για την αύξηση των ποινών για την παραγωγή ναρκωτικών, χωρίς αποτέλεσμα, μια που οι Αγγλοι έβαλαν πολλά παραθυράκια στον νόμο. Τελικά, οι ΗΠΑ δεν υπέγραψαν την τελική συμφωνία, αφού τα παραθυράκια παρέμειναν στη θέση τους. Μέχρι τις αρχές του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου το 1939, η Συμβουλευτική Επιτροπή της ΚτΕ συνέχιζε να καταγράφει την προώθηση και επέκταση της διανομής του όπιου και της ηρωίνης. Τις δραστηριότητες των Αγγλων τις μιμήθηκαν και οι Ολλανδοί. Μεταξύ του 1895 και του 1904 η ολλανδική αποικιακή κυβέρνηση πήρε τον έλεγχο όλης της παραγωγής του όπιου.
*Ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών
