Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν σημείωσαν πρόοδο στις συνομιλίες τους την Τρίτη, πλησιάζοντας περισσότερο σε μια συμφωνία-πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Το παραπάνω αναφέρει το Axios, επικαλούμενο ως πηγές, Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Το δημοσίευμα έρχεται τη στιγμή που η Wall Street Journal μεταδίδει πως ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να συναίνεσαν σε καταρχήν συμφωνία για νέα συνάντηση και δεύτερο γύρο συνομιλιών.
Σύμφωνα με το Axios, οι δύο πλευρές –με τη βοήθεια Πακιστανών, Αιγυπτίων και Τούρκων μεσολαβητών– προσπαθούν να γεφυρώσουν τα εναπομείναντα κενά και να καταλήξουν σε μια συμφωνία πριν από τη λήξη της εκεχειρίας στις 21 Απριλίου. Σημειώνεται επίσης ότι πακιστανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον διοικητή του στρατού, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, έφτασε στην Τεχεράνη για συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους.
«Δεν είναι εγγυημένη η συμφωνία»
Πάντως, Αμερικανοί αξιωματούχοι και πηγές που γνωρίζουν το θέμα, προειδοποιούν ότι μια συμφωνία δεν είναι εγγυημένη, δεδομένων των σημαντικών διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών.
«Ας περιμένουμε και ας δούμε αν μπορούμε να πετύχουμε μια συμφωνία. Είμαστε αισιόδοξοι και κατά συνέπεια προσπαθούμε να πιέσουμε και τις δύο πλευρές», δήλωσε Πακιστανός αξιωματούχος.
«Ήρθαν πιο κοντά»
Αμερικανός αξιωματούχος επισήμανε ότι η διαπραγματευτική ομάδα του προέδρου Τραμπ (ο αντιπρόεδρος Βανς, ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο ανώτερος σύμβουλος Τζάρεντ Κούσνερ) συνέχισαν την Τρίτη, να τηλεφωνούν και να ανταλλάσσουν σχέδια προτάσεων με τους Ιρανούς και τους μεσολαβητές. Ήταν στο τηλέφωνο και επικοινωνούσαν με όλες τις χώρες «και έρχονταν πιο κοντά», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Άλλος Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε την Τρίτη ότι σημειώθηκε πρόοδος. «Θέλουμε να κάνουμε μια συμφωνία. Και τμήματα της κυβέρνησής τους θέλουν να κάνουν μια συμφωνία. Τώρα το κόλπο είναι να πείσουμε ολόκληρη την κυβέρνηση να κάνει τη συμφωνία», δήλωσε τρίτος Αμερικανός αξιωματούχος.
Όπως σημειώνει το Axios (επικαλούμενο τις παραπάνω πηγές), ένας νέος γύρος άμεσων συνομιλιών με φυσική παρουσία πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί τις επόμενες ημέρες πριν από τη λήξη της εκεχειρίας, αλλά δεν έχει οριστεί ημερομηνία.
Ο Τζ. Ντ. Βανς, ο οποίος ηγήθηκε των αρχικών συνομιλιών στο Πακιστάν την περασμένη εβδομάδα, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Νομίζω ότι οι άνθρωποι που καθόμαστε απέναντί μας ήθελαν να καταλήξουν σε μια συμφωνία. … Αισθάνομαι πολύ καλά για το πού βρισκόμαστε». Το σχόλιο του Βανς είναι ενδεικτικό, επειδή ο αντιπρόεδρος δεν διαπραγματευόταν απευθείας με τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Η συμφωνία και η παράταση της εκεχειρίας
Εάν επιτευχθεί μια συμφωνία-πλαίσιο, η εκεχειρία θα πρέπει να παραταθεί για να διαπραγματευτούν τις λεπτομέρειες μιας συνολικής συμφωνίας, δήλωσαν ένας Αμερικανός αξιωματούχος και μια πηγή που γνωρίζει τη διαμεσολάβηση.
«Οι λεπτομέρειες είναι περίπλοκες – δεν μπορείς να το κάνεις αυτό σε δύο ημέρες», ξεκαθάρισε Αμερικανός αξιωματούχος.
«Οι ΗΠΑ δεν έχουν συμφωνήσει επίσημα σε παράταση της εκεχειρίας. Υπάρχει συνεχής εμπλοκή μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για την επίτευξη συμφωνίας», δήλωσε ένας δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος.
Οικονομική πίεση στην Τεχεράνη
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν πως ο ναυτικός αποκλεισμός του Τραμπ και η επιδεινούμενη οικονομική κρίση της χώρας, αυξάνουν την πίεση στην Τεχεράνη για να καταλήξει σε συμφωνία. «Το Ιράν δεν έχει χρήματα. Είναι χρεοκοπημένοι. Το ξέρουμε. Και ξέρουν ότι το ξέρουμε», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.
Το Ιράν εξάγει περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, κερδίζοντας περίπου 140 εκατομμύρια δολάρια.
«Ένας αποκλεισμός το μηδενίζει αυτό από τη μια μέρα στην άλλη», δήλωσε ο Miad Maleki, πρώην ειδικός σε κυρώσεις κατά του Ιράν στο Υπουργείο Οικονομικών και νυν ανώτερος συνεργάτης στο Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών.
Το νησί Χανγκ, το οποίο διαχειρίζεται περίπου το 90% του πετρελαίου του Ιράν, βρίσκεται 400 μίλια μακριά από τα Στενά του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο και ουσιαστικά θα έκλεινε σε περίπτωση αποκλεισμού. «Δεν χρειάζεται να εισβάλουμε στο Χανγκ αυτή τη στιγμή. Μπορούμε απλώς να το στραγγαλίσουμε», δήλωσε άλλος αξιωματούχος της κυβέρνησης.
Εάν το Ιράν δεν μπορεί να εξάγει πετρέλαιο και εξαντλήσει τις αποθήκες του στην ξηρά, θα πρέπει να σταματήσει την άντληση, ενδεχομένως θέτοντας εκτός λειτουργίας τα πηγάδια και προκαλώντας μακροπρόθεσμη οικονομική ζημία, δήλωσαν αξιωματούχοι της κυβέρνησης.
«Τι σημαίνει αν το Ιράν, μια χώρα που ο κόσμος γνωρίζει για το πετρέλαιό της, δεν μπορεί να παράγει πετρέλαιο; Θα είναι χειρότερα από τη Βενεζουέλα υπό τον Μαδούρο», υποστήριξε αξιωματούχος.
Πριν από τον πόλεμο, η οικονομία του Ιράν βρισκόταν ήδη υπό σοβαρή πίεση από την εκστρατεία κυρώσεων μέγιστης πίεσης του Τραμπ, η οποία οδήγησε σε υψηλή ανεργία, ελλείψεις βενζίνης και πληθωρισμό τροφίμων. Ο πόλεμος επιδείνωσε την κρίση.
Οι αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν κλείσει τα δύο μεγαλύτερα χαλυβουργεία του Ιράν και έχουν οδηγήσει σε στασιμότητα τη βιομηχανία πετροχημικών.
Τέλος, το κλείσιμο του διαδικτύου του Ιράν, που βρίσκεται τώρα στην 47η ημέρα του, κοστίζει στην οικονομία επιπλέον 50 εκατομμύρια δολάρια καθημερινά.
