Ελλάς-Γαλλία, αγωνία για τη Mercosur, ήταν ο τίτλος άρθρου στην εφημερίδα μας τις προάλλες. Για να είμαστε ακριβέστεροι, αγωνία δεν προκαλεί η Mercosur καθαυτή, αλλά η συμφωνία της Ε.Ε. με τη Mercosur. Θα της αφιερώσουμε πάντως το σημερινό άρθρο.
Η Mercosur είναι το αντίστοιχο της Ε.Ε. στη Νότια Αμερική ή μάλλον το αντίστοιχο της παλαιότερης ΕΟΚ, αφού προς το παρόν τουλάχιστον είναι κυρίως τελωνειακή ένωση. Ο όρος αποτελεί συντομομορφή της επίσημης ονομασίας Mercado Común del Sur, στα ισπανικά, δηλαδή Κοινή Αγορά του Νότου. Nuestro Norte es el Sur, ο Βορράς μας είναι ο Νότος, είναι το έμβλημα του οργανισμού.
Εμείς την ξέρουμε Mercosur αλλά έχει και το δεύτερο όνομα Mercosul, διότι, παρ’ όλο που οι περισσότερες χώρες-μέλη της είναι ισπανόφωνες, η μεγαλύτερη, η Βραζιλία, έχει επίσημη γλώσσα τα πορτογαλικά, όπου ο νότος λέγεται Sul. Κράτη-μέλη της είναι η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Βολιβία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη· η Βενεζουέλα τελεί υπό αναστολή από το 2016, ενώ η Χιλή, το Περού, η Κολομβία, το Εκουαδόρ, η Γουιάνα, ο Παναμάς και το Σουρινάμ είναι συνδεδεμένα μέλη. Πληθυσμός σχεδόν 300 εκατ., τα δύο τρίτα της Ε.Ε., έκταση όμως σχεδόν τετραπλάσια.
Είναι λοιπόν κοινή αγορά η Mercosur, και η πρώτη λέξη της, Mercado, ίδια στα ισπανικά και τα πορτογαλικά, είναι το αντίστοιχο του γαλλικού marché, του γερμανικού Markt και βέβαια του αγγλικού market. Ολες αυτές οι λέξεις ανάγονται στο λατινικό mercatus «εμπόριο, αγορά», μετοχή παρακειμένου του ρήματος mercari, από το ουσιαστικό merx-mercis, «εμπόρευμα», μάλλον ετρουσκικής αρχής.
Και βέβαια, η αγγλική λέξη έδωσε δάνεια και στα ελληνικά, όπου έχουμε το σούπερ μάρκετ (και με ενωτικό, σούπερ-μάρκετ) που συχνά το συντομεύουμε σε μάρκετ στον προφορικό λόγο, όπως και το μίνι μάρκετ, ενώ σπάνια ακούγεται ο προσαρμοσμένος τύπος «η μαρκέτα». Βλέπετε, η λέξη ήρθε αργά στη γλώσσα, μετά τον πόλεμο, οπότε είχαμε σταματήσει να προσαρμόζουμε τις δάνειες λέξεις στο τυπικό της ελληνικής. Εξίσου ασυμμόρφωτος έμεινε και ο άλλος ομόρριζος δάνειος όρος, το μάρκετινγκ, που έχει μπει και στα πανεπιστήμια (π.χ. Τμήμα Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο) χωρίς να αποκτήσει καθιερωμένο ελληνικό αντίστοιχο -κανείς δεν το λέει «αγοραλογία».
Αν ανοίξουμε ένα λεξικό, θα δούμε κάμποσους δάνειους όρους πλάι και κοντά στο μάρκετινγκ, όπως μάρκα, μαρκαδόρος, μαρκάρω, μαρκήσιος, μαρκίζα, μάρκο. Ωστόσο, αυτοί οι όροι δεν έχουν καμιά σχέση με το μάρκετινγκ, από άλλη ρίζα προέρχονται. Μόνο ο μαρκετίστας είναι ομόρριζος. Να αναφέρουμε και το μεσαιωνικό «μαρκατάντος», μεταφορά του ιταλ. mercadante, έμπορος.
Οι προπαγανδιστές της συμφωνίας με τη Μερκοσούρ θεωρούν ότι τώρα θα χορτάσουμε φτηνές αργεντίνικες μπριζόλες, αλλά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά, ιδίως αφού η Ελλάδα δεν έχει να ωφεληθεί τόσο πολύ από τη μείωση δασμών στις βιομηχανικές εξαγωγές της. Οπότε, να μη… μερκοσουρώσουμε, δηλαδή να μη μεθύσουμε από ενθουσιασμό!
