Προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας και στο Διοικητικό Εφετείο Πειραιά κατέθεσε το Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου για τον Χαρασώνα, μία από τις τελευταίες αδόμητες και παρθένες γωνιές της νότιας Σύρου, όπου σήμερα βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη έργα μαζικής τουριστικής ανοικοδόμησης.
Η προσφυγή αφορά την κατασκευή δεκάδων πολυτελών εξοχικών κατοικιών, ξενοδοχείου, με spa, καθώς και πισίνες, όπως και διαμορφώσεις υπαίθριων χώρων, οδοποιίας και χώρων στάθμευσης. Πρόκειται για παρεμβάσεις που αλλοιώνουν ήδη το τοπίο και απειλούν να αλλάξουν οριστικά τον χαρακτήρα της περιοχής, που μέχρι σήμερα περιλαμβανόταν στο ελάχιστο περιβάλλον της Σύρου που έχει παραμείνει σε καλή κατάσταση.
Το πεντάστερο
«Η μαζική αυτή ανοικοδόμηση συνιστά de facto δημιουργία ενός ολόκληρου νέου οικισμού άναρχης πολεοδόμησης. Ιδιωτικά συμφέροντα real estate “στήνουν” σταδιακά έναν οικισμό, ανοίγουν οδούς, εκδίδουν δεκάδες οικοδομικές άδειες και χτίζουν σε όλη την περιοχή», επισημαίνει το Παρατηρητήριο.
Για ένα επιμέρους τμήμα του οικιστικού σχεδίου δε, η εταιρεία «Ελληνικά Παραδοσιακά Σπίτια» που κατασκευάζει το έργο και συνδέεται με τον λιβανέζικο όμιλο Μπερζάουι, έχει αιτηθεί την ένταξή του σε καθεστώς «στρατηγικής επένδυσης», μέσω Ειδικoύ Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΣΧΑΣΕ), σύμφωνα με το οποίο επιχειρεί να κατασκευάσει ένα σύνθετο τουριστικό κατάλυμα με πεντάστερο ξενοδοχείο δυναμικότητας 166 κλινών και 69 Τουριστικές Επιπλωμένες Κατοικίες (ΤΕΚ) δυναμικότητας 249 κλινών, δομημένης επιφάνειας άνω των 20.000 τετραγωνικών μέτρων, σε έκταση 531.251 τ.μ. προερχόμενης -κατά τους ισχυρισμούς της εταιρείας- από «συνένωση» 56 επιμέρους ιδιοκτησιών.
Κι αυτό, όταν το σύνολο του εγχειρήματος στερείται περιβαλλοντικής αδειοδότησης, δηλαδή Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και Απόφασης Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων (ΑΕΠΟ). Με απλά λόγια, δεν έχει εξεταστεί συνολικά τι συνεπάγεται ένα έργο τέτοιας κλίμακας για το νερό και τα λύματα, τα απορρίμματα, την κυκλοφορία και την ασφάλεια, το τοπίο και τη φύση, ούτε έχουν τεθεί δεσμευτικοί, ελέγξιμοι όροι προστασίας πριν προχωρήσουν οι εργασίες.
Πώς, όμως, έγινε εφικτό να παρακαμφθούν οι απαραίτητες περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις; Τυπικά, οι εργασίες εμφανίζονται ως ανεξάρτητα έργα για τα οποία εκδόθηκαν ξεχωριστές οικοδομικές άδειες. Εντούτοις, ουσιαστικά, προκύπτει ένα ενιαίο σχέδιο μεγάλης κλίμακας που «σπάει» διοικητικά σε πολλές πράξεις.
Η «διαβούλευση»
Μάλιστα, η περιοχή που οικοδομείται είναι στο σύνολό της εκτός σχεδίου, ενώ τα «γήπεδα» στα οποία εκτελούνται οι εργασίες δεν διαθέτουν «πρόσωπο» σε κοινόχρηστη δημόσια οδό – είναι δηλαδή «τυφλά». Κατά συνέπεια, τίθενται σοβαρά ζητήματα νομιμότητας ως προς την οικοδομησιμότητα των γηπέδων και τη διαδικασία έκδοσης των οικοδομικών αδειών.
«Μια οικοδομική παρέμβαση της κλίμακας που εξελίσσεται σήμερα στον Χαρασώνα συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, την οριστική απώλεια μιας εκ των τελευταίων “νησίδων” κυκλαδίτικου οικοσυστήματος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Είναι ενδεικτικό ότι ακόμη και στη μελέτη, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση για το επικείμενο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ) από το υπουργείο Περιβάλλοντος, αναγνωρίζεται η περιβαλλοντική αξία της περιοχής και πολύ μεγάλο μέρος του Χαρασώνα χαρακτηρίζεται ως “Περιοχή Προστασίας του Τοπίου”, εντός της οποίας απαγορεύεται απολύτως η δόμηση», τονίζει το Παρατηρητήριο.
Υπενθυμίζεται ότι η «διαβούλευση» για το έργο ολοκληρώθηκε ενώ δεν είχε δημοσιοποιηθεί κανένα κρίσιμο στοιχείο της επένδυσης, γεγονός που έκανε αδύνατη οποιαδήποτε τεκμηριωμένη τοποθέτηση. Ετσι, δεν τηρήθηκαν όσα ορίζει ο νόμος, σύμφωνα με τον οποίο θα έπρεπε να έχουν αναρτηθεί τα βασικά στοιχεία του φακέλου και η επιτελική σύνοψη της επενδυτικής πρότασης («“Χτίζουν” πεντάστερο στη Σύρο με προσχηματική διαβούλευση», «Εφ.Συν.», 16/6/25).
Για όλους αυτούς τους λόγους, το Παρατηρητήριο κατέθεσε Αίτηση Ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας (Ε΄ Τμήμα) καθώς και Αίτηση Ακύρωσης και Αίτηση Αναστολής ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά.
Η επιχειρηματολογία
Πιο συγκεκριμένα, ζητά να ακυρωθεί η κατασκευή του «σύνθετου τουριστικού καταλύματος» στην περιοχή του Χαρασώνα, να ακυρωθούν οι οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν από την Υπηρεσίας Δόμησης Σύρου – Ερμούπολης για την περιοχή και να ανασταλεί η εκτέλεση των οικοδομικών αδειών, έως την έκδοση απόφασης επί της Αίτησης Ακύρωσης.
Η δε νομική του επιχειρηματολογία εστιάζει στην έλλειψη ΜΠΕ/ΑΕΠΟ, στην αντίθεση του σχεδίου με τις χρήσεις γης τού υπό εκπόνηση ΤΠΣ, στην έλλειψη προσώπου των γηπέδων σε δημόσια κοινόχρηστη οδό και στην de facto «ιδιωτική πολεοδόμηση» εκτός θεσμικού σχεδιασμού.
