Γραπτή ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το πολύνεκρο ναυάγιο ανοιχτά της Χίου στις 3 Φεβρουαρίου με 15 νεκρούς, υπέβαλαν δεκαπέντε ευρωβουλευτές από τις πολιτικές ομάδες της Αριστεράς, των Πρασίνων και των Σοσιαλιστών. Την ερώτηση υπέβαλαν συγκεκριμένα οι:
01 Αριστερά:
- Κώστας Αρβανίτης
- Έλενα Κουντουρά
- Γιώργος Γεωργίου
- Estrella Galán
- Özlem Demirel
- Ilaria Salis
- Damien Carême
- Catarina Martins
- Mimmo Lucano
- Rudi Kennes
- Manon Aubry
02 Πράσινοι:
- Erik Marquardt
- Leoluca Orlando
- Tineke Strik
03 Σοσιαλιστές:
- Javier Moreno Sánchez
- Cecilia Strada – ως υποστηρίκτρια)
Όπως σημειώνουν οι ευρωβουλευτές, το γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα ειναι ο χειρισμός των αρχών. Η ερώτηση θέτει στο επίκεντρο την τήρηση του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Συγκεκριμένα, οι ευρωβουλευτές ζητούν σαφείς απαντήσεις για:
- το αν επιτρέπονται επαναπροωθήσεις εντός χωρικών υδάτων βάσει του ευρωπαϊκού δικαίου
- τον ρόλο της FRONTEX και τυχόν οπτικό υλικό και
- τα άμεσα μέτρα της Κομισιόν για την προστασία ζωών στη θάλασσα
Η κίνηση σημειώνεται σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, με τους ευρωβουλευτές να θέτουν στο επίκεντρο τόσο τις συνθήκες του περιστατικού όσο και τις ευρύτερες πολιτικές ευθύνες των κρατών–μελών και των ευρωπαϊκών οργάνων για τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αναλυτικά η ερώτηση των ευρωβουλευτών:
«Το βράδυ της Τρίτης, 3 Φεβρουαρίου, σκάφος του Λιμενικού Σώματος συγκρούστηκε στα ανοιχτά της Χίου με λέμβο που μετέφερε περίπου 40 μετανάστες, με αποτέλεσμα τον τραγικό θάνατο 15 ανθρώπων (έντεκα άνδρες και τέσσερις γυναίκες), αρκετούς τραυματίες και αγνοούμενους, καθώς και δύο αποβολές.
Σύμφωνα με αναφορές, περιπολικό του Λιμενικού εντόπισε τη λέμβο και της έκανε σήμα να αλλάξει πορεία. Φέρεται να ακολούθησε περιστατικό κατά το οποίο η λέμβος συγκρούστηκε βίαια με το σκάφος του Λιμενικού με συνέπεια να βρεθούν άνθρωποι στη θάλασσα και να προκληθούν θανατηφόροι τραυματισμοί σε άλλους. Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, τουλάχιστον μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί θάνατοι από πνιγμό, φαίνεται ότι τα θύματα υπέστησαν θανατηφόρα τραύματα λόγω της σφοδρότητας της σύγκρουσης.
Ερωτάται η Επιτροπή:
- Δεδομένου ότι η λέμβος βρισκόταν εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, μπορεί η Επιτροπή να διευκρινίσει εάν, βάσει του ισχύοντος ενωσιακού κεκτημένου για τη μετανάστευση και το άσυλο, οι αρμόδιες αρχές φύλαξης συνόρων των κρατών μελών δικαιούνται να παρεκκλίνουν από την αρχή της μη επαναπροώθησης (non-refoulement) και να προβαίνουν σε επαναπροωθήσεις αιτούντων άσυλο στη θάλασσα;
- Ποιος ήταν ο ρόλος της FRONTEX στο τραγικό περιστατικό; Έχει η Υπηρεσία συλλέξει οπτικό υλικό επιτήρησης του συμβάντος και θα προβεί ο Υπεύθυνος Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRO) σε περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης;
- Ποιες άμεσες πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει η Επιτροπή για να διασφαλίσει την τήρηση του ενωσιακού και διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ναυτικού δικαίου, καθώς και για την αποτροπή περαιτέρω απωλειών ζωών στη θάλασσα»;
