Στην ιστορική διαδρομή των κοινωνικών αγώνων, η φιγούρα της «μάνας-συμβόλου» κατείχε πάντοτε μια θέση ιερή, σχεδόν αρχετυπική. Από τις μητέρες της Πλατείας Μαΐου στην Αργεντινή μέχρι τη Μάγδα Φύσσα, το πένθος που μεταβολίζεται σε αγώνα αποτελεί την πιο αγνή και αδιαπραγμάτευτη μορφή αντίστασης απέναντι στην κρατική αυθαιρεσία και την αδικία. Η Μαρία Καρυστιανού, μέσα από τη δική της οδύνη, κατάφερε το 2024 και το 2025 να γίνει η φωνή μιας ολόκληρης χώρας που ζητά απαντήσεις για το έγκλημα των Τεμπών.
Ο σεβασμός στο πρόσωπό της δεν είναι προϊόν ευγένειας, αλλά πράξη αναγνώρισης της ηθικής της συγκρότησης. Η κ. Καρυστιανού δεν στάθηκε απλώς απέναντι σε ένα σύστημα εξουσίας, στάθηκε απέναντι στη λήθη. Κατάφερε να μετατρέψει την ατομική της απώλεια σε συλλογικό αίτημα για Δημοκρατία και Κράτος Δικαίου, υπενθυμίζοντας στη «μεταπολιτική» εποχή μας ότι η πολιτική ξεκινά από το υπαρξιακό βάθος της αξιοπρέπειας.
Ωστόσο, η φημολογία για την ίδρυση ενός πολιτικού φορέα ή την επίσημη κάθοδό της στον πολιτικό στίβο μέσα στο 2026, μετατοπίζει τη συζήτηση σε ένα άλλο, πιο τραχύ έδαφος. Εδώ, ο κανόνας είναι αμείλικτος, η πολιτική δεν είναι χώρος αγιοποίησης, αλλά χώρος σύγκρουσης.
Από τη στιγμή που ένα πρόσωπο επιλέγει να μετατραπεί από «μάρτυρας μιας τραγωδίας» σε «πολιτικό υποκείμενο», εισέρχεται στην αρένα όπου τα επιχειρήματα δεν κρίνονται με βάση το συναίσθημα, αλλά με βάση την ιδεολογική τους κατεύθυνση και την προγραμματική τους επάρκεια. Ένα ενδεχόμενο «κόμμα Καρυστιανού» θα κληθεί να απαντήσει σε ερωτήματα που ξεπερνούν τα Τέμπη. Ερωτήματα που αφορούν την θέση για τη δημόσια υγεία και παιδεία, ή για το πώς τοποθετείται απέναντι στις εργασιακές σχέσεις και τη διπλωματία και κυρίως, πώς θα αποφύγει την παγίδα του μονοθεματικού λαϊκισμού.
Η αριστερή σκέψη οφείλει να προστατεύσει το ηθικό κεφάλαιο της Καρυστιανού από την εργαλειοποίηση, αλλά ταυτόχρονα οφείλει να την κρίνει πολιτικά, αν και όταν επιλέξει να εκπροσωπήσει πολίτες. Η «ασυλία» που προσφέρει ο ρόλος της χαροκαμένης μάνας σταματά εκεί που αρχίζει η διεκδίκηση της εξουσίας.
Στην πολιτική, οι προθέσεις υποχωρούν μπροστά στα αποτελέσματα. Αν η Μαρία Καρυστιανού αποφασίσει να ηγηθεί ενός πολιτικού σχηματισμού, θα κριθεί όχι για τον πόνο της, που παραμένει σεβαστός και αδιαμφισβήτητος, αλλά για την ικανότητά της να προτείνει ένα συνεκτικό όραμα για το μέλλον της χώρας. Η ιστορία έχει δείξει ότι τα σύμβολα συχνά θρυμματίζονται όταν έρχονται σε επαφή με την καθημερινή πολιτική διαχείριση.
Ο αγώνας της για δικαιοσύνη είναι κτήμα όλου του λαού. Η πολιτική της πορεία, όμως, θα είναι αποκλειστικά δική της ευθύνη και, ως τέτοια, θα υποβληθεί στη βάσανο της αυστηρότερης κριτικής.
*Υπ. Διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου |
