Η νέα ψηφιακή «ομπρέλα» πολιτιστικών υπηρεσιών

Το νέο ψηφιακό οικοσύστημα πολιτιστικών υπηρεσιών Hellenic Heritage παρουσιάστηκε χθες στην Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου από τον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ). Με επισημότητα, την πολιτική βαρύτητα που δίνει η παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη αλλά και της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, υφυπουργών, περιφερειαρχών, εκπροσώπων του τουρισμού, του πολιτισμού και της τεχνολογίας (γέμισε ασφυκτικά το αμφιθέατρο), σε κλίμα υπέρμετρης αισιοδοξίας και αίσθηση μεγάλου επιτεύγματος παρουσιάστηκε το έργο, που εκ πρώτης όψεως στηρίζεται σε μια λογική ιδέα. Τη συνολική ψηφιακή αναβάθμιση της εμπειρίας του επισκέπτη, καθώς θα ενωθούν –πρώτη φορά– περισσότεροι από 350 αρχαιολογικοί χώροι, μουσεία και μνημεία σε μία ενιαία, σύγχρονη διαδικτυακή πύλη με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας τους, την αναβάθμιση της παροχής υπηρεσιών, την πρόσβαση των επισκεπτών στα περιβάλλοντα και τα εκθέματα αλλά και την έκδοση ψηφιακού εισιτηρίου σε 108 χώρους.

«Εμβληματικό» χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός το έργο που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μέσω του Next Generation EU, έχει προϋπολογισμό άνω των 27.000.000 ευρώ και υλοποιείται από το υπουργείο Πολιτισμού μέσω του ΟΔΑΠ.

Πρόσβαση

Στον πυρήνα βρίσκεται η νέα ψηφιακή επίσημη πλατφόρμα hh.gr του ΥΠΠΟ και του ΟΔΑΠ που αναπτύσσει το «νέο ενιαίο σύστημα ηλεκτρονικού εισιτηρίου και ελέγχου πρόσβασης σε 108 αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία, με στόχο την απλοποίηση της εισόδου, την ενίσχυση της ασφάλειας και την ακριβή αποτύπωση της επισκεψιμότητας. Εφαρμόζεται σύστημα ζωνών εισόδου σε περισσότερους από 100 αρχαιολογικούς χώρους, διαμορφώνοντας πιο οργανωμένες και προβλέψιμες συνθήκες επίσκεψης και συμβάλλοντας στην προστασία των μνημείων», ειπώθηκε κατά την παρουσίαση. Αναφέρθηκε ότι αναπτύσσονται ψηφιακοί ξεναγοί σε 40 αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία, διαθέσιμοι σε 8 γλώσσες, συμπεριλαμβανομένων της ελληνικής νοηματικής και, πρώτη φορά, της διεθνούς νοηματικής. Παρουσιάστηκε η κάρτα μέλους Hellenic Heritage, η οποία προσφέρει δωρεάν εγγραφή και ετήσια απεριόριστη πρόσβαση σε πολιτιστικούς χώρους μέσω του hh.gr, ενώ, όπως ειπώθηκε, δίνεται έμφαση στην προσβασιμότητα με υπηρεσίες σχεδιασμένες για άτομα με αναπηρία και τους συνοδούς τους.

Το έργο ωστόσο εξελίσσεται («σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα», όπως σημειώνει το ΥΠΠΟ) και θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία τον Απρίλιο του 2026. Οπότε αναρωτιόμαστε: Γιατί παρουσιάστηκε χθες κάτι το οποίο θα δούμε σε τρεις μήνες; Μπήκαμε στην πλατφόρμα και διαπιστώσαμε ότι από τους 108 χώρους, επί του παρόντος μπορείς να εκδόσεις εισιτήρια σε 23 σε όλη την επικράτεια που είναι χωρισμένη γεωγραφικά σε Αττική και Στερεά Ελλάδα, Κρήτη, Μακεδονία & Θράκη, Νησιά Αιγαίου, Πελοπόννησο. Οι εννέα από τους 23 αρχαιολογικούς χώρους βρίσκονται σε Αττική και Στερεά Ελλάδα και στους περισσότερους έχει εφαρμοστεί το ηλεκτρονικό εισιτήριο πριν από το 2019, καθώς πρόκειται για Ακρόπολη και Κλιτύες, Ολυμπιείο, Αρχαία Αγορά, Ρωμαϊκή Αγορά, Βιβλιοθήκη Αδριανού, Λύκειο Αριστοτέλη, Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και Μουσείο Δελφών.

Επί του παρόντος βρίσκεις μια γενική περιγραφή του χώρου και ωραίες φωτογραφίες, χρηστικά στοιχεία όπως ωράριο λειτουργίας, τοποθεσία, πρόσβαση κ.ο.κ., ενώ μπορείς να εκδώσεις το εισιτήριό σου. Στην επιλογή «Εμπειρίες», προωθείται το «The Acropolis experience», που αφορά την ιδιωτική ξενάγηση για έως πέντε συμμετέχοντες, έναντι 5.000 ευρώ. «[…] από τις 6 το πρωί ή τις 8 έως τις 10 το βράδυ, θα ζήσουν την αξέχαστη εμπειρία της ανατολής ή της δύσης με θέα τον Παρθενώνα, κάνοντας ένα ταξίδι στο χρόνο υπό την έμπειρη καθοδήγηση του προσωπικού τους ξεναγού», διαβάζουμε στην περιγραφή και αναρωτιόμαστε: Αυτή είναι η εξωστρέφεια που οραματίζεται η κυβερνητική πολιτική για τον πολιτισμό και τα μνημεία; Η άλλη «Εμπειρία» αφορά την ιδιωτική επίσκεψη στο Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού που το αντίτιμο είναι 1.000 ευρώ για 5 συμμετέχοντες!

Πολλά χρήματα

Το έργο που παρουσιάστηκε στο αμφιθέατρο της Πινακοθήκης με το αποτέλεσμα που βλέπουμε όταν μπαίνουμε στην πλατφόρμα hh.gr, δεν έχουν καμία σχέση. Ελπίζουμε ότι μετά τον Απρίλιο όλα θα λειτουργούν ρολόι και θα καμφθούν οι όποιες εύλογες αμφιβολίες μας επικρατούν στην παρούσα φάση, καθώς τα χρήματα που έχουν δαπανηθεί είναι πάρα πολλά. Και είναι κρίμα να δίνονται τόσα εκατομμύρια σε διαφημίσεις, εταιρείες και ιδιώτες και να μην επενδύονται σε ουσιαστικά έργα και ανθρώπινο δυναμικό για τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία.

«Η συνολική αναβάθμιση των υποδομών του ΟΔΑΠ, ψηφιακών και συμβατικών, συμπεριελήφθη στα έργα του υπουργείου Πολιτισμού που χρηματοδοτεί το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με πόρους, που ξεπερνούν τα 55.000.000 ευρώ, ενώ επιπλέον 10.000.000 ευρώ διατίθενται από ίδιους πόρους του Οργανισμού», είπε η υπουργός Πολιτισμού. «Η καθοριστική συμβολή του πολιτισμού στον εθνικό πλούτο –σε συμβολικό, αλλά και οικονομικό επίπεδο– είναι αδιαμφισβήτητη. Οχι, μόνο αυτοτελώς, αλλά και μέσα από συνέργειες και αλληλεπιδράσεις με άλλους κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας», ανέφερε μεταξύ άλλων, κάνοντας σαφές ότι ο πολιτισμός λειτουργεί ως μοχλός εσόδων, ως προϊόν κατανάλωσης για τουρίστες που επισκέπτονται τη χώρα.

Θυμίζουμε ότι, για να λειτουργήσει ο «νέος ΟΔΑΠ», στον οποίο επενδύθηκαν τόσα εκατομμύρια πέρασε πρόσφατα η τροποποίηση του άρθρου 5 του ιδρυτικού νόμου του προκειμένου να ιδρυθεί Ανώνυμη Εταιρεία, η οποία θα διαχειρίζεται τα έσοδα του ηλεκτρονικού εισιτηρίου μαζί με την κινητή και ακίνητη περιουσία του («Εφ.Συν.», «Ερχεται η ιδιωτικοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς;», 28/1/2026).

Εισιτήρια

«Το 2019 είχαμε 11 χώρους με ηλεκτρονικό εισιτήριο, σήμερα έχουμε 108. Το 2019 εκδόθηκαν στην Ακρόπολη 240.000 ηλεκτρονικά εισιτήρια, το 2025 εκδόθηκαν τρία εκατομμύρια», είπε μεταξύ άλλων η Αγγελική Μαραγκάκη, αναπτυξιακή διευθύντρια του ΟΔΑΠ, και πρόσθεσε: «Πρόκληση και στόχος είναι τα ίδια τα μνημεία να στηρίζουν τη βιωσιμότητά τους και να αυτοχρηματοδοτούνται». Φράση-κλειδί που αποτυπώνει τα μελλοντικά σχέδια της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Πάντως, τον Δεκέμβριο του 2025 διοργανώθηκε αντίστοιχη εκδήλωση για το «Hellenic Heritage» (χωρίς τις ηχηρές χθεσινές συμμετοχές, τις πολλές κάμερες και τους φωτογράφους) στο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων, εκεί όπου εκτίθεται η συλλογή με τις αρχαιότητες της οικογένειας Μητσοτάκη.

Ακολούθησε παρουσίαση του έργου από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στα μέσα Ιανουαρίου 2026 στον κινηματογράφο «Ολύμπιον» στη Θεσσαλονίκη. Ανάδοχοι του έργου είναι οι εταιρείες Cosmote, Singularlogic, Radiant.