Φέτος συμπληρώνονται ακριβώς πέντε χρόνια από το τσιμέντωμα στο βράχο της Ακρόπολης, τον Νοέμβριο 2020, που προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων στην κοινωνία των πολιτών και στην επιστημονική κοινότητα στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ηταν από τα πρώτα έργα που δρομολόγησε η Λίνα Μενδώνη όταν ανέλαβε τον υπουργικό θώκο και μια από τις πρώτες μετωπικές συγκρούσεις που είχε η πολιτική της με μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης και επιστήμονες.
Δεν είναι όμως αυτός ο λόγος που το ελληνικό τμήμα του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών – ICOMOS (International Council On Monuments and Sites), επίσημος Τεχνικός Σύμβουλος της UNESCO, επανήλθε χθες στο θέμα, αλλά η απόφαση του οργάνου μετά τη Γενική του Συνέλευση να κάνει παρέμβαση για άρθρο του Ανδρέα Δρυμιώτη σχετικά με το «τσιμέντωμα» της Ακρόπολης που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» (2/11/2025). «Διαστρεβλώνει τη σχετική πραγματικότητα» γράφει η ανακοίνωση.
Παραθέτει ημερομηνίες και επιχειρήματα που παρουσιάζουν τα αληθινά στοιχεία και αποδομούν το άρθρο. Παράλληλα το ICOMOS καταγγέλλει ότι το υπουργείο Πολιτισμού, έκτοτε, όχι μόνον δεν συμμορφώθηκε με τις υποδείξεις της UNESCO, αλλά προχώρησε σε πλήθος νέων παρεμβάσεων από μπετόν αρμέ, χωρίς να έχουν ενημερωθεί ο καθ’ ύλην αρμόδιος Διεθνής Οργανισμός και τα διεθνή συμβουλευτικά όργανα.
Οσο για τον κ. Δρυμιώτη, αυτό είναι το δεύτερο κρούσμα, μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, που καλείται να αντιμετωπίσει η εφημερίδα για τον Ελληνοκύπριο πολιτικό αναλυτή και σύμβουλο επιχειρήσεων. Προηγήθηκε το άρθρο του με τίτλο «Θεέ μου από τι γλιτώσαμε» (26/10/25) που στρεφόταν, μεταξύ άλλων, και εναντίον της Μυρσίνης Λοΐζου, αποδίδοντάς της ψευδείς δηλώσεις. Μετά από σχετικό εξώδικο που έστειλε η θιγόμενη, η «Καθημερινή» διέγραψε το δημοσίευμα αναγνωρίζοντας τη δικαιολογημένη αντίδρασή της και τα ψευδή στοιχεία που παρέθετε ο Ανδρέας Δρυμιώτης.
Το άρθρο του για το τσιμέντωμα που ακολουθεί το γκεμπελικό δόγμα «Λέγε, λέγε ψέματα, στο τέλος κάτι θα μείνει» επιχειρεί να αναδείξει, στην πραγματικότητα, ότι οι… αριστεροί λένε ψέματα. Χωρίς ο ίδιος να έχει κάνει οποιαδήποτε έρευνα, χωρίς να έχει διαβάσει τις Εκθέσεις του ICOMOS και της UNESCO παρά επιλεγμένα αποσπάσματα που έδωσε στη δημοσιότητα το ΥΠΠΟ, ο συντάκτης παραποιεί τα γεγονότα. Βάλλει και κατά της Δέσποινας Κουτσούμπα, επιχειρώντας να αποδομήσει το άρθρο της στη Libération.
Μήπως ενοχλήθηκε που η κ. Κουτσούμπα ήταν από τις πρώτες που πήρε ανοιχτά θέση απέναντι στη δήλωσή του «το να είσαι Αριστερός πλέον έχει καταλήξει να μην είσαι Ελληνας», όπως και για το άρθρο κατά της Μυρσίνης Λοΐζου; Ας θυμίσουμε πάντως πως σε ό,τι αφορά στην Ακρόπολη, μαζί με τους διεθνείς οργανισμούς, θέση κατά του τσιμεντώματος έχουν πάρει και 688 επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Στην ανακοίνωσή του το ICOMOS, αναφέρει μεταξύ άλλων:
● Για «την έκθεση της Μικτής Συμβουλευτικής Αποστολής ICOMOS- UNESCO, ο συντάκτης γράφει ότι η Αποστολή αποφασίστηκε “μετά από πρόσκληση του Υπουργείου Πολιτισμού…, βάσει των προβλεπόμενων οδηγιών….”, υπονοώντας ότι το Υπουργείο έκανε το καθήκον του».
● Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με το ICOMOS «οι ημερομηνίες της σχετικής αλληλογραφίας του Κέντρου Πολιτιστικής Κληρονομιάς (WHC) της UNESCO αποδεικνύουν το αντίθετο: η ημερομηνία της απάντησης του WHC, που ενημέρωνε σχετικά τους καταγγέλλοντες το τσιμέντωμα, προηγείται κατά δύο ημέρες της πρόσκλησης που έστειλε το Υπουργείο στην UNESCO. Αυτό σημαίνει ότι το Υπουργείο έκανε την πρόσκληση, αφού είχε λάβει την επιστολή με την οποία η UNESCO ζητούσε διευκρινίσεις. Στην πραγματικότητα, το Υπουργείο προσκάλεσε την Αποστολή (που η UNESCO είχε ήδη αποφασίσει να αποστείλει), με απώτερο στόχο να της προσφέρει την ασφυκτική φιλοξενία, που δεν της επέτρεψε, πράγματι, καμία άμεση επαφή με τους διαφωνούντες. Το γεγονός ότι το Υπουργείο δεν είχε πρόθεση να καλέσει την Επιτροπή με δική του πρωτοβουλία επιβεβαιώνεται από απομαγνητοφωνημένη και δημοσιευμένη διάλεξη του προέδρου της ΕΣΜΑ [σ.σ. του καθηγητή, αρχιτέκτονα και εμπνευστή των νέων διαστρώσεων στην Ακρόπολη, Μανόλη Κορρέ] στις 4 Ιουλίου 2023, όπου αναφέρθηκε υποτιμητικά στη Συμβουλευτική Αποστολή, και διευκρίνισε: “… και η UNESCO να είχε διαφορετικές απόψεις … Θα κάναμε αυτό που πιστεύουμε …”, προσθέτοντας “… Εγώ αισθάνθηκα ταπείνωση. Ηξερα πως ήμουν καλύτερος … Και αυτό έγινε, διότι κάποιος … τους έφερε … για να … εξυπηρετήσει φθόνο …”. Σε άλλη δημόσια ομιλία του, ο πρόεδρος της ΕΣΜΑ, χαρακτήρισε το μπετόν αρμέ ως φιλικό προς τα μνημεία της Ακροπόλεως, δοθέντος ότι το μπετόν αρμέ συνίσταται από υλικά που υπάρχουν στη φύση».
● Για την Εκθεση της Συμβουλευτικής Επιτροπής της UNESCO, η οποία αναρτήθηκε με καθυστέρηση πολλών μηνών, ο συντάκτης του άρθρου «αποσκοπεί “να αποδείξει” την κριτική στο τσιμέντωμα ως κακοήθη σκευωρία, επιλέγει να δημοσιεύσει τα χωρία της έκθεσης που χρησιμοποίησε το Υπουργείο Πολιτισμού. Στα χωρία αυτά, η Εκθεση αναφέρεται γενικότερα στο σύνολο του αναστηλωτικού έργου των μνημείων της Ακρόπολης από το 1975…»
● Στην πραγματικότητα «Η Εκθεση δέχεται ότι οι διαστρώσεις στην Ακρόπολη και η κατασκευή ανελκυστήρα έγιναν με την πρόθεση εξυπηρέτησης ατόμων με ειδικές ανάγκες, υποδεικνύοντας παράλληλα βελτιώσεις, αν και τα άτομα με ειδικές ανάγκες ανακοίνωσαν ότι οι κλίσεις των διαστρώσεων είναι ακατάλληλες για τους ίδιους, πράγμα που επιβεβαιώθηκε από σχετικά ατυχήματα. Το γεγονός ανάγκασε τον πρόεδρο της ΕΣΜΑ να ομολογήσει ότι οι διαστρώσεις έγιναν κατ’ αρχάς για τη διέλευση μηχανημάτων».
● Οπως αναφέρει η παρέμβαση του ICOMOS, η Εκθεση της UNESCO τονίζει ότι, στο εξής, «δεν πρέπει να γίνεται καμία επέμβαση στην Ακρόπολη, πριν ολοκληρωθεί ο κύκλος μελετών και εγκρίσεων σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και, στη συνέχεια, πριν ενημερωθούν και αποφανθούν η UNESCO και τα άλλα διεθνή συμβουλευτικά σώματα (ICOMOS, ICCROM κ.λπ.). Τονίζεται ότι, πρωτίστως, απαιτείται να συνταχθεί «Σχέδιο Διαχείρισης του Αρχαιολογικού Χώρου» και «Σχέδιο Διαχείρισης στο πλαίσιο της Πόλης των Αθηνών».
Ωστόσο το ΥΠΠΟ δεν έχει συμμορφωθεί σε τίποτα από αυτά στην Ακρόπολη και στην ευρύτερη περιοχή της. «Αντίθετα, έχει προστεθεί πλήθος από νέες ογκώδεις κατασκευές, όπου περισσεύει το μπετόν αρμέ: πυκνό δίκτυο απορροής ομβρίων στις πλαγιές της Ακρόπολης (ο σωλήνας απορροής από την Ακρόπολη δεσπόζει στο τείχος και στον βράχο της βόρειας πλευράς της Ακρόπολης). Πωλητήριο έκτασης τουλάχιστον 150 τετραγωνικών μέτρων, θεμελιωμένο με μπετόν αρμέ, θαμμένο μέσα στο έδαφος.
Ογκώδεις εγκαταστάσεις και διαδρομές μεγάλης έκτασης κατασκευάζονται στην Αθηναϊκή Αγορά. Δεν είναι γνωστές οι μελέτες, ανακοινώνονται μόνον τα ποσά της προβλεπόμενης δαπάνης, που κατά κανόνα είναι ιδιαίτερα μεγάλη.
Δεν έχουν ενημερωθεί αρμοδίως η UNESCO και τα άλλα διεθνή συμβουλευτικά σώματα, για την προώθηση των θεμάτων στην Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς (World Heritage Committee), που είναι το τελικό αποφασιστικό όργανο. Τελευταίο, αλλά μη αμελητέο, δεν έχουν κατατεθεί Σχέδια Διαχείρισης, που αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για κάθε εφαρμογή στην Ακρόπολη και την περιοχή της. Αίφνης, στο τέλος, αποκαλύπτεται ότι το άρθρο γράφτηκε μόνο και μόνο για να χρησιμεύσει ως «ιδεώδες παράδειγμα παραπλάνησης του λαού από την αριστερή προπαγάνδα. Προσθέτει ότι όσοι κατήγγειλαν το τσιμέντωμα “στο ψέμα τους επικαλούνται δύο σημαντικούς διεθνείς οργανισμούς: UNESCO και ICOMOS, που δίνουν αληθοφάνεια και επισημότητα στους ισχυρισμούς τους, οι οποίοι όμως διαψεύδονται από τους ίδιους τους οργανισμούς”. Και ακολούθως “Δυστυχώς στην Ελλάδα θέλουμε να τιμωρούμε τους πολιτικούς όταν κλέβουν, αλλά φαίνεται ότι τους συγχωρούμε όταν μας δουλεύουν”. Ο συντάκτης του άρθρου μήπως θέλει να συγχωρούμε τους πολιτικούς και όταν κλέβουν και όταν μας δουλεύουν;».
Το ICOMOS θυμίζει ότι τόσο το διεθνές όσο και το ελληνικό τμήμα του, από την αρχή εξέφρασαν την ανησυχία τους για το μπετόν αρμέ στην Ακρόπολη και κατήγγειλαν το τσιμέντωμα με επιστημονικά επιχειρήματα, όπως και το κίνημα «Ακρόπολις: SOS» που εξέδωσε εμπεριστατωμένη ανακοίνωση την οποία υπέγραψαν 688 προσωπικότητες από την επιστημονική κοινότητα εμπειρογνωμόνων (αναστηλωτών, αρχαιολόγων, συντηρητών κ.λπ.) από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
«Δεν είναι το Υπουργείο Πολιτισμού, είναι το ΙCOMOS και η κοινωνία εμπειρογνωμόνων στην Ελλάδα και το εξωτερικό που ενημέρωσαν την UNESCO και προκάλεσαν την επίσκεψη της τριμελούς Συμβουλευτικής Αποστολής στην Ακρόπολη» γράφει το ICOMOS και καταλήγει ότι ο συντάκτης του άρθρου «φαίνεται “τουλάχιστον” απληροφόρητος επί του θέματος, που προσπάθησε να “αναπτύξει”.
Φαίνεται ότι μάλλον αποσκοπεί σε άλλους στόχους και όχι στην ορθή διαχείριση της Ακρόπολης των Αθηνών, για την οποία κόπτεται».
