Η Inter Alia* αναβάθμισε και σας παρουσιάζει το νέο μηνιαίο δελτίο «Στρέφοντας το βλέμμα στην Ευρώπη». Ξεκινώντας από τον μήνα αυτό, τον Απρίλιο του 2026, μια ομάδα περίπου 50 νέων από 8 ευρωπαϊκές χώρες θα συνεργάζονται κάθε μήνα, συντάσσοντας το δελτίο, που θα περιλαμβάνει νέα, άρθρα γνώμης, πολιτικές αναλύσεις, podcast και βίντεο. Στόχος, μια κριτική, εύληπτη και φρέσκια παρουσίαση μειζόνων πολιτικών εξελίξεων σε πολλά πεδία. Ανάμεσά τους, η νεολαία, ο πολιτισμός, το φύλο, οι κοινωνικές υποθέσεις, η μετανάστευση και το άσυλο, ο δημόσιος χώρος και τα πολιτικά δικαιώματα, ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός, το κράτος δικαίου, το περιβάλλον, η ανταγωνιστικότητα και η ενιαία αγορά. Kαλώς ήρθατε στον κόσμο του νέου, αναβαθμισμένου δελτίου. Συνεχίζουμε, στρέφοντας πάντα το βλέμμα μας στην Ευρώπη.
Συντακτική ομάδα:
- Σύνταξη: Αφροδίτη Γκόρτσου, Ελπίδα Γκουτζουπά, Emma O’flaherty, Φωτεινή Κατσαμπάνη
- Επιστημονικός σύμβουλος: Θάνος Δελλατόλας
- Επιμέλεια κειμένων: Στρατής Μπουρνάζος
- Υπεύθυνος έργου: Νίκος Παπακώστας
* Inter Alia σημαίνει «μεταξύ άλλων» στα λατινικά. Βασισμένη στη φιλοσοφία της συνεργασίας και της αμοιβαιότητας, η Inter Alia εργάζεται για την προώθηση της πολιτικής εκπαίδευσης, του κοινωνικού μετασχηματισμού και της συλλογικής δράσης. Εκφράζει την πρόθεση να στεκόμαστε πρόθυμα και με χαρά μεταξύ άλλων, να συν-δημιουργούμε, να κάνουμε παραχωρήσεις και να προωθούμε την κοινή πρόοδο και τη συλλογική νοημοσύνη.
Η Ευρώπη (εκ νέου) σε Σταυροδρόμι: Ανταγωνιστικότητα, Έλεγχος και Αξιοπιστία
Ο Μάρτιος αποκάλυψε τα ρήγματα που διαμορφώνουν τη γενική πολιτική κατεύθυνση της ΕΕ. Οι ηγέτες της ΕΕ προώθησαν την φιλόδοξη ατζέντα «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά» με στόχους την τόνωση της ανάπτυξης και της στρατηγικής αυτονομίας, ακόμη κι αν οι πολιτικές διαιρέσεις και τα διαρθρωτικά εμπόδια θέτουν υπό αμφισβήτηση την εφαρμογή της. Ταυτόχρονα, οι συζητήσεις για τα περιβαλλοντικά ζητήματα αποκάλυψαν ότι, υπό οικονομική πίεση, η ΕΕ είναι όλο και πιο πρόθυμη να απομακρυνθεί από τις δικές της φιλοδοξίες υπέρ της ανταγωνιστικότητας και της προστασίας της βιομηχανικής παραγωγής. Πέρα από τις αγορές και τη βιομηχανία, τα ζητήματα εκπροσώπησης τέθηκαν στο επίκεντρο. Ενώ πρωτοβουλίες όπως το «Η Ευρώπη σου, η Γνώμη σου!» διακηρύσουν ότι στοχεύουν να φέρουν τους νέους πιο κοντά στη χάραξη πολιτικής, ένα βασικό ερώτημα παραμένει: πόση επιρροή έχουν στην πραγματικότητα τέτοιοι συμμετοχικοί χώροι στη λήψη αποφάσεων της ΕΕ; Εντωμεταξύ, ένας αμφιλεγόμενος κανονισμός που επεκτείνει τα μέτρα κράτησης και απέλασης στην πολιτική μετανάστευσης υπονομεύει τις δεσμεύσεις της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Οι ηγέτες της ΕΕ χαράζουν την πορεία προς την «Ενιαία Αγορά» για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας
της Ελπίδας Γκουτζούπα, φοιτήτριας Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε το πρόγραμμά της «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά», με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, την απλοποίηση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας. Μετά τη σύνοδο κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Μάρτιο, οι ηγέτες όρισαν προθεσμίες υλοποίησης για το 2026 και το 2027, εκφράζοντας έτσι ένα σαφές αίσθημα επείγοντος. Ταυτόχρονα, οι συνεχιζόμενες διαφωνίες υποδηλώνουν ότι η μετατροπή αυτών των δεσμεύσεων σε συγκεκριμένα αποτελέσματα ενδέχεται να παραμείνει ένα σύνθετο και δυσχερές εγχείρημα.
Μία Ευρώπη, Μία Αγορά
Οι ηγέτες της ΕΕ παρουσίασαν την ατζέντα «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά», η οποία θα εφαρμοστεί έως το τέλος του 2027 (όπου είναι δυνατόν και εντός του 2026). Το σχέδιο περιγράφει μέτρα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της οικονομικής ασφάλειας και της στρατηγικής αυτονομίας, διατηρώντας παράλληλα το κοινωνικό μοντέλο της Ευρώπης. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, χαρακτήρισε το 2026 ως «το έτος της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας», αναδεικνύοντας έτσι την πολιτική προτεραιότητα που αποδίδεται στην πρωτοβουλία. Αν και οι ηγέτες έχουν δεσμευτεί για τακτικές αξιολογήσεις της προόδου, οι διαφορετικές θέσεις –ιδίως όσον αφορά την Ουκρανία και τη χρηματοδοτική στήριξη– υποδηλώνουν ότι η σύγκλιση απόψεων και ο συντονισμός μεταξύ των κρατών-μελών θα αποτελέσει σημαντικό παράγοντα για την αποτελεσματικότητά της.
Ενιαία Αγορά
Η εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και στις τέσσερις ελευθερίες παραμένει κεντρική προτεραιότητα. Οι ηγέτες τόνισαν την ανάγκη άρσης των εμποδίων που προσδιορίστηκαν στη στρατηγική της Επιτροπής για το 2025, με απτή πρόοδο να αναμένεται έως τον Μάρτιο του 2027. Τα βασικά μέτρα περιλαμβάνουν ένα ενιαίο εθελοντικό νομικό πλαίσιο για νεοφυείς και αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις (το λεγόμενο «28ο καθεστώς εταιρικού δικαίου»), ένα σύστημα εθελοντικής ηλεκτρονικής δήλωσης για διασυνοριακές υπηρεσίες και βελτιωμένη αμοιβαία αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων. Πρόσθετες πρωτοβουλίες, όπως η αρχή της «εφάπαξ υποβολής» μέσω ενός Ευρωπαϊκού Επιχειρηματικού Πορτοφολιού και οι προσπάθειες για την αντιμετώπιση των κατακερματισμένων κανόνων για τα προϊόντα, αποσκοπούν στην απλοποίηση των διασυνοριακών δραστηριοτήτων. Ωστόσο, το γεγονός ότι το 60 % των εμποδίων που εντοπίστηκαν το 2002 εξακολουθεί να υφίσταται υπογραμμίζει τον βραδύ ρυθμό προόδου στον τομέα αυτό και αποκαλύπτει την αργή εφαρμογή των προσπαθειών της ΕΕ για την πλήρη ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς.
Απλοποίηση και μείωση του διοικητικού φόρτου
Οι ηγέτες ζήτησαν περαιτέρω απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ για τη στήριξη της καινοτομίας και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Οι συννομοθέτες ενθαρρύνονται να ολοκληρώσουν «omnibus» πακέτα, συμπεριλαμβανομένου ενός πακέτου σχετικού με την τεχνητή νοημοσύνη έως τον Ιούλιο του 2026, με στόχο να υπερκεραστούν βασικά εμπόδια όπως οι περίπλοκοι κανόνες, οι καθυστερήσεις στη θέσπιση προτύπων και οι κατακερματισμένες ρυθμιστικές προσεγγίσεις. Η προτίμηση των κανονισμών έναντι των οδηγιών αντανακλά μια προσπάθεια ενίσχυσης της συνοχής σε ολόκληρη την ΕΕ, αν και απαιτεί επίσης την εξισορρόπηση της ομοιομορφίας με την ευελιξία σε εθνικό επίπεδο. Η διασφάλιση ότι η απλοποίηση δεν θα γίνει εις βάρος της διαφάνειας και της λογοδοσίας παραμένει σημαντικό ζήτημα.
Προσιτές τιμές ενέργειας και Ενεργειακή Ένωση 2030
Η ενεργειακή πολιτική συνεχίζει να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην επίτευξη στρατηγικής αυτονομίας και οικονομικής σταθερότητας. Στο πλαίσιο της Ενεργειακής Ένωσης 2030, οι ηγέτες πρότειναν μέτρα για την αντιμετώπιση της μεταβλητότητας των τιμών, συμπεριλαμβανομένου ενός συνόλου εργαλείων για τις απότομες αυξήσεις των τιμών, μεταρρυθμίσεων στο σύστημα εμπορίας εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές. Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, όπως οι προσαρμογές στους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις και ένας μηχανισμός επενδύσεων ύψους 30 δισ. ευρώ, αποσκοπούν στη στήριξη τόσο της οικονομικής προσιτότητας όσο και της πράσινης μετάβασης. Ωστόσο, οι διαφορετικές απόψεις μεταξύ των κρατών-μελών –ιδίως όσον αφορά τα δικαιώματα εκπομπών– καταδεικνύουν τη συνεχιζόμενη ισορροπία μεταξύ ανταγωνιστικότητας και κλιματικών στόχων.
Προώθηση της βιομηχανικής ανανέωσης και καινοτομίας της Ευρώπης και μείωση των εξαρτήσεων
Η βιομηχανική ανανέωση και η καινοτομία θεωρούνται καθοριστικής σημασίας για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και τη μείωση των εξωτερικών εξαρτήσεων. Η Επιτροπή έχει αναλάβει να χαρτογραφήσει τις στρατηγικές εξαρτήσεις έως το 2026, ενώ οι ηγέτες πρότειναν μέτρα όπως η «ευρωπαϊκή προτίμηση» και η ενίσχυση της προστασίας από τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Ταυτόχρονα, οι συζητήσεις γύρω από αυτά τα εργαλεία υποδηλώνουν την ανάγκη προσεκτικής εξισορρόπησης της στρατηγικής αυτονομίας, με τη διατήρηση ανοικτών και ανταγωνιστικών αγορών.
Κινητοποίηση επενδύσεων
Μια πιο ολοκληρωμένη Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θεωρείται απαραίτητη για τη στήριξη της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. Οι ηγέτες υπογράμμισαν τη σημασία της προώθησης προτάσεων σχετικά με την τιτλοποίηση, το ψηφιακό ευρώ, τις συμπληρωματικές συντάξεις και την τραπεζική ενοποίηση έως το 2026. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στην ενίσχυση της επενδυτικής ικανότητας και στη βελτίωση της λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών αγορών της ΕΕ, αν και ο αντίκτυπός τους θα εξαρτηθεί από το επίπεδο συνεργασίας που θα επιτευχθεί μεταξύ των κρατών-μελών.
Ευρωπαϊκό Εξάμηνο
Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παραμένει ένας βασικός μηχανισμός για την ευθυγράμμιση των εθνικών πολιτικών με τις προτεραιότητες της ΕΕ. Ενσωματώνοντας την ατζέντα «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά», αποσκοπεί στη διασφάλιση της συνοχής των πολιτικών και στην παρακολούθηση της προόδου. Η αποτελεσματικότητά του, ωστόσο, θα συνεχίσει να εξαρτάται από τον βαθμό εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο.
Η ΕΕ έχει καταρτίσει μια φιλόδοξη ατζέντα για την περίοδο 2026-2027, με σαφή έμφαση στην ανταγωνιστικότητα και την εφαρμογή. Ο συνολικός αντίκτυπός του θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών και την ικανότητα να μετατραπούν οι πολιτικοί στόχοι σε συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Νεολαία/Πολιτισμός | Δημόσιος Χώρος
της Φωτεινής Κατσαμπάνη, μεταπτυχιακής φοιτήτριας Εκπαίδευσης και Δημοκρατικού Πολιτισμού & συμμετέχουσας στο YEYS 2026
YEYS 2026: Δίνοντας φωνή στους νέους Ευρωπαίους στη λήψη αποφάσεων
Καθώς η δημοκρατική συμμετοχή και η εμπλοκή των νέων αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πρωτοβουλίες που φέρνουν σε επαφή τους νέους με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής συνεχίζουν να προσελκύουν ενδιαφέρον. Μια από αυτές είναι το Your Europe, Your Say! (YEYS), η ετήσια εκδήλωση για τη νεολαία που οργανώνει η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ), η οποία συγκεντρώνει νέους από όλη την Ευρώπη για να συζητήσουν κοινωνικές προκλήσεις και να διαμορφώσουν προτάσεις πολιτικής.
Το YEYS 2026 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 19-20 Μαρτίου 2026, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους από 37 σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, συνοδευόμενους από εκπαιδευτικούς, καθώς και 43 άτομα νεαρής ηλικίας που επιλέχθηκαν ατομικά. Οι συμμετέχοντες προέρχονταν από κράτη-μέλη της ΕΕ, υποψήφιες χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Μέσα σε μιάμιση ημέρα, οι συμμετέχοντες συμμετείχαν σε εργαστήρια, συζητήσεις και debates με τίτλο «Σημαντικές Συνδέσεις, Ενεργή Συμμετοχή και Δημοκρατική Εμπλοκή». Τα θέματα περιλάμβαναν τη συμμετοχική δημοκρατία, την κοινωνική ένταξη, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την κλιματική δράση και την ευημερία των νέων.
Από την έναρξή του το 2010, το YEYS επιδιώκει να προσφέρει μια πλατφόρμα για την ανταλλαγή ιδεών μεταξύ νέων και τη σύνδεσή τους με φορείς χάραξης πολιτικής της ΕΕ, καθώς και με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών. Οι προτάσεις που διαμορφώνονται κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης κοινοποιούνται στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και ενδέχεται να συμβάλουν σε συζητήσεις εντός της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) και ευρύτερα στη διαδικασία χάραξης πολιτικής της ΕΕ. Τα αποτελέσματα του YEYS 2026 ενδέχεται επίσης να συμβάλουν στις συζητήσεις για την επόμενη Στρατηγική της ΕΕ για τη Νεολαία, η οποία αναμένεται τον Μάρτιο του 2027.
Κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης του 2026, οι συμμετέχοντες συζήτησαν μια σειρά ζητημάτων, όπως η δίκαιη απασχόληση, ο εθελοντισμός, η συμμετοχή των νέων και οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, η πρόσβαση στη στέγαση, τα ψηφιακά δικαιώματα και η ψηφιακή παιδεία, καθώς και η εκπροσώπηση των νέων, αναδείχθηκαν ως οι βασικές προτεραιότητες.
Μετά τις διαβουλεύσεις, οι συμμετέχοντες κατέληξαν σε πέντε βασικές προτάσεις:
- Go BIG or NO home, για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και την αυστηρότερη εποπτεία των τουριστικών διαμερισμάτων
- Think before you click: make privacy sexy again, με έμφαση στον ψηφιακό γραμματισμό και την προστασία της ιδιωτικότητας
- Nothing about us without us, για την ενίσχυση της ουσιαστικής συμμετοχής των νέων στη λήψη αποφάσεων
- Bring youth and start-ups to the center of attention, για τη μείωση της γραφειοκρατίας για νέους επιχειρηματίες
- Most googled thing AFTER Brexit: What is the EU?, για την ενίσχυση της συμμετοχής των νέων στα ευρωπαϊκά ζητήματα
Οι συμμετέχοντες ανέδειξαν την αξία του διαλόγου μεταξύ νέων από διαφορετικές χώρες και της συνεργασίας για την ανάπτυξη κοινών προτάσεων. Η εκδήλωση προσέφερε έναν χώρο ανταλλαγής απόψεων και διαμόρφωσης προτάσεων για κοινές ευρωπαϊκές προκλήσεις.
Πρωτοβουλίες όπως το YEYS αντανακλούν τις προσπάθειες ενίσχυσης της συμμετοχής των νέων στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ. Ωστόσο, η ακαδημαϊκή έρευνα για τη συμμετοχή των νέων συνεχίζει να θέτει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο τέτοιες συμβουλευτικές διαδικασίες έχουν ουσιαστικό πολιτικό αντίκτυπο. Παρότι δημιουργούν ευκαιρίες διαλόγου και ενισχύουν την ενεργό συμμετοχή, παραμένει αμφίβολο το κατά πόσο οι προτάσεις των νέων μεταφράζονται σε συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις.
Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές προκλήσεις, πρωτοβουλίες συμμετοχής των νέων αναμένεται να παραμείνουν μέρος των ευρύτερων προσπαθειών ενίσχυσης της δημοκρατικής συμμετοχής. Εκδηλώσεις όπως το YEYS συμβάλλουν σε αυτήν τη διαδικασία, προσφέροντας στα νέα άτομα τη δυνατότητα να εκφράσουν τις απόψεις τους και να έρθουν σε επαφή με τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων.
Δελτίο Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΕΕ: Βασικές Εξελίξεις τον Μάρτιο του 2026
της Αφροδίτης Γκόρτσου, Πολιτικού Επιστήμονα, ειδικής σε Θέματα Διεθνούς Ασφάλειας
Ο Μάρτιος του 2026 αποδείχθηκε ένας μήνας-ορόσημο για την περιβαλλοντική πολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέσα σε ένα κλίμα αυξανόμενων πιέσεων από τους πολίτες, βιομηχανικών συμφερόντων που αποκλίνουν και περίπλοκων γεωπολιτικών εντάσεων, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα βρέθηκαν σε ένα σταυροδρόμι. Το παρόν δελτίο εξετάζει τρεις βασικές εξελίξεις που διαμόρφωσαν τη περιβαλλοντική ατζέντα: τη συζήτηση για τα πρότυπα CO2 στα αυτοκίνητα, τη πολυαναμενόμενη γνωμοδότηση για την απαγόρευση των «παντοτινών χημικών» και την αμφιλεγόμενη έναρξη ισχύος της Οδηγίας Omnibus I, ενός νομοθετήματος που, αν και παρουσιάστηκε ως διοικητική απλούστευση, έχει σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Αυτό που αναδύεται είναι η εικόνα μιας ΕΕ που προσπαθεί να εξισορροπήσει τη φιλόδοξη κλιματική στρατηγική της με τις πιέσεις της οικονομικής ανταγωνιστικότητας και του πολιτικού συμβιβασμού.
Η συζήτηση στο Συμβούλιο Περιβάλλοντος
Στις 17 Μαρτίου 2026, οι υπουργοί Περιβάλλοντος συγκεντρώθηκαν για μια συζήτηση πολιτικής που αποκάλυψε πόσο εύθραυστη έχει γίνει η ισορροπία μεταξύ των κλιματικών στόχων και της βιομηχανικής πραγματικότητας. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρισκόταν μια προτεινόμενη τροποποίηση του κανονισμού για τα πρότυπα εκπομπών CO₂ για αυτοκίνητα και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα, ενός κανονισμού που θεωρείται εδώ και καιρό ακρογωνιαίος λίθος της κλιματικής στρατηγικής της Ένωσης.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σηματοδότησε μια αξιοσημείωτη αλλαγή κατεύθυνσης. Αντί να διατηρήσει τον αρχικό στόχο για 100% μείωση των εκπομπών από την εξάτμιση έως το 2035, το νέο κείμενο προτείνει τη μείωση του στόχου στο 90%. Το υπόλοιπο 10% θα μπορούσε να αντισταθμιστεί μέσω πιστώσεων για εναλλακτικά βιώσιμα καύσιμα ή για τη χρήση χάλυβα χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών που παράγεται εντός της ΕΕ. Υπάρχει επίσης ένα κίνητρο για τους Ευρωπαίους κατασκευαστές, με τη μορφή «υπερπιστώσεων» έως το 2034, για εκείνους που παράγουν μικρά ηλεκτρικά οχήματα τοπικά.
Οι υπουργοί αφιέρωσαν μεγάλο μέρος της συζήτησης προσπαθώντας να κατανοήσουν πώς μπορούν να εφαρμοστούν αυτές οι ευελιξίες στην πράξη. Η Κυπριακή Προεδρία, η οποία ασκεί αυτό το εξάμηνο την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, έθεσε τη συζήτηση σε πραγματιστικά πλαίσια, υποστηρίζοντας ότι ο καλύτερος τρόπος για να στηριχθεί η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία και τα εκατομμύρια θέσεις εργασίας που συνδέονται με αυτήν είναι να ενθαρρυνθεί η καινοτομία, όχι απλώς να επιβληθούν εντολές. Η συζήτηση αντανακλούσε την αυξανόμενη παραδοχή ότι η πράσινη μετάβαση, εάν επιδιώκει να επιτύχει, δεν μπορεί να αγνοήσει τις υπάρχουσες οικονομικές πραγματικότητες.
PFAS: Ένα Βήμα προς την Απαγόρευση των «Παντοτινών Χημικών»
Για τις κοινότητες που ζουν κοντά σε εργοστάσια, ποτάμια και χώρους υγειονομικής ταφής μολυσμένους με PFAS, ο Μάρτιος του 2026 έφερε μια σημαντική, αν και όχι ακόμη οριστική, καμπή. Στις 26 Μαρτίου 2026, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων εξέδωσε οριστική γνωμοδότηση από την Επιτροπή Αξιολόγησης Κινδύνου (RAC), υποστηρίζοντας έναν ευρύ περιορισμό των υπερφθοριωμένων και πολυφθοριωμένων αλκυλιωμένων ουσιών (PFAS), γνωστών ως «παντοτινά χημικά» διότι δεν διασπώνται στο περιβάλλον. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή Κοινωνικοοικονομικής Ανάλυσης (SEAC) του ECHA δημοσίευσε ένα σχέδιο γνωμοδότησης, το οποίο παρέμεινε υπό διαβούλευση, με την οριστική γνωμοδότηση να αναμένεται στα τέλη του 2026.
Η απόφαση δεν ήρθε από το πουθενά. Για χρόνια, ένας συνασπισμός τεσσάρων κρατών-μελών της ΕΕ (Σουηδία, Δανία, Γερμανία και Κάτω Χώρες) μαζί με τη Νορβηγία, μια χώρα που ανήκει στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ) και στην Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ), πίεζαν για επείγουσα δράση. Τα στοιχεία ήταν δύσκολο να αγνοηθούν. PFAS έχουν βρεθεί σε ποτάμια, λίμνες, έδαφος, ακόμη και στο ανθρώπινο αίμα και στο μητρικό γάλα.
Η αξιολόγηση του ECHA αποκάλυψε μια πιο σύνθετη εικόνα. Η Επιτροπή Αξιολόγησης Κινδύνου ήταν κατηγορηματική, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι τα PFAS αποτελούν σοβαρή και επίμονη απειλή για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, καθώς και ότι οι υπάρχοντες κανόνες απλώς δεν επαρκούν. Η Επιτροπή Κοινωνικοοικονομικής Ανάλυσης, ωστόσο, υιοθέτησε μια πιο προσεκτική στάση στο σχέδιο γνωμοδότησής της. Αν και υποστήριξε τον περιορισμό καταρχήν, προειδοποίησε ότι μια γενική απαγόρευση θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα σε βιομηχανίες που βασίζονται σε αυτές τις χημικές ουσίες, συμπεριλαμβανομένων των καθαρών τεχνολογιών όπως τα ηλιακά πάνελ και οι μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, όπου εναλλακτικές λύσεις δεν είναι ακόμη ευρέως διαθέσιμες.
Το ανθρώπινο διακύβευμα έγινε ορατό νωρίτερα μέσα στο μήνα. Στις 5 Μαρτίου, 26 κάτοικοι από περιοχές με έντονη μόλυνση από PFAS, σε έξι ευρωπαϊκές χώρες, ταξίδεψαν στις Βρυξέλλες. Ήρθαν για να μοιραστούν τις ιστορίες τους: για το μολυσμένο νερό, για ασθένειες, για ζωές που ανατράπηκαν. Αλλά όταν ζήτησαν συνάντηση με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ήρθαν αντιμέτωποι με την άρνηση, για τρίτη φορά από το 2023. Συγκεντρώθηκαν λοιπόν έξω από τα κεντρικά γραφεία της Επιτροπής, κρατώντας πλακάτ και απαιτώντας να ακουστούν οι φωνές τους.
Το μπαλάκι βρίσκεται πλέον στην Επιτροπή, εν αναμονή της τελικής γνωμοδότησης της SEAC που αναμένεται στα τέλη του 2026. Η πρόκληση θα είναι να τεθούν περιορισμοί που θα προστατεύουν τη δημόσια υγεία χωρίς να παραλύουν κρίσιμες βιομηχανίες, μια εξισορρόπηση που θα δοκιμάσει τις περιβαλλοντικές διαπιστεύσεις της ΕΕ όπως λίγα ζητήματα στο παρελθόν.
Omnibus I: Όταν η Απλούστευση Συναντά την Περιβαλλοντική Διαφάνεια
Στις 18 Μαρτίου 2026, η Οδηγία Omnibus I τέθηκε επίσημα σε ισχύ. Για πολλούς εκτός της «φούσκας» των Βρυξελλών μπορεί να φάνηκε σαν μια τεχνική λεπτομέρεια. Αλλά για τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και τους υπέρμαχους της εταιρικής λογοδοσίας, ήταν μια στιγμή πραγματικής ανησυχίας.
Η οδηγία επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές σε δύο σημαντικά νομοθετήματα της ΕΕ: την Οδηγία για τη Δέουσα Επιμέλεια των Εταιρειών ως προς τη Βιωσιμότητα (CSDDD) και την Οδηγία για την Υποβολή Εκθέσεων Βιωσιμότητας από τις Εταιρείες (CSRD). Θεωρητικά, ο στόχος ήταν η απλούστευση, η μείωση της γραφειοκρατίας για τις επιχειρήσεις. Στην πράξη, οι αλλαγές σημαίνουν ότι πολύ λιγότερες εταιρείες θα υποχρεούνται να αναφέρουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της δράσης τους ή να ασκούν δέουσα επιμέλεια στις αλυσίδες εφοδιασμού τους.
Σύμφωνα με τους αναθεωρημένους κανόνες, η Οδηγία για τη Δέουσα Επιμέλεια εφαρμόζεται πλέον μόνο στις πολύ μεγάλες εταιρείες, συγκεκριμένα σε εκείνες με περισσότερους από 5.000 εργαζόμενους και ετήσιο κύκλο εργασιών 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ. Τα πρόστιμα έχουν περιοριστεί στο 3% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών, ενώ η απαίτηση για υιοθέτηση σχεδίων μετάβασης για το κλίμα έχει καταργηθεί πλήρως.
Η Οδηγία για την Υποβολή Εκθέσεων Βιωσιμότητας έχει επίσης περιοριστεί. Οι υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων ενεργοποιούνται πλέον μόνο για εταιρείες με 1.000 ή περισσότερους εργαζόμενους και έσοδα 450 εκατομμυρίων ευρώ ή περισσότερο. Τα τομεακά πρότυπα αναφοράς καταργούνται, ενώ οι εταιρείες έχουν αποκτήσει ευρύτερα δικαιώματα να μη δίνουν πληροφορίες, εάν ισχυριστούν ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να βλάψει τα εμπορικά τους συμφέροντα.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Γραφείου Περιβάλλοντος (EEB), δεν έκρυψαν την κριτική τους. Το επιχείρημά τους είναι απλό: η διαφάνεια έχει σημασία. Όταν οι εταιρείες δεν υποχρεούνται πλέον να αποκαλύπτουν τις εκπομπές αερίων, τη χρήση πόρων ή τους κλιματικούς κινδύνους που συνεπάγεται η δράση τους, καθίσταται δυσκολότερο για τους επενδυτές, τους ρυθμιστές και το κοινό να τις λογοδοτήσουν. Για εκείνους που πιστεύουν ότι οι αγορές μπορούν να συμβάλουν στην προώθηση της πράσινης μετάβασης, η Οδηγία Omnibus I μοιάζει με βήμα προς τα πίσω.
Εντάσεις ΕΕ – Κίνας για το κλίμα
Ενώ τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα παλεύουν με εσωτερικές αποφάσεις, μια διπλωματική αντιπαράθεση με την Κίνα υπενθύμισε πώς η γεωπολιτική διαμορφώνει και την περιβαλλοντική πολιτική. Τον Μάρτιο του 2026, η Κίνα δημοσίευσε το 15ο Πενταετές Πλάνο της, το οποίο ενσωμάτωνε τον πρώτο συνολικό οικονομικό στόχο μείωσης εκπομπών της χώρας – μια μείωση 7% έως 10% για τα μέγιστα επίπεδα έως το 2035. Αυτό τον στόχο είχε αρχικά ανακοινώσει ο πρόεδρος Σι στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΗΕ για το Κλίμα τον Σεπτέμβριο του 2025.
Ο επικεφαλής κλιματικής πολιτικής της ΕΕ αντέδρασε αμέσως, χαρακτηρίζοντας τη δέσμευση ανεπαρκή. Το Πεκίνο απάντησε κατηγορώντας τις Βρυξέλλες για διπλά μέτρα και σταθμά, επισημαίνοντας ότι η ίδια η ΕΕ δυσκολευόταν να οριστικοποιήσει τους δικούς της κλιματικούς στόχους για το 2035. Η ανταλλαγή απόψεων αποκάλυψε τις βαθιές διαφορές μεταξύ των δύο μεγαλύτερων κλιματικών παραγόντων στον κόσμο.
Μάρτιος 2026: φιλοδοξίες, υποχωρήσεις και η αναζήτηση μιας νέας σύνθεσης
Κοιτάζοντας τον Μάρτιο του 2026, αυτό που κυριαρχεί είναι η αίσθηση μιας ΕΕ σε μετάβαση, που έλκεται προς διαφορετικές κατευθύνσεις, καθώς η φιλοδοξία να επιτευχθούν οι κλιματικοί στόχοι και η ανάγκη πολιτικών συμβιβασμών συχνά συγκρούονται μεταξύ τους. Η συζήτηση για τις εκπομπές των αυτοκινήτων ανέδειξε την τάση να προσαρμοστούν οι κανόνες προκειμένου να προστατευθεί η βιομηχανία. Η γνωμοδότηση για τα PFAS αποκάλυψε τους επώδυνους συμβιβασμούς μεταξύ της δημόσιας υγείας και των προτεραιοτήτων της βιομηχανίας. Και η Οδηγία Omnibus I σηματοδότησε μια σημαντική υποχώρηση από τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, που αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την ατζέντα βιωσιμότητας της Ευρώπης.
Έξω από την Ευρώπη, η εικόνα ήταν πιο σύνθετη. Αν και η συγκράτηση των κλιματικών στόχων της Κίνας οδήγησε σε τριβές που εκφράστηκαν και δημόσια, η ΕΕ συνέχισε να συνεργάζεται με το Πεκίνο μέσω των καθιερωμένων διαύλων συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της Υπουργικής Διάσκεψης για τη Δράση για το Κλίμα και του Ανώτατου Διαλόγου για το Περιβάλλον και το Κλίμα. Ταυτόχρονα, η ΕΕ αναπτύσσει ενεργά κλιματικές εταιρικές σχέσεις με άλλους μεγάλους εκπέμποντες, όπως η Ινδία και η Βραζιλία.
Ο Μάρτιος του 2026 δεν ήταν ένας μήνας τολμηρών νέων αρχών. Ήταν ένας μήνας επαναπροσδιορισμού, μια στιγμή κατά την οποία η ΕΕ ήρθε αντιμέτωπη στην πράξη με το χάσμα ανάμεσα στην κλιματική ρητορική της και την περίπλοκη πραγματικότητα που δημιουργούν η πολιτική, η οικονομία και η δημόσια πίεση.
Προς την κράτηση και την απέλαση: Πώς ο Κανονισμός για την Επιστροφή διαμορφώνει την επιβολή της μεταναστευτικής νομοθεσίας
της Emma O’Flaherty, ειδικής σε θέματα επικοινωνίας και συνηγορίας
Στις 26 Μαρτίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις σχετικά με έναν ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο Κανονισμό επιστροφής, ο οποίος θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να απελαύνουν άτομα που δεν έχουν δικαίωμα διαμονής στην ΕΕ προς τρίτες χώρες στις οποίες δεν έχουν πάει ποτέ, μεταξύ άλλων μέσω της δημιουργίας κέντρων κράτησης εκτός εδάφους της ΕΕ, γνωστών και ως «κόμβων επιστροφής». Εξίσου ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι ο κανονισμός κινδυνεύει να κανονικοποιήσει και να επεκτείνει σε ολόκληρη την Ένωση επιθετικές πρακτικές επιβολής της μεταναστευτικής νομοθεσίας, τύπου ICE. Οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου εδώ και ένα χρόνο, από τη στιγμή δηλαδή που η Επιτροπή υπέβαλε για πρώτη φορά την πρόταση. Η στιγμή που φοβούνταν έχει πλέον φτάσει.
Με 389 ψήφους υπέρ, 206 κατά και 32 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησε να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας, ξεκινώντας διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο σχετικά με το μέλλον του Κανονισμού για την Επιστροφή. Κατά την ψηφοφορία, οι συντηρητικοί του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) συμμάχησαν με ακροδεξιές ομάδες για να περάσουν το μέτρο, παρά τις προηγούμενες αντιδράσεις που προκάλεσε η συνεργασία τους στη σύνταξη του νομοσχεδίου, γεγονός που αντανακλά μια ενίσχυση της συμμαχίας γύρω από μεταναστευτικές πολιτικές που γίνονται όλο και πιο κατασταλτικές και βασίζονται στην αποτροπή.
Αυτό συμβαίνει καθώς η ΕΕ επιταχύνει τη στροφή της προς αυστηρότερες μεταναστευτικές πολιτικές, στο πλαίσιο του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον Ιούνιο. Μόλις τον περασμένο μήνα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τους αμφιλεγόμενους κανόνες για τις «ασφαλείς χώρες», περιορίζοντας περαιτέρω την πρόσβαση στο άσυλο και μεταθέτοντας τις ευθύνες προστασίας πέρα από τα σύνορα της ΕΕ. Μέσα σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο, ο Κανονισμός για την Επιστροφή ξεχωρίζει, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα μέτρα, προκαλώντας σοβαρές ανησυχίες για τα θεμελιώδη δικαιώματα. Η Διεθνής Επιτροπή Διάσωσης τον έχει περιγράψει ως «ιστορικό πλήγμα για τα δικαιώματα των προσφύγων», ενώ ο επίτροπος Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ τον έχει χαρακτηρίσει «το κομμάτι που λείπει», το οποίο είναι απαραίτητο για να λειτουργήσει το σύστημα. Εντωμεταξύ, περισσότερες από 200 ΜΚΟ και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αντιτίθενται ενεργά στον νέο νόμο, προειδοποιώντας ότι θα αυξήσει τις κρατήσεις, τις αναγκαστικές απελάσεις και τη φυλετική διάκριση.
Ο νόμος επιτρέπει σε χώρες της ΕΕ να απελαύνουν άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί, συμπεριλαμβανομένων οικογενειών με παιδιά, προς τρίτες χώρες μέσω διμερών συμφωνιών που δημιουργούν «κόμβους επιστροφής». Στα κέντρα αυτά τα άτομα θα παραμένουν υπό κράτηση εκτός του εδάφους της ΕΕ, εν αναμονή της απέλασης, μεταφέροντας ουσιαστικά εκτός συνόρων της ΕΕ τόσο την κράτηση όσο και την απέλαση.
Το μοντέλο βασίζεται σε πρωτοβουλίες που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, όπως η συμφωνία της Ιταλίας με την Αλβανία το 2023, η οποία οδήγησε στη δημιουργία κέντρων κράτησης εκτός της επικράτειας της ΕΕ. Όπως δήλωσε η Μάρτα Βέλαντερ, διευθύντρια Προάσπισης των Δικαιωμάτων της ΕΕ στην International Rescue Committee (IRC): «Τα κέντρα κράτησης εκτός [ευρωπαϊκής] επικράτειας –οι λεγόμενοι “κόμβοι επιστροφής” – είναι ουσιαστικά, από νομικής απόψεως, μαύρες τρύπες». Βρίσκονται εκτός της δικαιοδοσίας της ΕΕ και κινδυνεύουν να λειτουργούν με περιορισμένη εποπτεία, όπου δεν μπορεί να υπάεχουν εγγυήσεις για τα θεμελιώδη δικαιώματα. Παρ’ όλα αυτά, η Γερμανία, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Δανία και η Ελλάδα ήδη διερευνούν παρόμοιες ρυθμίσεις.
Αυτό που κάνει την κατάσταση χειρότερη είναι ότι ο Κανονισμός Επιστροφής περιλαμβάνει μια άλλη ανησυχητική διάταξη, η οποία ωθεί την μεταναστευτική πολιτική ακόμη περισσότερο προς την κατεύθυνση της επιβολής του νόμου, του ελέγχου και της επιτήρησης. Παρέχει στις αρχές διευρυμένες εξουσίες για τον εντοπισμό ατόμων χωρίς νόμιμο καθεστώς στην ΕΕ, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε εφόδους σε κατοικίες, στοχοποίηση με βάση το φυλετικό προφίλ και επιθεωρήσεις στους χώρους εργασίας. Ενώ το κείμενο που ψηφίστηκε στο Κοινοβούλιο αφαίρεσε τη διάταξη για τις εφόδους σε κατοικίες που είχε συμπεριληφθεί σε προηγούμενα σχέδια, η θέση του Συμβουλίου υποστηρίζει ρητά τις αστυνομικές εφόδους σε δημόσιους χώρους και ιδιωτικές κατοικίες. Έτσι, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αυτές οι διατάξεις να συμπεριληφθούν στο τελικό κείμενο. Πάνω από 1.100 επαγγελματίες υγείας σε όλη την Ευρώπη έχουν καλέσει τους ευρωβουλευτές να καταψηφίσουντέτοια μέτρα, προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να πλήξουν την έννοια της δημόσιας υγείας, μετατρέποντας βασικές δημόσιες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των νοσοκομείων, σε χώρους επιβολής της μεταναστευτικής νομοθεσίας.
Ο νόμος θα επιτρέπει επίσης την κράτηση ατόμων για χρονικό διάστημα έως και δύο έτη, εφόσον κριθούν κίνδυνος για την ασφάλεια, εάν θεωρηθεί πιθανόν να διαφύγουν ή να κατηγορηθούν για μη συνεργασία και συμμόρφωση με τις διαδικασίες απέλασης. Η πρόταση του Κοινοβουλίου προχωρά ακόμη περισσότερο, καθιερώνοντας πιθανές ποινικές κυρώσεις για αντίσταση σε αποφάσεις επιστροφής, καθιστώντας ευκολότερη την επιβολή μακροπρόθεσμων ή ακόμη και ισόβιων απαγορεύσεων εισόδου στην ΕΕ.
Τα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν ήδη ιστορικό δημιουργίας ενός εξαιρετικά εχθρικού περιβάλλοντος για τους μετανάστες, αλλά ο Κανονισμός Επιστροφής προχωρά ένα βήμα παραπέρα, εδραιώνοντας μια βίαιη επιβολή της μεταναστευτικής νομοθεσίας, η οποία θυμίζει τις επιχειρήσεις της ICE (Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων) στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όλες οι παραπάνω εξελίξεις έχουν προκαλέσει έντονη κριτική από πολλά τμήματα του πολιτικού φάσματος. Η Ισπανίδα ευρωβουλευτής Estrella Galan (Η Αριστερά) δήλωσε ότι «ο επαίσχυντος Κανονισμός Επιστροφής επιτρέπει τη δημιουργία ενός Γκουαντάναμο εκτός της ΕΕ και ανοίγει το δρόμο για μια ευρωπαϊκή ICE, ενθαρρύνοντας τις συλλήψεις και τις απελάσεις». Ομοίως, η Cecilia Strada (ανεξάρτητη PD/S&D) ήταν επίσης ιδιαίτερα επικριτική: «Οι σκηνές που καταδικάσαμε στις ΗΠΑ –πεντάχρονα παιδιά που απομακρύνονται από την αστυνομία– θα μπορούσαν να γίνουν πραγματικότητα στην Ευρώπη εξαιτίας του Κανονισμού Επιστροφής, τον οποίο θα ήταν ακριβέστερο να ονομάσουμε “κανονισμό απέλασης”».
Πράγματι, ο Κανονισμός Επιστροφής απομακρύνει την Ευρώπη από τις ίδιες τις αρχές που ισχυρίζεται ότι υπερασπίζεται: τα ανθρώπινα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και τη δικαιοσύνη. Είναι πιθανό να καταστήσει αδύνατη την τήρηση των διεθνών υποχρεώσεων των κρατών- μελών, και να θέσει χιλιάδες ανθρώπους σε επισφαλείς και επικίνδυνες καταστάσεις. Καθώς οι διαπραγματεύσεις προχωρούν, η κατεύθυνση που τελικά θα επιλεγεί θα έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο νομικό πλαίσιο της ΕΕ, στην παγκόσμια αξιοπιστία της, καθώς και στην καθημερινή πραγματικότητα όσων θα υποστούν τις συνέπειες αυτών των πολιτικών τα επόμενα χρόνια.
Εξελίξεις που μας αφορούν
Ψηφιακά δικαιώματα
● 13 Μαρτίου 2026 – Το Συμβούλιο της ΕΕ διατήρησε τη θέση του όσον αφορά την απλοποίηση των κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη στο πλαίσιο του πακέτου απλοποίησης «Omnibus VII». Οι διακηρυγμένοι στόχοι της πρότασης είναι η μείωση του κανονιστικού κατακερματισμού και η διευκόλυνση της εφαρμογής του νόμου για την τεχνητή νοημοσύνη.
Μετανάστευση
● 5 Μαρτίου 2026- Οι υπουργοί Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ συζήτησαν την ενίσχυση των διαδικασιών επιστροφής και της συνεργασίας με τρίτες χώρες στο πλαίσιο της εφαρμογής του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
● 26 Μαρτίου 2026 – Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε προτάσεις για τη δημιουργία «κέντρων επαναπροώθησης» μεταναστών. Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με τις εγγυήσεις για τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Περιβάλλον
● Μάρτιος 2026 – Οι αρμόδιοι Ευρωπαϊκοί θεσμοί συνέχισαν τις συζητήσεις σχετικά με τους κλιματικούς στόχους για το 2040 στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Νόμου για το Κλίμα. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν έναν πιθανό στόχο μείωσης των εκπομπών κατά 90%, ενώ οι παρατηρητές επισημαίνουν τη σημασία της ύπαρξης ισχυρών μηχανισμών εφαρμογής.
Ανταγωνιστικότητα και Ενιαία αγορά
● 19 Μαρτίου 2026 – Ξεκίνησε η εφαρμογή του προγράμματος “Μία Ευρώπη, μία αγορά” , με διακηρυγμένους στόχους την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, τη μείωση του ρυθμιστικού κατακερματισμού και την προώθηση της στρατηγικής αυτονομίας.
Κοινωνικές Υποθέσεις
● 5 Μαρτίου 2026 – Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε πρόοδο σχετικά με την πρωτοβουλία «Union of Skills» για την αντιμετώπιση της έλλειψης εργατικού δυναμικού και τη στήριξη της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.
Κράτος Δικαίου
● 30 Μαρτίου 2026- Μια αναφορά της κοινωνίας των πολιτών προειδοποίησε για την υποβάθμιση του κράτους δικαίου σε διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ, εκφράζοντας μεταξύ άλλων ανησυχίες σχετικά με την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης.
