Περί αμβλώσεων

Αργησα αλλά το κατάλαβα ότι για κάποιους το βασικό πρόβλημα της Ελλάδας το 2026 δεν είναι η διαφθορά και η αδιαφάνεια, η εξάρτηση της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική και την οικονομική εξουσία, ούτε η φτώχεια, η υποτέλεια στον ξένο παράγοντα, αλλά οι αμβλώσεις και το αν κάποιος είναι υπέρ ή κατά. Αιτία υπήρξε η σκληρή κριτική από όλους της ατυχούς απάντησης της κ. Καρυστιανού στην ανόητη ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με το θέμα αυτό· ένα θέμα όμως που έχει νομικά ρυθμιστεί το μακρινό 1986, όταν υπουργός Δικαιοσύνης ήταν ένας σπουδαίος θεμιστοπόλος, ο αείμνηστος Γεώργιος Αλέξανδρος Μαγκάκης.

Σεμνύνομαι που είχα το προνόμιο ότι ήμουν φοιτητής του· τότε που οι νομικές σπουδές, εκτός από τη στενή ενασχόληση με τους νόμους, καλλιεργούσαν την πολιτική σκέψη, την κοινωνιολογική ανάλυση, την ολιστική προσέγγιση της έννοιας της δικαιοσύνης, στο πλαίσιο ενός καινούργιου, τολμηρού και προοδευτικού περιβάλλοντος. Τότε που το Οικογενειακό Δίκαιο, με την τεράστια συμβολή τού επίσης καθηγητή μου αείμνηστου Γεώργιου Κουμάντου, απέκτησε έναν σύγχρονο και προοδευτικό χαρακτήρα.

Στο Συνταγματικό Δίκαιο τότε δέσποζε ο Γεώργιος Κασιμάτης και στην πολιτική δικονομία ο Κώστας Μπέης. Και δίπλα σε αυτούς τόσοι και τόσοι άλλοι στους οποίους απολογούμαι γιατί δεν τους μνημονεύω, καθαρά για λόγους οικονομίας του κειμένου. Με αυτούς τους δασκάλους οι οποίοι, εκτός από τη θετικιστική ορθολογική υπόσταση που έδιναν στο Δίκαιο, καλλιεργούσαν τον ρομαντικό και συναισθηματικό ψυχισμό των φοιτητών, ώστε η στρυφνή νομική γλώσσα και οι βαρετές διατάξεις να μεταμορφώνονται σε ωραίες αλλά συνάμα και εφαρμόσιμες ιδέες.

Σήμερα η Νομική Σχολή, παρότι στελεχώνεται από εξέχοντες νομικούς, δεν έχει την αίγλη και το υψηλό φρόνημα του παρελθόντος. Ισως γιατί όλα άρχισαν να αλλάζουν όταν εμφανίστηκαν στη Νομική οι Κένταυροι και οι Ρέιντζερς, και μαζί με αυτούς οι μαχαιροβγάλτες και οι τσεκουροφόροι της ΕΠΕΝ. Και αργά αλλά σταθερά οι φοιτητές, από ακαδημαϊκοί σκεπτόμενοι πολίτες, από πρωτοπορία στους κοινωνικούς αγώνες του λαού μας, άρχισαν να εντάσσονται, στην πλειοψηφία τους εκόντες άκοντες, στις άγονες πνευματικά, φαιές τάξεις της αντίδρασης.

Κι έτσι φτάσαμε σήμερα για ένα λυμένο θέμα να ρωτάμε κάποιους που μιλάνε για τα σημερινά μας χάλια αν είναι υπέρ ή κατά των αμβλώσεων, απλά και μόνο για να βρουν κάποιοι επιχειρήματα ώστε να αποδομήσουν πολιτικά έναν άνθρωπο που απ’ ό,τι δείχνουν οι αντιδράσεις των περισσοτέρων κρίνεται ως επικίνδυνος για όλο το παραπαίον πολιτικό σύστημα.

Η ερώτηση περί αμβλώσεων σαφώς ήταν σκόπιμη και υποβολιμαία και σε συνδυασμό με την αντίστοιχη περί επαφών με άτομα που ανήκαν στο κόμμα Νίκη στόχευε να αποκαλύψει τη σχέση της κ. Καρυστιανού με τη θρησκεία, ώστε αυτομάτως να την τοποθετήσουν στον συντηρητικό χώρο.

Αν όμως ήθελαν οι δημοσιογράφοι να εξακριβώσουν ποιες είναι οι απόψεις της για ζητήματα που είναι μέχρι σήμερα εκκρεμή και άλυτα και άπτονται θεμάτων θρησκευτικής ηθικής, θα έπρεπε να ρωτήσουν ποια είναι η θέση της για την ευθανασία. Και πριν από κάθε ερώτημα που αφορά είτε το δικαίωμα στην άμβλωση είτε στην ευθανασία, θα έπρεπε να δίνεται η διευκρίνιση ότι δεν ζητείται να μας πει κάποιος αν είναι υπέρ ή κατά αυτών των πράξεων -οι οποίες, μας αρέσει-δεν μας αρέσει, έχουν τον χαρακτήρα του εγκλήματος- αλλά αν έχει τη δυνατότητα να προβεί ανέγκλητα, στο πλαίσιο της αυτοδιάθεσής του, σε αυτές ή δεν την έχει.

Ολοι ξέρουμε ότι η ευθανασία συνιστά ποινικό αδίκημα, παρότι θα έπρεπε να αποτελεί όπως και η άμβλωση ξεχωριστή νομική κατηγορία. Θεωρείται λοιπόν ότι έχει τον χαρακτήρα ανθρωποκτονίας είτε με πρόθεση ή συναίνεση είτε συμμετοχής σε αυτοκτονία. Αυτό και αν είναι μεσαιωνικό κατάλοιπο. Και ποιος είναι ο λόγος που η ευθανασία είναι ανθρωποκτονία; Φυσικά η αντίδραση της Εκκλησίας και το πολιτικό κόστος που ήθελε προξενήσει αυτή η αντίδραση στους κομματικούς θιάσους. Αντί λοιπόν να λυτρώσουμε με έναν νόμο κι ένα άρθρο, όπως θα έλεγε κάποιος, εκατοντάδες αν όχι χιλιάδες συνανθρώπους μας από το χειρότερο βασανιστήριο που είναι αυτό του ανίατου πόνου με τον πιο πολιτισμένο τρόπο, προτιμήσαμε να θεσμοθετήσουμε τον -όχι τόσο επώδυνο πολιτικά- γάμο ομοφύλων.

Αυτό πιστεύω ότι θα έπρεπε να είναι το ερώτημα, στο οποίο όμως έχω την αίσθηση ότι δεν θα απαντούσε αρνητικά η Καρυστιανού. Και ο λόγος είναι ότι για το θέμα της άμβλωσης οι όποιες επιφυλάξεις της δεν είχαν να κάνουν με τη θρησκεία αλλά με την ηθική πλευρά της ιδιότητάς της ως παιδιάτρου και την αδυναμία εκδήλωσης ελεύθερης βούλησης ενός είτε κυοφορούμενου είτε γεννηθέντος παιδιού. Και επίσης επειδή κάτι μου λέει ότι γι’ αυτήν «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος».