H «πουτινοποίηση» της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ

«Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει περάσει από το να φέρεται δουλικά απέναντι στον Βλαντίμιρ Πούτιν και να αποζητά την εύνοια και τη στήριξή του, στο να τον μιμείται έμπρακτα σχεδόν με κάθε δυνατό τρόπο. Με την αναίτια και παράνομη επίθεση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του προέδρου της, Νικολάς Μαδούρο, ο Τραμπ οδήγησε την πουτινοποίηση της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ σε νέα επίπεδα».

Ο Αμερικανός σχολιαστής Ντέιβιντ Ρόθκοπφ με μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ανάλυσή του στον ιστότοπο Daily Beast φώτισε μιαν άλλη διάσταση της εξωφρενικής εισβολής στη Βενεζουέλα: με αυτή του την ενέργεια ο Τραμπ όχι απλά προσέφερε «νομιμοποίηση» στον Ρώσο πρόεδρο για τον πόλεμο που διεξάγει εδώ και σχεδόν τέσσερα χρόνια στην Ουκρανία, αλλά και τον αντιγράφει ανοιχτά. Κάτι που οδηγεί σε αχαρτογράφητα νερά όχι μόνο τις ΗΠΑ, τη Βενεζουέλα και γενικότερα τη Λατινική Αμερική, αλλά και ολόκληρο το παγκόσμιο σύστημα ισορροπιών όπως το γνωρίζαμε (εάν φυσικά δεχτούμε ότι υφίστανται τέτοιες, στοιχειώδεις έστω, ισορροπίες).

«Ο Τραμπ επιτίθεται στους γείτονές μας επιδεικνύοντας ταυτόχρονα πλήρη αδιαφορία για το διεθνές και το αμερικανικό δίκαιο. (…) Αυτό ήταν το εγχειρίδιο του Πούτιν στην Ουκρανία. Τώρα γίνεται το εγχειρίδιο του Τραμπ στη Βενεζουέλα», γράφει ο Ρόθκοπφ. Σημειώνει μάλιστα πως «αυτό δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει. Ο Τραμπ έχει εκφράσει πολλές φορές τον θαυμασμό του για τις αυταρχικές μορφές άσκησης εξουσίας. Ομως», τονίζει, «υπάρχει μια διάσταση στο παιχνίδι μίμησης του Τραμπ προς τον Πούτιν που θα πρέπει να μας ανησυχεί βαθιά».

Και εξηγεί: «Ο Πούτιν θεωρεί ότι οι χώρες που κάποτε αποτελούσαν τμήμα της πρώην σοβιετικής αυτοκρατορίας ανήκουν στη “σφαίρα επιρροής” της χώρας του. (…) Με τις καταγραφόμενες προσπάθειες των ΗΠΑ να διασφαλίσουν εδαφικά κέρδη για τη Ρωσία ως αποτέλεσμα του αναίτιου και αδικαιολόγητου πολέμου κατά της Ουκρανίας, δουλεύουν ουσιαστικά για να επικυρώσουν την αντίληψη του Πούτιν σχετικά με το τι έχει δικαίωμα να κάνει η χώρα του εντός της προαναφερθείσας ζώνης, καταπατώντας την εθνική κυριαρχία και το διεθνές δίκαιο. Είναι μια άποψη που στην ουσία παραχωρεί στις μεγάλες δυνάμεις τη δυνατότητα να επιβάλλουν τη βούλησή τους στους πιο αδύναμους γείτονές τους».

Η λίστα του αίσχους

Ο αρθρογράφος κάνει λόγο για αναβίωση του δόγματος Μονρόε από τον Τραμπ και θυμίζει τις φορές που οι ΗΠΑ το εφάρμοσαν: «Κάθε Ρεπουμπλικανός πρόεδρος από τον Νίξον και μετά εισέβαλε σε κάποια χώρα ή διεξήγαγε κάπου έναν πόλεμο χωρίς αιτιολόγηση και κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου. Καμπότζη. Λάος. Γρενάδα. Παναμάς. Κεντρική Αμερική. Ιράκ. Είναι μακρά η λίστα του αίσχους».

Κατόπιν αναφέρεται στη σειρά των ερωτημάτων που ανοίγει η αμερικανική επέμβαση, σε σχέση τόσο με τη μελλοντική δίκη του Νικολάς Μαδούρο -εάν κι εφόσον γίνει- όσο και με τις εξελίξεις στο εσωτερικό της Βενεζουέλας: νέες εκλογές, συνέχιση του καθεστώτος με την αντιπρόεδρο στη θέση του Μαδούρο ή οι ΗΠΑ θα στηρίξουν κάποιον άλλο υποψήφιο που θα κλείσει μαζί τους τις επιθυμητές συμφωνίες;

Ο Ρόθκοπφ επισημαίνει πως θα πρέπει να εστιάσουμε και στη μεγαλύτερη εικόνα, θέτοντας τα εξής ερωτήματα: «Τι υπονοεί η ωμή επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα για τις επόμενες κινήσεις μας στο δυτικό ημισφαίριο; Και τι δείχνει για το πώς θα εφαρμόσουμε μια εξωτερική πολιτική που θα βασίζεται στις “σφαίρες επιρροής” και στο “δίκιο του ισχυρού”; Τι θα συμβεί στην Ουκρανία; Στην Ταϊβάν; Τι θα συμβεί σε μέρη που εποφθλαμιά ο Τραμπ όπως η Γριλανδία ή ο Παναμάς; Ή σε μέρη στα οποία εξαπέλυσε πρόσφατα επιθέσεις όπως η Αφρική ή η Μέση Ανατολή;»

«Για να βρούμε τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα», καταλήγει ο αρθρογράφος, «δεν θα πρέπει απλά να παρακολουθούμε στενά τον Τραμπ, αλλά και τον άντρα που αποτέλεσε την έμπνευση και τον οδηγό του σε αυτή τη νέα, άσχημη, ντροπιαστική προσέγγιση στα διεθνή ζητήματα: τον αρχιτέκτονα της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν».