«Ακούγαμε για πολύ μεγαλύτερο αριθμό νεκρών»

«Τα πρόσωπα μιλούσαν από μόνα τους. Πόνος και θλίψη. Και ταυτόχρονα, ήταν μεγάλη η μάζα των ανθρώπων που έφευγαν από τη χώρα». Ο Γιώργος Σκιαθίτης, ο 42χρονος Ελληνας προπονητής τερματοφυλάκων της ποδοσφαιρικής ομάδας Εστεγκλάλ, περιγράφει στην «Εφ.Συν.» αυτό που έζησαν στο αεροδρόμιο της Τεχεράνης το πρωί της Τετάρτης κατά την αποχώρησή τους, αυτός και άλλοι ξένοι εργαζόμενοι (με ιρανικό τσάρτερ, καθώς οι διεθνείς εταιρείες έχουν σταματήσει τις πτήσεις), από μία χώρα που ζει μια πολύ δύσκολη κατάσταση από τις αρχές του έτους με τις μαζικές διαδηλώσεις του κόσμου που καταστέλλονται με βίαιο τρόπο από το καθεστώς των μουλάδων.

«Βλέπω τώρα βίντεο από τις συγκεντρώσεις στα μεγάλα διεθνή δίκτυα, αλλά δεν αποτυπώνουν τον πραγματικό όγκο του κόσμου που διαδήλωσε. Μπορεί, άνθρωποι που έφυγαν ή είναι στο Ιράν και έχουν καταφέρει να επικοινωνήσουν με τους δικούς τους, να μεταφέρουν κάποιες εικόνες, να ακούμε στα διεθνή δίκτυα για χιλιάδες νεκρούς, τραυματίες ή βασανισθέντες, αλλά εμείς όσο ήμασταν εκεί ακούγαμε για πολύ μεγαλύτερο αριθμό θυμάτων…», μας λέει από την Κωνσταντινούπολη όπου μέχρι και χθες βρισκόταν, περιμένοντας να «υποδεχθεί» όλους τους ξένους ποδοσφαιριστές της Εστεγκλάλ πριν πάρουν άπαντες τον δρόμο για τις πατρίδες τους. «Τα ΜΜΕ στο Ιράν χαρακτηρίζουν τους διαδηλωτές ως τρομοκράτες και υποστηρίζουν ότι βεβηλώνουν κρατικά κτίρια. Προφανώς υπάρχουν θύματα και από την πλευρά των δυνάμεων καταστολής, αλλά όταν οι διαδηλωτές έχουν πέτρες και οι δυνάμεις καταστολής όπλα, η μάχη είναι άνιση».

Το αξιοσημείωτο είναι ότι ο Κοζανίτης προπονητής, που είχε συνδέσει το όνομά του με την πρώτη θητεία του Λουτσέσκου στον ΠΑΟΚ, μέχρι και τις 8 Ιανουαρίου είχε στην Τεχεράνη την οικογένειά του. «Είχαν έρθει λόγω εορτών και στις 2 του μήνα, εκμεταλλευόμενοι το ρεπό μερικών ημερών, πήγαμε στο Εσφαχάν, μία από τις ωραιότερες πόλεις του Ιράν. Εκεί είδαμε οπλισμένες αστυνομικές δυνάμεις σε κεντρικά σημεία και κυβερνητικά κτίρια. Στις δύο τα ξημερώματα, ακούσαμε ήχους από βόμβες μολότοφ. Δεν μας αναστάτωσε πολύ το συμβάν, το θεωρήσαμε κάτι που συμβαίνει και στην Ευρώπη. Την επόμενη μέρα βγήκαμε έξω, κάναμε τη βόλτα μας και επιστρέψαμε στην Τεχεράνη», θυμάται και προσθέτει: «Οταν αρχίσαμε προπονήσεις στις 5/1, οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας άρχισαν να γίνονται πιο έντονες και ακούγαμε ότι υπάρχουν νεκροί. Οι άνθρωποι της ομάδας μάς έλεγαν ότι αυτά γίνονται στο Ιράν και να μην ανησυχούμε. Στις 8 Ιανουαρίου η οικογένειά μου έφυγε για Ελλάδα και το ίδιο βράδυ κόπηκε το ίντερνετ. Πλέον, υπήρχαν έντονα φήμες για πολλούς νεκρούς από τον τρόπο αντιμετώπισης των διαδηλώσεων»…

Οι μέρες που ακολούθησαν ήταν πολύ δύσκολες, κυρίως ψυχολογικά. «Λόγω της φύσης της δουλειάς, μέναμε σε ένα mall στα δυτικά της Τεχεράνης μαζί με άλλους ξένους, περνούσαμε ώρες στο προπονητικό κέντρο και η μόνη διαφορά που βλέπαμε ήταν ότι μειώθηκε η κίνηση στους δρόμους. Δεν ήμασταν αυτόπτες μάρτυρες κάποιου βίαιου επεισοδίου. Ακούγαμε όμως για τις μαζικές διαδηλώσεις, τον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό των νεκρών, μαθαίναμε για πολύ άσχημα συμβάντα με περισσότερες λεπτομέρειες. Ολα αυτά, χωρίς να μπορείς να επικοινωνήσεις με τους δικούς σου και γνωρίζοντας ότι στην Ελλάδα δεν είχαν εικόνα, σε έκαναν να σκέφτεσαι: “Εγώ είμαι ασφαλής, αλλά οι δικοί μου δεν το γνωρίζουν”. Ηταν πάρα πολύ δύσκολο για όλους μας και το αντιλήφθηκα όταν βγήκα από το Ιράν και μίλησα μαζί τους», μας εξηγεί ο Σκιαθίτης.

Λύση για επικοινωνία δόθηκε μόνο μέσω της ελληνικής πρεσβείας: «Θέλω να ευχαριστήσω τον πρόξενο, κ. Κωνσταντίνο Τσενκελίδη και τον Ηλία Διβριτσιώτη, αποσπασμένο αστυνομικό εκεί. Καλούσα από το ιρανικό μου τηλέφωνο, στο δικό του και με το κινητό του στην τηλεφωνική συσκευή της πρεσβείας και έτσι μπορούσα να έχω επικοινωνία με τη γυναίκα μου και την οικογένεια μου ώστε να τους ενημερώνω» εξηγεί.

Αρχικά, υπήρχε η σκέψη όλη η ομάδα της Εστεγκλάλ να πάει στην Αττάλεια και να προπονείται εκεί, αλλά οι Ιρανοί παίκτες της δεν ήθελαν να αφήσουν τις οικογένειές τους εν μέσω αυτής της κατάστασης. Ετσι, αποχώρησαν οι ξένοι πλην του προπονητή, Ρικάρντο Σα Πίντο (έχει περάσει από ΟΦΗ, Ατρόμητο και ο Σκιαθίτης τον συνάντησε στον ΑΠΟΕΛ και τον ακολούθησε σε Μαρόκο και Ιράν). Επικοινωνούν μαζί του, καθώς βρίσκεται στην πορτογαλική πρεσβεία, που έκλεισε προσωρινά. «Ο κόουτς είχε ξαναζήσει πριν δύο χρόνια διαδηλώσεις (σ.σ. στη μνήμη της δολοφονηθείσας Μαχσά Αμινί) και ήταν πιο εξοικειωμένος. Το καθεστώς θέλει να συνεχιστούν οι αγώνες ποδοσφαίρου, αλλά όλα δείχνουν ότι αναμένεται εξωτερική παρέμβαση…».

Παρότι τον περασμένο Ιούνιο υπήρχε ο πόλεμος των 12 ημερών με το Ισραήλ, ο Σα Πίντο συμφώνησε να επιστρέψει στον πάγκο της Εστεγκλάλ και έτσι από τον Αύγουστο, ο Γιώργος Σκιαθίτης και τα υπόλοιπα μέλη του τιμ βρίσκονταν στην Τεχεράνη.

«Η πρώτη εντύπωση που είχα από τη χώρα ήταν μιας κανονικότητας γι’ αυτούς. Δεν είδα πουθενά κάτι που να δείχνει ότι πρόσφατα είχαν ζήσει πόλεμο. Η Τεχεράνη είναι μία πόλη επισήμως 10.000.000 κατοίκων. Εμείς μέναμε σε ένα mall με τεχνητή λίμνη, ουρανοξύστες, που το ονόμαζαν μικρό Μανχάταν. Σε εκείνη την περιοχή και στο κέντρο της Τεχεράνης, που υπάρχουν τα εστιατόρια, κυκλοφορούν νέοι, οι γυναίκες δεν φορούν μπούρκα. Είχαν απλά μαζί τους ένα μαντίλι στον λαιμό, σε περίπτωση που κάποιος κυβερνητικός τους κάνει κάποια παρατήρηση, ενώ και η αστυνομία δεν έδινε σημασία. Φαινομενικά, έστω, αυτή την περίοδο υπήρχε μία ελευθερία στην ένδυση», σημειώνει ο Ελληνας προπονητής για την πρώτη εικόνα που είχε για τη ζωή στο Ιράν, συμπληρώνοντας όμως: «Παίζαμε τους αγώνες μας, αλλά εμείς και η Περσέπολις που κανονικά χρησιμοποιούμε το “Αζαντί”, ένα στάδιο χωρητικότητας 100.000 θεατών, αγωνιζόμασταν σε μικρότερα γήπεδα. Επισήμως λόγω εργασιών, όμως από ό,τι μάθαμε αυτό γινόταν για να μη συγκεντρώνεται μαζικά ο κόσμος».

Με βάση τα όσα έζησε, η άποψή του είναι ότι ο αναβρασμός άρχισε από την τρομακτική ακρίβεια: «Επειδή πληρωνόμασταν σε δολάρια, βάζοντάς τα στην τράπεζα έβλεπες το συνάλλαγμα σε ριάλ και διαπίστωνες πόσο άρχισε να ανεβαίνει η τιμή του δολαρίου σε σχέση με το δικό τους νόμισμα. Ο κόσμος άρχισε να το συζητά, ότι κοστίζει πολύ η ζωή, ότι έχει αρχίσει να γίνεται πιο δύσκολη, η ακρίβεια ήταν και το κεντρικό σύνθημα στις διαδηλώσεις.

»Για να καταλάβετε το επίπεδο των μισθών εκεί: με 400-500 δολάρια τον μήνα μπορούσες να έχεις οδηγό με το αυτοκίνητό του και το καύσιμο πληρωμένο όλη μέρα. Θεωρούνταν και καλός μισθός για το Ιράν, που βέβαια έχει πολύ φθηνά καύσιμα, με 1-2 δολάρια φουλάρεις το ντεπόζιτο. Ομως, αυτό ανέβαζε πολύ τα επίπεδα μόλυνσης του περιβάλλοντος, καθώς υπάρχουν πολλά παλιά αυτοκίνητα. Τον Νοέμβριο, μάλιστα, είχε ξεπεραστεί πολύ το επιτρεπτό όριο εκπομπής ρύπων και απαγόρευσαν στα παιδιά να πάνε στο σχολείο».

Στο κλείσιμο της συνομιλίας μας, τον ρωτήσαμε αν ένιωσε φόβο. «Οχι, δεν ένιωσα, αλλά είχα μόνιμα την έγνοια μήπως στραβώσει κάτι. Μην κλείσει ο εναέριος χώρος ή δεν μας επιτρέψουν να φύγουμε επειδή είμαστε μέλη μιας μεγάλης ομάδας. Η ανησυχία μου ήταν αυτή».