Oταν το ρητό «ουδέν μονιμότερον του προσωρινού» συνδυάζεται με την ελληνική παράδοση «παράβλεψης» του νόμου για χάρη της βίαιης, οριζόντιας τουριστικοποίησης, τότε πολλά… δεινά έπονται. Σε ένα τέτοιο… κυκλαδίτικο δεινό μάς πάει η μακρά ιστορία μιας καντίνας, που ξεκίνησε το 1989 ως ελαφριά κατασκευή στη θέση Καμάρα στο Καμάρι της Σαντορίνης, αποσπώντας τότε μία και μοναδική εφεξής νόμιμη άδεια λειτουργίας «κινητής καντίνας».
Εκτοτε όμως εξελίχθηκε σε «υπερπαραγωγή», με τσιμέντα, πέργκολα, ξύλινες δοκούς, πλακίδια δαπέδου και ομπρέλες, η οποία, αν και βρίσκεται εγκατεστημένη σε κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο στον αιγιαλό, αν και δεν έχει αδειοδοτηθεί από το υπουργείο Πολιτισμού και την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, έχει κερδίσει την καρδιά του δήμου. Είναι εκείνος που μέχρι εδώ την έχει χρίσει «δημοτικό ακίνητο» και την εκμισθώνει στον ίδιο ιδιοκτήτη, παρέχοντας διαδοχικές παρατάσεις χρήσης του χώρου. Ματαίως ορισμένοι κάτοικοι όπως ο -γέννημα-θρέμμα Σαντορινιός- ακαδημαϊκός Χαράλαμπος Ρούσσος, διαπρεπής γιατρός, καθηγητής σε ξένα πανεπιστήμια, εκπρόσωπος της Ελλάδας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και επιπλέον αντιπρόεδρος στην Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία, επιχείρησε να καταδείξει στις δημοτικές αρχές το πρόβλημα…
Η αλήθεια είναι βέβαια ότι τα πρώτα χρόνια, καθώς την καντίνα ανέλαβε ένας συγχωριανός του «που ήθελε να βγάλει ένα κομμάτι ψωμί» και δεδομένου ότι η κατασκευή ήταν κινητή και ελαφριά, ούτε ο ίδιος είχε διαμαρτυρηθεί. Εστω κι αν ήταν απ’ όσους είχαν πρωτοστατήσει για να μην παραδοθεί ο έτερος αρχαιολογικός χώρος, στην Περίσσα, σε σχέδια ξενοδοχειακής ανοικοδόμησης, έκανε υπομονή, ακόμα κι όταν η γειτονική στο σπίτι του καντίνα ήταν τα καλοκαίρια πηγή διαρκούς θορύβου. Μα δεν ήταν αυτό το κύριο κίνητρό του για να φτάσει να προσφύγει στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου, όταν η καντίνα πια «εξαπλώθηκε» με τσιμέντο και θράσος. Ηταν η οφθαλμοφανής καταπάτηση του αρχαιολογικού χώρου, το γεγονός ότι «μεγάλωσα με το όραμα της αρχαίας Θήρας» και ότι «και ως αντιπρόεδρος της Αρχαιολογικής Εταιρείας αισθάνομαι ότι έχω χρέος να αντιδρώ».
Το επιχείρημά του είναι άλλωστε ακλόνητο, όπως διαπιστώνει κι όποιος διαβάζει τα επίσημα έγγραφα: «Διότι η θέση του Δημοτικού Ακινήτου – Καντίνας στο Καμάρι Θήρας, στη θέση Καμάρι, εντός καθορισμένης ζώνης αιγιαλού (ΦΕΚ 1213/Δ/25.12.1992), περιλαμβάνεται στον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο Αρχαίας Θήρας – Προφήτη Ηλία – Αγίου Νικολάου Μαρμαρίτη (…), εμπίπτει δε στο ανεξάρτητο τμήμα της θεσμοθετημένης Ζώνης Προστασίας Αρχαιοτήτων της Αρχαίας Θήρας που εκτείνεται στην εκτός σχεδίου έκταση του Καμαρίου Θήρας (…)». Αποφάσεις του ΥΠΠΟ προβλέπουν βέβαια ότι ακόμα και σε τέτοιους χώρους μπορεί μια λυόμενη, ελαφριά κατασκευή να παραχωρηθεί για απλή χρήση και για την άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού, αλλά «απαγορεύεται η τοποθέτηση μόνιμου εξοπλισμού. Οι εγκαταστάσεις πρέπει να έχουν προσωρινό χαρακτήρα και εξ ολοκλήρου αναστρέψιμο, οι δε επεμβάσεις να είναι ήπιες». Είναι όμως έτσι; Η καντίνα πάντως συνέχισε να λειτουργεί χωρίς καν άδεια παραχώρησης απλής χρήσης αιγιαλού!
«Ανακαίνιση»
Κι αφού όλα αυτά συνέβαιναν αλλά δεν κουνιόταν φύλλο, ο άνθρωπος που τρέχει την καντίνα τόσα χρόνια υπέβαλε προς έγκριση, τον περασμένο Ιούνιο, στον Δήμο Θήρας «επιχειρηματικό πλάνο εκσυγχρονισμού για την ανακαίνιση του ακινήτου», το οποίο περιλαμβάνει α) ανακαίνιση και στεγανοποίηση του χώρου των τουαλετών (προβλέπει «την πλήρη αποξήλωση φθαρμένων στοιχείων, αντικατάσταση υδραυλικών, πλακιδίων, ειδών υγιεινής, εσωτερικών επενδύσεων και μόνωση δαπέδων και τοίχων») β) ανακατασκευή και ενίσχυση της πέργκολας και των ομπρελών σκίασης, γ) αντικατάσταση και επισκευή ξύλινου πατώματος στον χώρο εξυπηρέτησης, δ) αντικατάσταση πλακιδίων δαπέδου στον χώρο αποθήκης. «Οι εργασίες προγραμματίζεται να ξεκινήσουν εντός της τρέχουσας μισθωτικής περιόδου και ζητείται η μέγιστη παράταση της χρήσης του χώρου ώστε να αποσβεστούν οι παραπάνω σημαντικές επενδύσεις και να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα της λειτουργίας μας», ανέφερε η πρόταση. Και ο δήμος λαμβάνοντας μεταξύ άλλων υπόψη «την προσαρμογή της εγκατάστασης στην τουριστική φυσιογνωμία του Καμαρίου, την έλλειψη εναλλακτικών οργανωμένων υποδομών στην περιοχή για την εξυπηρέτηση των λουόμενων, την ενσωμάτωσή της στην τοπική οικονομική ζωή με εποχικό χαρακτήρα», ενέκρινε και το πλάνο και την τριετή παράταση της μίσθωσης.
Μάταια οι καθ’ ύλην αρμόδιοι από την ΕΦΑ Κυκλάδων του ΥΠΠΟ κατέληξαν στη σύνταξη επίσημου εγγράφου με την υπογραφή του προϊσταμένου, γνωστού και έγκριτου αρχαιολόγου Δημήτρη Αθανασούλη προς τον Δήμο Θήρας (25/9) με το οποίο επισήμαιναν τις παρανομίες (μεταξύ άλλων ότι για τις εργασίες δεν είχε υποβληθεί καν αίτημα στην ΕΦΑ προς έγκριση) και ζητούσαν την «απομάκρυνση των κατασκευών στέγασης» της καντίνας. Φωνή βοώντων…
Από εδώ και πέρα
Από την πλευρά του ο κ. Ρούσσος είχε προσφύγει επωνύμως ήδη από την 1η Αυγούστου στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου. Κι εκείνη με απόφασή της στις 17 Σεπτεμβρίου τον δικαίωσε πλήρως ακυρώνοντας την τελευταία απόφαση του δημοτικού συμβουλίου του Δήμου Θήρας υπέρ της έγκρισης του επιχειρηματικού πλάνου και της παράτασης μίσθωσης. Τι μέλλει γενέσθαι; Μας απάντησε ο αντιδήμαρχος Οικονομικών και αναπληρωτής δημάρχου, Ιάκωβος Λιγνός: «Οφείλουμε να ακολουθούμε τον νόμο. Εμείς θέλαμε να μείνει η καντίνα. Πέρναγαν ωραία εκεί και οι επισκέπτες και όλοι οι Σαντορινιοί. Αλλά δεν έχουμε άλλη λύση…». Ο δήμος βέβαια όφειλε να ακολουθεί τον νόμο εξαρχής. Τουλάχιστον ας ελπίσουμε ότι μέχρι το ερχόμενο καλοκαίρι δεν θα βρεθεί «άλλη λύση»!
