Πολλές οι… καυτές πατάτες για την κυπριακή προεδρία

Στην Κύπρο χτυπάει η καρδιά του Συμβουλίου της Ε.Ε. κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Είναι η δεύτερη φορά που η χώρα αναλαμβάνει την εκ περιτροπής προεδρία της Ε.Ε. και ο –έμπειρος ως πρώην διπλωμάτης στις Βρυξέλλες– πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης φρόντισε να αντιμετωπιστεί ως «εθνική αποστολή» και «κορυφαία προτεραιότητα του κράτους».

Ηταν το πρώτο πράγμα που δήλωσε ενώπιον της δημοσιογραφικής αποστολής περίπου 60 ανταποκριτών των Βρυξελλών από ΜΜΕ του πλανήτη που βρέθηκαν στην Κύπρο ως προσκεκλημένοι της προεδρίας για την έναρξη των εργασιών της προεδρίας – ανάμεσά τους και η «Εφ.Συν.». Στην ομιλία του, ο Νίκος Χριστοδουλίδης περιέγραψε πώς η προεδρία της Κύπρου μπορεί να λειτουργήσει ως «έντιμος μεσολαβητής» εντός της Ε.Ε., αξιοποιώντας τη γεωγραφία, τις περιφερειακές σχέσεις της και την ίδια της την εμπειρία κατοχής για να προωθήσει μια πιο αυτόνομη και γεωπολιτικά ώριμη Ευρωπαϊκή Ενωση.

Πολλά τα μέτωπα

Η Κύπρος ανέλαβε την προεδρία της Ε.Ε. σε μια δύσκολη περίοδο εντός και εκτός Ευρώπης και με «σκιές» στο εσωτερικό της χώρας. Τις ημέρες που πραγματοποιήθηκε η δημοσιογραφική αποστολή, τα μέτωπα ήταν ήδη πολλά: το βίντεο με το κρούσμα διαφθοράς στο περιβάλλον του προέδρου και οι παραιτήσεις που ακολούθησαν, μια φερόμενη αυτοκτονία διπλωμάτη στην πρεσβεία της Ρωσίας στη Λευκωσία και μια εξαφάνιση Ρώσου επιχειρηματία κυριαρχούσαν στην επικαιρότητα.

Την ίδια στιγμή, σε διεθνές επίπεδο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απειλούσε εμμέσως πλην σαφώς τη Γριλανδία και σχεδίαζε μια πιθανή επίθεση στο Ιράν. Παράλληλα, η Ρωσία σφυροκοπούσε την Ουκρανία, εν μέσω ανακοινώσεων της Κομισιόν για το δάνειο ενίσχυσης του Κιέβου.

Για το βίντεο

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, οι ερωτήσεις των ανταποκριτών ήταν πολλές και εφ’ όλης της ύλης. Είχαν την ευκαιρία να τις θέσουν στον ίδιο τον πρόεδρο και τους υπουργούς της κυβέρνησης, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν αδιαμαρτύρητα.

Παραδόξως, το βίντεο διαφθοράς που συγκλονίζει την Κύπρο αναφέρθηκε ελάχιστες φορές κατά την επίσκεψη. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε ήδη δηλώσει πως «οποιοσδήποτε έχει στοιχεία για άμεσο ή έμμεσο χρηματισμό μου να τα καταθέσει αμέσως στις αρμόδιες Αρχές του κράτους» και ο γενικός εισαγγελέας είχε διορίσει ανεξάρτητο ποινικό ανακριτή για τη διερεύνηση της υπόθεσης.

Η βασική ανησυχία των ανταποκριτών αφορούσε την αναφορά που υπάρχει στο βίντεο για παράκαμψη των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας. H κυπριακή κυβέρνηση επέμεινε ότι τίποτα από αυτά δεν ισχύει, υπογραμμίζοντας ότι η Κύπρος με κόστος έχει εφαρμόσει στο ακέραιο τις κυρώσεις κατά της Μόσχας.

«Μεταξύ του 2018 και του 2023, 47.728 εταιρείες-κέλυφος έχουν κλείσει, όπως επίσης και 125.782 τραπεζικοί λογαριασμοί», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος μιλώντας για τις «παρεξηγημένες» σχέσεις της Κύπρου με τη Ρωσία.

«Οι καταθέσεις των Ρώσων μειώθηκαν κατά 87% τα τελευταία 7 χρόνια, φτάνοντας στο μόλις 1,5% των συνολικών καταθέσεων. Ο τουρισμός από τη Ρωσία έχει τώρα ουσιαστικά μηδενική ροή, ενώ πριν από την εισβολή στην Ουκρανία ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη πληθυσμιακή ομάδα τουριστών μετά το Ηνωμένο Βασίλειο. Επίσης δεν έχουμε καμία ενεργειακή ή άλλη εξάρτηση από τη Ρωσία, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες», συμπλήρωσε.

Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, «η διαφορετική κατεύθυνση της πολιτικής της Κύπρου, αυτό το διαφορετικό μείγμα πολιτικής, δημιουργεί αντίδραση», αναφέροντας ότι η Λευκωσία έχει υπάρξει θύμα υβριδικών επιθέσεων. Αυτή ήταν άλλωστε και η ερμηνεία της κυβέρνησης για την πηγή και τον χρονισμό της δημοσίευσης του επίμαχου βίντεο.

Εστίαση στη γειτονιά της Ανατολικής Μεσογείου

Στρατηγική κατεύθυνση της κυπριακής προεδρίας αποτελεί η θέση της για την Ουκρανία. «Δεν υπάρχει χώρα που αντιλαμβάνεται περισσότερο την έννοια της κατοχής από την Κύπρο», είπε χαρακτηριστικά ο Νίκος Χριστοδουλίδης, σημειώνοντας ως το κρισιμότερο σημείο την αποτροπή απώλειας εδαφών της χώρας.

Η Κύπρος ως η ανατολικότερη χώρα της Ε.Ε., πάντως, έχει βάλει σκοπό να προσελκύσει το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων και σε αυτό το γεωγραφικό σημείο του πλανήτη, στις περιοχές από τον Λίβανο μέχρι τις χώρες του Κόλπου. «Ανοιχτή στον κόσμο» η Ε.Ε., όπως την οραματίζεται η Λευκωσία, μπορεί να συνάψει εμπορικές σχέσεις και με την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, διατηρώντας πάντως σοβαρή επαφή με τις ΗΠΑ «ακόμα κι αν διαφωνούμε».

Η άμυνα, η ασφάλεια, η διεύρυνση της Ε.Ε., η εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, η ενεργειακή αυτονομία είναι επίσης προτεραιότητες της προεδρίας, όπως τις περιέγραψε η υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μαριλένα Ραουνά, «ψυχή» της όλης διοργάνωσης. Το φιλόδοξο σχέδιο συμπληρώνουν τα θέματα της στέγασης, των τιμών ενέργειας και της προστασίας των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.