Electric Litany: Η μουσική δημιουργεί μια μορφή υπαρξιακής αλληλεγγύης

Οι Electric Litany έχουν το προνόμιο να είναι μια μπάντα που προχωρά ακάθεκτα εκτός συνόρων, αλλά αποτελεί και σημείο αναφοράς για την ελληνική σκηνή.

Ο τελευταίος τους δίσκος “Desires” κατέδειξε για ακόμη μια φορά την μουσική τους πρόοδο και πως το σχήμα με έδρα τη Βρετανία εξακολουθεί να εξελίσσει τον ήχο του.

Τώρα έφτασε εκείνη η ωραία στιγμή που οι Electric Litany επιστρέφουν στην «πατρίδα» για δύο συναυλίες σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα με αφορμή την κυκλοφορία του τελευταίο τους album και, για εμάς, η όμορφη ευκαιρία να συζητήσουμε ξανά με τον Αλέξανδρο Μίαρη (ιδρυτικό μέλος, βασικός συνθέτης και στιχουργός).

Και μια συζήτηση με τον Αλέξανδρο Μίαρη είναι πάντα απολαυστική όχι μόνο για το βάθος της γνώσης του πάνω στη μουσική, αλλά και για την ξεκάθαρη και διορατική πολιτική και κοινωνική του ανάλυση

Πόσες και ποιες επιθυμίες χωρούν σε σαράντα τρία λεπτά;

Δεν ξέρω αν τα σαράντα τρία λεπτά ενός δίσκου είναι αρκετά για να χωρέσουν επιθυμίες. Αρκούν όμως για να ρίξεις λίγο φως επάνω τους. Όχι να τις εξηγήσεις.

Οι πιο ορατές επιθυμίες, όπως ο έρωτας ή η φιλία, βρίσκουν εύκολα τον δρόμο τους μέσα στα κομμάτια. Υπάρχουν όμως και άλλες που δεν προφέρονται συχνά ως επιθυμίες. Η επιθυμία για δικαιοσύνη ανάμεσα στους ανθρώπους. Η επιθυμία να υπάρξει μια ζωή αξία για όλους. Η επιθυμία για καταστροφή ενός συστήματος που γεννάει αδικία.

Αυτές οι πιο σιωπηλές επιθυμίες είναι που με συγκινούν περισσότερο, γιατί μέσα τους περιέχουν μια βαθιά Αγάπη.

Ο δίσκος δεν προσπαθεί να τις αναλύσει. Προσπαθεί απλώς να τις φωτίσει για μια στιγμή. Ίσως αυτός να είναι ο μόνος λόγος της οποιασδήποτε τέχνης, να δίνουμε νόημα στο παράλογο.

Μιλήστε μας λίγο για την πορεία μέχρι την κυκλοφορία του Desires. Κάνατε κάτι διαφορετικό σε σχέση με την παραγωγή και τον τρόπο που δουλεύετε αυτά τα χρόνια;

Η πορεία προς το Desires ήταν μάλλον πιο άμεση και πιο ανθρώπινη από ό,τι έχουμε συνηθίσει. Μπήκαμε απλά στο στούντιο και καταγράψαμε και ηχογραφήσαμε live παιξίματα των τραγουδιών και τα αφήσαμε σχεδόν ως είχαν.

Ίσως το πραγματικά νέο ήταν μια εσωτερική μετατόπιση. Λιγότερος έλεγχος, περισσότερη εμπιστοσύνη. Μια διάθεση να αφήσουμε τα πράγματα να εμφανιστούν όπως είναι. Η τέχνη δεν προχωρά με απόλυτο έλεγχο, αλλά με εμπιστοσύνη.

Σε μια γενική θεώρηση όχι μόνο του δίσκου αλλά και των πραγμάτων όπως τα ζω: το νόημα μάλλον δεν το κληρονομείς, το φτιάχνεις. Την αλήθεια δύσκολα βρίσκεται αυτούσια στη σκέψη, αλλά εμφανίζεται στην πράξη. Και τελικά, αυτό που μένει είναι οι επιλογές σου, όσο ατελείς κι αν είναι.

Διακρίνω κι άλλους πειραματισμούς στον ήχο και δεν βλέπω καμία διάθεση για στασιμότητα…

Στην πραγματικότητα οι πειραματισμοί είναι μουσική επιβίωση. Είναι ο μόνος τρόπος να κρατήσεις τη μουσική ζωντανή. Η στασιμότητα, στη μουσική τουλάχιστον, μοιάζει με μικρό θάνατο.

Στο τεχνικό κομμάτι, οι ενορχηστρώσεις του δίσκου είναι μια δουλειά τεσσάρων χρόνων όπου μάζευα ήχους και μηχανήματα και τα μάζευα στην άκρη για την τελική ηχογράφηση. Οι ήχοι και τα όργανα είναι συμπυκνωμένη εργασία τεσσάρων χρόνων.

Μιλάτε για τα θολά όρια ανάμεσα στην αλήθεια και την ψευδαίσθηση. Φτάσαμε όντως σε ένα επίπεδο πλήρους ψευδαίσθησης; Κατασκευασμένης ή επίπλαστης πραγματικότητας;

Δεν νομίζω ότι ζούμε σε πλήρη ψευδαίσθηση. Ζούμε όμως σε μια εποχή όπου η ψευδαίσθηση έχει πολιτική και οικονομική χρησιμότητα. Ένας κόσμος απομαγευμένος, ημί-θολος, είναι πιο εύκολο να ελεγχθεί. Όταν δεν ξέρεις τι είναι αληθινό, δεν ξέρεις και πού να αντισταθείς.

Αυτό που με απασχολεί στους στίχους του Desires δεν είναι η ψευδαίσθηση ως φαινόμενο, αλλά η παραίτηση απέναντί της. Επειδή όλοι είμαστε κουρασμένοι, την αποδεχόμαστε χωρίς αντίσταση.

Ο ωραίος Graeber έλεγε: το μεγαλύτερο ψέμα της εποχής μας είναι ότι «δεν υπάρχει εναλλακτική». Ότι ο κόσμος είναι έτσι επειδή «έτσι λειτουργεί». Αυτό και αν είναι μέγιστη ψευδαίσθηση!

Το πρώτο βήμα για να αλλάξει οτιδήποτε είναι να μπορείς να το φανταστείς αλλιώς. Και αυτό είναι ίσως το πιο πολιτικό που μπορεί να κάνει η τέχνη σήμερα: να μας υπενθυμίσει ότι η πραγματικότητα δεν είναι τετελεσμένη. Ότι υπάρχουν πάντα άλλες πιθανότητες.

Με βάση αυτό το concept είναι σχεδιασμένο και το λουλουδάτο, αλλά «παγωμένο» εξώφυλλο;

Τα εξώφυλλα τα δημιουργεί ο Richard και τα διαμορφώνει παράλληλα με τις ηχογραφήσεις μας. 

Απαντάει εδώ ο Richard : Τα mannequins ήταν ανέκαθεν ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο για εμάς. Εμφανίζονται στο βίντεο του “Tear” και ακόμη και στο εξώφυλλο του πρώτου μας άλμπουμ. Πάντα μας τραβούσε η ιδέα της τεχνητής ομορφιάς και εκείνος ο ενδιάμεσος χώρος ανάμεσα σε κάτι συνθετικό και κάτι αληθινό.

Στο artwork του Desires, τα mannequins αποκτούν σχεδόν μια μυθική διάσταση. Ο τρόπος που είναι τοποθετημένα θυμίζει λίγο κλασική ζωγραφική,όμορφα, ελαφρώς σουρεαλιστικά και μάλλον στο τέλος ανησυχητικά. Αυτή η ένταση αντικατοπτρίζει πραγματικά τα θέματα του άλμπουμ: το να αμφισβητείς την αυθεντικότητα, το τι είναι αληθινό, και το να εξερευνάς τις ψευδαισθήσεις που δημιουργούμε ή στις οποίες παγιδευόμαστε.

Αυτή η έλλειψη αλήθειας σε συνδυασμό με έναν ψηφιακό κόσμο όπου το AI κερδίζει συνεχώς χώρο είναι τρομακτική, απειλητική, επικίνδυνη;

Η τεχνολογία δεν έχει προθέσεις• οι άνθρωποι έχουν.

Δεν θεωρώ ότι πρέπει να μας τρομάζει το AI από μόνο του. Πρέπει να μας τρομάζει η έλλειψη ευθύνης γύρω από το πώς χρησιμοποιείται. Η τεχνολογία από μόνη της δεν απειλεί κανέναν. Απειλεί όταν συγκεντρώνεται στα χέρια λίγων και χρησιμοποιείται για να διαμορφώσει συνείδηση, πληροφόρηση και πολιτική φαντασία.

Το AI δεν είναι τρομακτικό επειδή «σκέφτεται», αλλά επειδή είναι εργαλείο στα χέρια θεσμών που ήδη διαστρεβλώνουν την αλήθεια. Το πρόβλημα δεν είναι τεχνολογικό.

Είναι πολιτικό και βαθιά ανθρώπινο.

Και η μουσική που μπαίνει σε αυτό; Μπορεί να αποτελέσει εφαλτήριο για να ψάξει κάποιος την αλήθεια;

Με μια τραβηγμένη έννοια είναι μια μορφή ψευδαίσθησης, αλλά δεν υπάρχει για να μας απομακρύνει από την πραγματικότητα. Υπάρχει για να τη φωτίζει.

Η μουσική δεν αποκαλύπτει αλήθειες, ούτε μπορεί να τις εξηγήσει. Μπορεί όμως να φέρνει στο φως αυτό που μένει κρυμμένο και είναι στο ανθρώπινο μάτι αόρατο. Μέσα στο παράλογο και χαοτικό της ύπαρξης μας, αυτή πρέπει να είναι η δύναμη της “άξιας”μουσικής: να σε βοηθεί να αντέχεις αυτό που δεν μπορείς να καταλάβεις πλήρως. 

Και υπάρχει και κάτι ακόμη: η μουσική δημιουργεί μια μορφή υπαρξιακής αλληλεγγύης. Ένα κοινό έδαφος όπου μπορούμε να αναγνωρίσουμε ότι δεν είμαστε μόνοι. Αυτή είναι η μουσική που αγαπώ να ακούω και αυτή προσπαθώ να γράφω, με στίχους που τείνουν στο πρώτο πληθυντικό.

Επιστρέφετε και συναυλιακά στην Ελλάδα. Είναι κάτι ξεχωριστό για εσάς;

Παίζουμε 18 Δεκεμβρίου στη Θεσσαλονίκη και 21 Δεκεμβρίου στην Αθήνα. Οι συναυλίες στην Ελλάδα όντως έχουν μια ιδιαίτερη σημασία για εμάς. Ο τρόπος που μας αντιμετωπίζει το κοινό έχει κάτι τελετουργικό. Σπάνια βλέπεις κάποιον να χορεύει. Οι περισσότεροι κλείνουν τα μάτια και υπάρχουν μέσα στο κεφάλι τους. Αυτό είναι το πιο συγκινητικό για μένα: νιώθω ότι η μουσική κάνει κάτι παραπάνω από “διασκέδαση”.

Είχαμε μιλήσει ξανά στην «Εφημερίδα των Συντακτών» πριν από περίπου τρία χρόνια. Τότε είχες πει ότι «όχι μόνο μας τα παίρνουν, αλλά μας βρίζουν κι από πάνω». Σκέψεις στα τέλη του 2025;

Δυστυχώς, το 2025 τα πράγματα δεν είναι απλώς χειρότερα, είναι πιο ωμά. Πλέον μιλάμε καθημερινά για ανθρώπους με ευθύνη για βαριά ποινικά εγκλήματα: από τα Τέμπη και την υγεία, μέχρι κρατικές δολοφονίες. Και όσοι δεν είναι εκεί κατηγορούμενοι, φωτογραφίζονται δίπλα σε άλλους ανθρώπους μπλεγμένους σε υποθέσεις παιδεραστίας, ρεμούλας και διαφθοράς στα υψηλότερα επίπεδα. Είναι σχεδόν ένα στατιστικό θαύμα!  Και συνήθως δεξιοί και βλαχόαστοι.

Εξοργιστικό βέβαια δεν είναι μόνο οι πράξεις τους, αλλά η ασυλία τους.. επειδή προφανώς ελέγχουν τη δικαιοσύνη. Το ότι δεν μας φοβούνται πια είναι η δύναμη της αλαζονείας τους. Και αυτό πρέπει κάποια στιγμή να κοπεί.

Ναι, όλα μοιάζουν μαύρα. Και είμαστε κουρασμένοι. Πρέπει όμως να ξαναφανταστούμε κάτι.

Η πραγματική δύναμη βρίσκεται πάντα έξω από τους θεσμούς: στην αλληλεγγύη, στην κοινότητα, στο μεταξύ μας. Ακόμη κι αν σε κάποιους αυτές οι έννοιες ακούγονται «ξεπερασμένες» ή προδομένες μετά την κωλοτούμπα του 2015 της κάλπικης αριστεράς.

Μας λείπουν οι μεγάλες εξεγέρσεις και έχει έρθει ο καιρός να τις ξαναδημιουργήσουμε. Να ξαναφανταστούμε τον εαυτό μας μέσα σε κάτι δίκαιο και ομορφότερο.

Γιατί πίσω από κάθε αληθινή εξέγερση κρύβεται πάντα μια βαθιά Αγάπη για τον άνθρωπο.

INFO

Electric Litany – New Album Desires Live

Opening Act: Kepler is Free

Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου – EightballClub, Θεσσαλονίκη

Κυριακή 21 Δεκεμβρίου- GroundStageGazarte, Αθήνα

Προπώληση Θεσσαλονίκη

Προπώληση Αθήνα