Ακόμη μία καταδίκη από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) εισέπραξε η Ελλάδα λόγω των κακών συνθηκών διαβίωσης που υπέστησαν δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες όταν υποχρεώθηκαν να διαβιούν για μήνες ή και χρόνια ακόμα στα αντίσκηνα και σε συνθήκες ζούγκλας, όπως εύστοχα ονόμαζαν οι ίδιοι τους αυτοσχέδιους καταυλισμούς γύρω από τα ΚΥΤ της Μόριας και της Σάμου.
Η απόφαση, που ανακοινώθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2026, αφορά έξι ανήλικους Αφγανούς πρόσφυγες που υπέστησαν απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) της Σάμου, κατά την περίοδο 2019-2020 Το ΚΥΤ Σάμου, σχεδιασμένο για 648 άτομα, είχε μετατραπεί σε χώρο υπερπληθυσμού με χιλιάδες εγκλωβισμένους.
Δίπλα στο επίσημο κέντρο αναπτύχθηκε ο ανεπίσημος καταυλισμός γνωστός ως «Ζούγκλα», ένας λαβύρινθος από σκηνές, παράνομες κατασκευές και αυτοσχέδια καταφύγια. Οι συνθήκες ήταν απερίγραπτες: έλλειψη ηλεκτρισμού, τρεχούμενου νερού, τουαλετών και συστήματος αποχέτευσης, ακαθαρσίες παντού, κρύο, βροχή και ανεπαρκής προστασία από τις καιρικές συνθήκες. Παιδιά κοιμόντουσαν στο χώμα ή σε παλέτες με πλαστικό, χωρίς στρώματα ή θέρμανση.
Απροστάτευτοι
Το ΕΔΔΑ τόνισε την ιδιαίτερη ευπάθεια των ανηλίκων χωρίς συνοδούς. Τα παιδιά, λόγω ηλικίας και έλλειψης αυτονομίας, χρήζουν ειδικής προστασίας. Η αποτυχία κάλυψης βασικών αναγκών –υλικών, σωματικών, συναισθηματικών– συνιστά από μόνη της εξευτελιστική μεταχείριση. Το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι το άρθρο 3 είναι απόλυτο: καμία κρίση, ούτε η μεταναστευτική πίεση, δεν δικαιολογεί παραβιάσεις. Οι επτά προσφεύγοντες παρέμειναν 4 έως 11 μήνες σε αυτές τις συνθήκες.
Κάποιοι δεν αναγνωρίστηκαν άμεσα ως ανήλικοι, άλλοι υπέστησαν σοβαρά ψυχολογικά τραύματα – ένας μάλιστα επιχείρησε να αυτοκτονήσει. Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η Ελλάδα απέτυχε να παράσχει κατάλληλη στέγαση, υγιεινή, διατροφή, ιατρική φροντίδα, κηδεμονία και προστασία από βία.
«Η κατάσταση των ευάλωτων ατόμων, και ιδιαίτερα των ανηλίκων χωρίς συνοδό, απαιτεί ειδική προστασία. Τα παιδιά έχουν ειδικές ανάγκες που είναι εγγενείς στην ηλικία τους και την έλλειψη ανεξαρτησίας και η ακραία ευπάθεια ενός παιδιού είναι αποφασιστική και υπερισχύει των θεωρήσεων σχετικά με το καθεστώς του παιδιού στο πλαίσιο του μεταναστευτικού δικαίου. Οι ρυθμίσεις υποδοχής και φροντίδας για τέτοια άτομα πρέπει να προσαρμόζονται στην ηλικία τους και οποιαδήποτε αποτυχία παροχής των βασικών τους αναγκών –υλικών, σωματικών ή συναισθηματικών– μπορεί από μόνη της να αποτελεί εξευτελιστική μεταχείριση κατά την έννοια του άρθρου 3», αναφέρει χαρακτηριστικά η απόφαση, όπως δημοσιεύτηκε στο site νομικού περιεχομένου https://daily.nb.org/ (Νομική Βιβλιοθήκη, συντάκτρια Ειρήνη Παδουβά).
Η απόφαση καταλήγει σε παραβίαση του άρθρου 3 και επιβάλλει αποζημίωση 1.000 ευρώ σε καθένα από τα έξι θύματα (συνολικά 6.000 ευρώ).
Καταδίκη μικρή σε κόστος, αλλά αρκούντως συμβολική, που αποτελεί ηθική δικαίωση και ισχυρό μήνυμα προς τα κράτη ότι τα δικαιώματα των παιδιών υπερισχύουν κάθε δικαιολογίας.
-320x213.jpg)
