Το ενεργειακό παίγνιο παγκοσμίως μπορεί να έχει γεωοικονομική και γεωπολιτική διάσταση, αλλά αυτό που μας αφορά στο τέλος είναι η τσέπη μας: αν όλο αυτό το σκηνικό της «μεγάλης αντικατάστασης» του ρωσικού αερίου θα έχει οφέλη για το μέσο νοικοκυριό.
Ο Κάθετος Διάδρομος για το αμερικανικό αέριο είναι έργο εν εξελίξει. Και όπως δήλωσε ο Voltz, Αμερικανός ειδικός του υπουργείου Ενέργειας, πριν από λίγες μέρες στην Αθήνα, «Πέρα από την πολιτική βούληση, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία του έργου είναι και ο εμπορικός ρεαλισμός. Η μηχανική είναι το εύκολο μέρος, για παράδειγμα το πώς περνούν οι αγωγοί μέσα από βουνά. Το δύσκολο είναι η δέσμευση των εταίρων. Αν το έργο δεν είναι εμπορικά βιώσιμο, δεν θα είναι βιώσιμο για κανέναν».
Ξέρετε, στον ενεργειακό καπιταλισμό, «βιωσιμότητα» σημαίνει πρώτα «βιωσιμότητα κερδοφορίας του κεφαλαίου» και μετά των καταναλωτών. Αυτή η παραδοχή αποκαλύπτει την πραγματικότητα που θα βρούμε μπροστά μας (και που προσωπικά ονόμασα εδώ και καιρό): το αμερικανικό LNG είναι και θα καταλήξει τελικά πανάκριβο, καθώς ο Κάθετος Διάδρομος έχει υψηλότατα διόδια σε σχέση με τις εναλλακτικές διαδρομές (10 ευρώ/MWh από Ρεβυθούσα, έναντι 3,9 ευρώ/MWh από Κροατία μέσω Ουγγαρίας ή Πολωνίας).
Πρέπει να δούμε πίσω από το νέο δόγμα του συναλλακτικού ρεαλισμού του Τραμπ (και της κλίκας συμφερόντων που τον ακολουθεί διεθνώς) ότι κρύβεται ο «εμπορικός ρεαλισμός». Και να αναρωτηθούμε γιατί το «εμπορικά βιώσιμο» το αναφέρουν τόσο νωρίς οι Αμερικανοί. Μα προφανώς ξέρουν ότι το LNG δεν μπορεί να ανταγωνιστεί ούτε καν άλλες διαδρομές LNG δικού τους, πόσο μάλλον το φτηνότερο ρωσικό αέριο που συνεχίζει να τροφοδοτεί την Ευρώπη μέσω Τουρκίας ή το αζέρικο που έρχεται από τον TAP.
Πληροφορούμαστε δε αναλυτικά (και τεκμηριωμένα από το https://www.rizospastis.gr/storyAmp.do?id=13168376) ότι «οι δημοπρασίες για τη δέσμευση δυναμικότητας του κάθετου διαδρόμου συνεχίζουν να καταλήγουν “στον κουβά”, επιβεβαιώνοντας ότι πίσω από τη ρητορική της “ενεργειακής ασφάλειας” κρύβεται η πραγματικότητα των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων, με ανυπολόγιστους κινδύνους για τους λαούς».
Η ομολογία ότι ο Κάθετος Διάδρομος «λειτουργεί στις σταγόνες» έρχεται να επιβεβαιώσει όσα έχουν καταγραφεί τους τελευταίους μήνες. Στις πρόσφατες δημοπρασίες για τον Φεβρουάριο, από τη συνολική προσφερόμενη δυναμικότητα των σχεδόν 72 GWh δεσμεύτηκε μια απειροελάχιστη ποσότητα μόλις 48 MWh, ενώ για τα «Route 2» και «Route 3» το ενδιαφέρον ήταν εντελώς μηδενικό.
Στο αρνητικό αυτό ενδιαφέρον συνέβαλε το γεγονός ότι η ΔΕΠΑ, εκ των βασικών χρηστών του Διαδρόμου, δεν συμμετείχε στις δημοπρασίες – προφανώς επειδή ο πελάτης της, η ουκρανική «Naftogaz», δεν αποδέχτηκε την προσφορά της ελληνικής εταιρείας και προτίμησε να προμηθευτεί αέριο από κάποια άλλη, φτηνότερη διαδρομή, όπως μέσω Πολωνίας.
Ο Volz ανακοίνωσε επίσης ότι «στα τέλη Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί υπουργική συνάντηση στην Ουάσινγκτον για τη συζήτηση των προκλήσεων», ενώ οι διαβουλεύσεις θα είναι «διαρκείς και εντατικές έως το τέλος του έτους».
Η ομολογία αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις προσδοκίες που είχε καλλιεργήσει η κυβέρνηση, παρουσιάζοντας τον Κάθετο Διάδρομο ως «λάφυρο» από τη συμμετοχή της στα ευρωατλαντικά σχέδια και στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Συμπέρασμα από το ίδιο δημοσίευμα: για να γίνει «βιώσιμο» και «ανταγωνιστικό» το έργο, μονόδρομος είναι η παραπέρα όξυνση των ανταγωνισμών ακόμα και στο εσωτερικό του ευρωατλαντικού στρατοπέδου. Οπως έχει όμως αποκαλυφθεί, οι Αμερικανοί απαιτούν αποκλειστικότητα για το αμερικανικό LNG, πιέζοντας να αποκλειστεί το φτηνότερο αζέρικο αέριο που φτάνει μέσω του TAP.
Η ελληνική κυβέρνηση φέρεται να έχει δεσμευτεί ότι η προσφυγή στο αζέρικο αέριο θα γίνεται μόνο αν καθυστερήσει το αμερικανικό LNG – αναλαμβάνοντας ουσιαστικά τον ρόλο του «μπροστάρη» στην εφαρμογή του αμερικανικού σχεδιασμού.
Το Athens Energy Summit 2026 επιβεβαίωσε για ακόμα μια φορά ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει επενδύσει βαθιά στον αμερικανικό σχεδιασμό «ενεργειακής κυριαρχίας».
Οι πανηγυρικές δηλώσεις για «πλημμύρα» αερίου και «στρατηγικής σημασίας» έργα δεν μπορούν ωστόσο να κρύψουν την πραγματικότητα: ο Κάθετος Διάδρομος παραμένει στις «σταγόνες» επειδή είναι πανάκριβος, οι ανταγωνισμοί μέσα στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο εντείνονται και ο λαός –όχι μόνο δεν έχει να περιμένει τίποτα, αλλά– γίνεται παραλήπτης του «λογαριασμού».
Οι τιμές του φυσικού αερίου, παρά την «απόβαση» του αμερικανικού LNG στην ευρωπαϊκή αγορά, παραμένουν 50% υψηλότερες από την προ πανδημίας εποχή, ενώ η «απεξάρτηση» από το ρωσικό αέριο σημαίνει στην πράξη νέα εξάρτηση – αυτήν τη φορά από το ακριβότερο αμερικανικό LNG. Η «ενεργειακή ασφάλεια» που διαφημίζεται δεν αφορά τους λαούς, αλλά τα κέρδη των ενεργειακών μονοπωλίων και τους γεωπολιτικούς στόχους της Ουάσινγκτον.
Τι δεν καταλαβαίνουμε; Ή μήπως, επειδή το γράφει ο rizospastis, εμείς απλά θα διαβάσουμε το πανηγυρικό δημοσίευμα συστημικών media εδώ, με τα οποία φαίνεται ότι διώξαμε τους… Ρώσους από πάνω μας;
