Στα χειρότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί ποτέ, έφτασε το 2025 η εγκατάλειψη των πλοίων και των ναυτικών παγκόσμια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η Διεθνής Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF), εγκαταλείφθηκαν 410 πλοία και 6.223 ναυτικοί. Τα στοιχεία της ITF, τα οποία θα υποβληθούν σε έκθεση στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) εν όψει της συζήτησής του σε συνεδρίαση της νομικής επιτροπής φέτος, δείχνουν επίσης ότι οι εταιρείες χρωστούσαν στους ναυτικούς συνολικά 25,8 εκατ. δολάρια ΗΠΑ το 2025 ως αποτέλεσμα των εγκαταλείψεων και από αυτό το σύνολο, η ITF έχει ανακτήσει και επιστρέψει 16,5 εκατ. δολάρια ΗΠΑ στους ναυτικούς.
Συστημικό πρόβλημα
«Είναι ντροπή το γεγονός ότι, για άλλη μία φορά, βλέπουμε αριθμό-ρεκόρ ναυτικών να εγκαταλείπονται από αδίστακτους πλοιοκτήτες», δήλωσε ο David Heindel, πρόεδρος του τμήματος ναυτικών της ITF, και πρόσθεσε: «Κάθε μέρα, σε όλο τον κόσμο, οι ναυτικοί αντιμετωπίζουν φρικτές παραβιάσεις των ανθρωπίνων και εργασιακών τους δικαιωμάτων, όλα αυτά για να μπορέσουν οι εταιρείες να βγάλουν γρήγορα χρήματα εις βάρος τους.
Είναι πολύ σαφές ότι πρόκειται για ένα συστημικό ζήτημα στον κλάδο και αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε ολόκληρη τη βιομηχανία να ενωθεί με τους ναυτικούς και τα συνδικάτα τους για να πουν «φτάνει πια» και να αναλάβουν δράση από κοινού για να τερματίσουν αυτή την κρίση».
Να σημειωθεί ότι η εγκατάλειψη ναυτικού ορίζεται από τον ΙΜΟ με βάση τρία κριτήρια: μη κάλυψη του κόστους επαναπατρισμού ενός ναυτικού, εγκατάλειψή του χωρίς την απαραίτητη συντήρηση και υποστήριξη και μονομερής διακοπή των δεσμών με έναν ναυτικό, συμπεριλαμβανομένης της μη καταβολής συμβατικών μισθών για περίοδο τουλάχιστον δύο μηνών.
«Μαύρη λίστα»
Οι Ινδοί ναυτικοί ήταν αυτοί που επλήγησαν περισσότερο το 2025, όπως και το 2024, με 1.125 ναυτικούς να εγκαταλείπονται στο τέλος του 2025, ενώ η ινδική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα ληφθούν μέτρα «μαύρης λίστας» για την προστασία των ναυτικών από πλοία με ιστορικό επαναλαμβανόμενων εγκαταλείψεων και άλλων κακών πρακτικών. Οι Φιλιππινέζοι ναυτικοί ήταν οι δεύτεροι που επλήγησαν, με 539 εγκαταλελειμμένους ναυτικούς, ακολουθούμενοι από τους Σύρους με 309 εγκαταλελειμμένους ναυτικούς.
Η χειρότερη περιοχή για εγκατάλειψη πλοίων ήταν η Μέση Ανατολή, ακολουθούμενη από την Ευρώπη. Οι δύο χώρες όπου σημειώθηκαν οι περισσότερες εγκαταλείψεις πλοίων –οι χώρες με τον μεγαλύτερο αριθμό πλοίων στα οποία σημειώθηκαν εγκαταλείψεις–, οι οποίες έχουν σημαντικά υψηλότερες εγκαταλείψεις από οποιαδήποτε άλλη χώρα, ήταν η Τουρκία (61) και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (54). Τα πλοία με σημαία ευκαιρίας (FOC) κατέχουν εξέχουσα θέση στην εγκατάλειψη: 337 πλοία που εγκαταλείφθηκαν το 2025 –το 82% του συνόλου– έφεραν σημαίες FOC.
Η ITF ζητά να ληφθούν τα ακόλουθα μέτρα για την αντιμετώπιση της εγκατάλειψης ναυτικών:
● Τα κράτη σημαίας θα υποχρεούνται να καταχωρίζουν τον πραγματικό ιδιοκτήτη ενός πλοίου, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων επικοινωνίας, ως προϋπόθεση για την καταχώριση.
● Εθνική μαύρη λίστα πλοίων για την προστασία των ναυτικών από πλοία με επανειλημμένη εμπλοκή σε περιπτώσεις εγκατάλειψης, ακολουθώντας το παράδειγμα της Γενικής Διεύθυνσης Ναυτιλίας της Ινδίας.
● Κυβερνητικές έρευνες σχετικά με τη χρήση σημαιών ευκαιρίας.
Μαρτυρία από Ινδό ναυτικό
Ενας Ινδός ναυτικός, ο οποίος βρίσκεται εγκαταλελειμμένος μαζί με άλλους τρεις συμπατριώτες του-μέλη πληρώματος, μίλησε στην ITF για τη συνεχιζόμενη δοκιμασία του. Ο ναυτικός και τρεις από τους συναδέλφους του βρίσκονται στο πλοίο, το Eleen Armonia, στα ανοιχτά των ακτών της Νιγηρίας, από τον Ιούνιο χωρίς να λαμβάνουν αμοιβή, ενώ η ITF κατέθεσε το πλοίο ως εγκαταλελειμμένο τον Αύγουστο του 2025. Παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις και τη λήξη των συμβάσεων, δεν έχουν επαναπατριστεί από τον πλοιοκτήτη.
«Κάθε μήνα ζητάμε από την εταιρεία να μας πληρώσει τους μισθούς και να μας στείλει σπίτι, αλλά δεν τους νοιάζει. Είμαστε σε επαφή με πολλές αρχές, συμπεριλαμβανομένης της ITF, οι οποίες προσπαθούν να μας βοηθήσουν, αλλά αυτή τη στιγμή νιώθουμε ότι θα πάμε σπίτι μόνο όταν το αποφασίσει η εταιρεία», είπε ο ναυτικός και πρόσθεσε: «Εχει γίνει καθημερινότητα για μένα το να μην μπορώ να κοιμηθώ από το άγχος, και αν αυτό συνεχιστεί, ειλικρινά δεν ξέρω πώς θα επηρεάσει την υγεία μου. Είναι ντροπή που μας φέρονται έτσι».
